Месяц: Март 2022

1.    Բացատրի՛ր ասացվածքները:

Գետի բերածը գետը կտանի:
Առանց ջանքի ձեռքբերումը հեշտ կկորչի:

Լավ է մաքուր սիրտ ունենալ, քան լիքը քսակ:
Ազնվությունը հարստությունից ավելի վեր է:

Պառկած անկողնում՝ ոչ ոք չի սայթաքի։
Եթե ոչինչ չես անում, չես էլ ձախողի:

2.Լրացրո՛ւ բաց թողած տառերը.

Երջանիկ                              դժբախտ

համարձակ                          վախկոտ

վերելք                                  վայրէջք

ջարդել                                 նորոգել

բարձրանալ                        իջնել

աղքատ                                կմախք

քաղցր                                  կեղտոտել

17.03.2022թ
Ինքնուրույն աշխատանք

1.Աստղանիշները թվով փոխարինելով՝ ստացի՛ր ճիշտ հավասարություն․

ա․ *+60=100  բ․ 45+*=78   գ․ 57+*=110    դ․121-*=56

Ա) *=40

Բ)*=33

Գ)*=53

Դ)*=65

2.Աստղանիշի փոխարեն դի՛ր այնպիսի թվանշան,որ թիվը բաժանվի 3 և 5 -ի  (առանց մնացորդի )
     300, 1200, 5610
3.Կատարի՛ր կոտորակների գումարում կամ  հանում

1/7+2/7 = 3/7                      16/30-5/30 =11/300
3,2+1,5= 4,7                         7+145,58= 152,588
32,9-12,8= 20,1                   158 -46,04= 111,96
4.   Անկանոն կոտորակը դարձրու’  խառը թիվ , իսկ ամբողջ մասը կարմիրով նշի՛ր ․10/8 =1,2/8  ,  15/6=2,3/6   , 21/10= 2,1/10  , 35/8=4,3/10 ,  42/10=4,2/10

5․Տրված թիվը մեծացրու՛  նշված մասով ։

36-ը մեծացրու իր 2/9 մասով

38

6 ․Տրված թիվը փոքրացրու՛  նշված մասով ։

               48-ը փոքրացրու՛ իր 6/ 8 մասով

47
7.Հաշվելա) 6 – 17=-11
բ) –11 – 7=16

գ) 0 –16=-16

դ) 34–(–7)=41

ե) –48–(–25)=73
զ) |– 3| – |– 1|=2
է) |15| · |– 12|=180

8.Գնացքը 3 ժամում անցավ 1000 կմ։ Առաջին ժամում այն անցավ ճանապարհի 40 %-ը, երկրորդ ժամում՝ մնացածի 40 %-ը։ Քանի՞ կիլոմետր անցավ գնացքը երրորդ ժամում։

Լուծում

1000ի 40%=400

1000-400=600

600ի 40%= 240

240 կմ

9.Լրացուցիչ ։

1.Ավազանին միացված է երկու լցնող խողովակ:Առաջին խողովակով  ավազանը լցվում    է  10 ժամում,իսկ երկրորդ խողովակով՝   15 ժամում:

ա.Ավազանի ո՞ր մասը կլցվի ,եթե առաջին խողովակը բացենք  4  ժամ  ու փակենք, այնուհետև բացենք երկրորդ խողովակը  3 ժամ ։

5/20

6-1 մյուսը փոքրացնել 19 ով
6-2 մյուսը փոքրացնել 24 ով
6-3 մյուսը փոքրացնել 7 ով
6-4 մյուսը մեծացրել 6 ով

7-1 մյուսը փոքրացնել 13 ով
7-2 մյուսը մեծացնել 6 ով
7-3 մյուսը փոքրացնել 8 ով
7-4 մեծացնել 17 ով

8-1 մյուսը փոքրացնել 9 ով
8-2 մյուսը փոքրացնել 4 ով
8-3 մյուսը փոքրացնել 15 ով
8-4 մյուսը փոքրացնել 24 ով

9-1 մյուսը մեծացնել 21 ով
9-2 մյուսը փոքրացնել 14 ով
9-3 մեծացնել 29 ով
9-4 մյուսը փոքրացնել 51ով

10-1 մյուսը փոքրացնել 7 ով
10-2 մյուսը փոքրացնել 3 ով
10-3 մյուսը փոքրացնել 19 ով
10-4 մեծացնել 5 ով

1.Գտե՛ք արտահայտության արժեքը.

ա) |a| + |2×3|=16, եթե a = –10, b = 3
բ) |3×8| ⋅ |-15|=360, եթե a = 8, b = –15,

2.Գրե՛ք այն թիվը, որը 100 անգամ մեծ է տրված թվից.

ա) 81,2×100=8120,  բ) 0,1=0,1×100=10 ,  գ) 0,002×100=0,2,  դ) 125,1×100=1510,  ե) 6,29×100=629

3.Լուծե՛ք հավասարումը.
ա) z – 0,615 = 0,02, գ) 27 = z – 10,001,
Z=0,6535

բ) z – 18,2 = 14,01, դ) 654,1 = z – 537,203
Z=37,001

4.Լուծե՛ք հավասարումը.
ա) 632 ⋅ 108 + 3999 =72255,     գ) 6 ⋅ 4 + 5 =29,

բ) 3 ⋅ (2 + 4) = 18,              դ) 3 + 2 ⋅ 1 = 5

5.Լուծե՛ք հավասարումը.

ա) 7,86 + 2,19 = 10,05 , գ) 117,18 – 155,421 = -38,241 ,

բ) 43,19 + 0,076 = 45,114 , դ) 53,27 + -36,73 = 90

6.Լուծե՛ք հավասարումը.
ա) 2x + 1 = 5, գ) 8x – 1 = 7, ե) 3 + 2x = 18,

բ) 3x + 1 = 5, դ) 4x – 2 = 9, զ) 8 = x + 4

7.Գտե՛ք 20‐ից փոքր բոլոր զույգ թվերի գումարը։

8. Գրե՛ք այն բոլոր երկնիշ թվերը, որոնցից յուրաքանչյուրում միավորների եւ տասնյակների կարգերում եղած թվերի գումարը հավասար է 4-ի։

Բացարձակապես ոգևորված չեմ ուսուցիչների նմանատիպ ատեստավորմամբ, մանավանդ, երբ կասկածի տակ են դրվում ուսուցչի մասնագիտական գիտելիքները: Չեմ հասկանում, թե ինչ է նշանակում բուհական ընդունելության մակարդակով թեստերի առաջադրումն ու դրանց արդյունքներով ուսուցչի որակավորումը: Այդ թեստերը անգիր անելն ու բարձր միավորներ հավաքելը միշտ չէ, որ կարող են մանկավարժի մասնագիտական կարողությունների և հմտությունների մասին վկայել: Իսկ ու՞ր մնաց ուսուցչի ստեղծականությունը, այսինքն քաջալերում եք քարացած կաղապարների մեջ մնա՞լը:

14.03.2022թ

Տեսական նյութ
Այն հավասարությունը, որում տառով նշանակված է մի անհայտ թիվ, կոչվում է մեկ անհայտով հավասարում։ Օրինակ` x – 19 = 23:

Հավասարումը լուծել նշանակում է գտնել այն թիվը, որը տառի փոխարեն տեղադրելով՝ ստանում ենք հավասարություն։ Այդ թիվը կոչվում է հավասարման լուծում (արմատ)։
x-ի փոխարեն տեղադրելով տարբեր թվեր՝ կարելի է տեսնել, որ x – 19 = 23 հավասարման լուծումը 42 թիվն է։ Սակայն ամենևին պարտադիր չէ հավասարումը լուծելու համար այդպես վարվել։
Գոյություն ունեն հաշվեկանոններ, որոնք հնարավորություն են
տալիս հեշտությամբ գտնել հավասարման լուծումը։
Հիմա ձևակերպենք հավասարումը լուծելու հաշվեկանոնը.
1. Պարզեցնում ենք հավասարումը՝ բացելով փակագծերը։
2. Հավասարման՝ անհայտ պարունակող անդամները տեղափոխում
ենք նրա ձախ մասը, իսկ անհայտ չպարունակող անդամները՝
աջ մասը։
3. Հավասարման երկու մասերում կատարելով անհրաժեշտ թվաբանական գործողությունները՝ ստանում ենք պարզագույն հավասարում և լուծում այն։
Այժմ դիտարկենք հետևյալ խնդիրը. ո՞ր ամբողջ թիվը պետք է գրել

x տառի փոխարեն 0< x < 4 անհավասարության մեջ, որպեսզի ստացվի ճիշտ անհավասարություն։ Այն անհավասարությունը, որի գրառման մեջ օգտագործվում է մեկ տառ, կոչվում է մեկ փոփոխականով անհավասարում։ Անհավասարումը լուծել նշանակում է գտնել այն բոլոր ամբողջ թվերը, որոնք տառի փոխարեն
տեղադրելու դեպքում ստացվում է ճիշտ անհավասարություն։ x-ի փոխարեն
տեղադրելով տարբեր ամբողջ թվեր՝ ստանում ենք անհավասարման լուծումը՝ (1, 2, 3)։ Այդպիսի թվերի մասին ասում են նաև, որ դրանք բավարարում են անհավասարմանը:

Առաջադրանքներ(դասարանում)

1) Լուծե՛ք հավասարումը.
ա) x – 832 = 174,
x=174+832
x=1006

բ) 1405 – x = 108,
-x=108-1405
-x=-1297
x=1297

գ) x + 818 = 896,
x=896-818
x=78

դ) x – 303 = 27,
x=27+303
x=330

ե) 84 + x = 124,
x=124-84
x=40

զ) 2003 + x = 4561։
x=4561-2003
x=2558

2) Հավասարման արմա՞տն է արդյոք 3 թիվը.
ա) x – 3 = 0, այո
բ) x – 5 = 0, սխալ է
գ) 7 – x = 0, սխալ է
դ) 3 – x = 0, այո
ե) 2 ⋅ x = 6 այո
զ) x = 6 – x: այո

3) Կազմե՛ք հավասարում և լուծե՛ք այն.
ա) x թվին գումարել են 4 և ստացել են 19:
x+4=19
x=19-4
x=15

բ) x թվից հանել են 10 և ստացել են 7:
x-10=7
x=7+10
x=17

գ) 35-ից հանել են x թիվը և ստացել են 5:
35-x=5
x=35-5
x=30

դ) 11-ին գումարել են x թիվը և ստացել են 25:
11+x=25
x=25-11=14
x=14

4.Հետևյալ խնդիրները լուծե՛ք հավասարումներ կազմելու միջոցով.
Տուփի մեջ կոճակներ կային։ Երբ տուփի մեջ դրեցին ևս 30 կոճակ, նրանց քանակը դարձավ 95։ Քանի՞ կոճակ կար տուփի մեջ։

Լուծում

x+30=95
x=95-30
x=65

Պատ.`x=65

5.ABC եռանկյան պարագիծը 57 սմ է, AB կողմի երկարությունը՝ 26 սմ, AC-ինը՝ 10 սմ։ Որքա՞ն է BC կողմի երկարությունը։

Լուծում

26+10+x=57
x=57-26-10

x=21

6.Գտե՛ք անհավասարման լուծումը. ամբողջ թվերը միայն նշի՛ր.
ա) 2 < x < 8,
3,4,5,6,7

բ) 0 < x < 10,
1,2,3,4,5,6,7,8,9

դ) –2 < x < 3:
-1,0,1,2

գ) –7 < x <12,
-6,-5,-4,-3,-2,-1,0,1,2,3,4,5,6,7,8,9,10,11

7.Բավարարո՞ւմ է արդյոք 2 թիվը տրված անհավասարմանը.

ա) x < 3,

2<3,այո
բ) x > 4,

2>4, սխալ է

գ) 5x > 0

5•2>0, այո
դ) 2x <  3

2•2<3 սխալ է

Մակբայները դրվում են բայի կողքին և որպես կանոն չեն հոլովվում:

Տեղի մակբայ: – Տեղի մակբայը ցույց է տալիս գործողության կատարման տեղը: Հայերենի տեղի մակբայներն են՝ ամենուր, ամենուրեք, այլուր, դռնեդուռ, սարեսար, քարեքար, պատեպատ, գյուղիցգյուղ, քաղաքիցքաղաք, երկրիցերկիր, սարն ի վեր, պատն ի վար, դեմ դիմաց, դեմ հադիման, դեմ առ դեմ, դեմ ու դեմ և այլն:

Ժամանակի մակբայ: –  Ժամանակի մակբայները ցույց են տալիս գործողության կատարման ժամանակը: Դրանք են՝ հիմա, հետո, արդեն, վաղուց, էգուց, վաղը, միշտ, ընդմիշտ, հուր-հավիտյան, հավետ, հավերժ, հավիտյան, երբեք, երբեմն, առմիշտ, ժամանակ առ ժամանակ, ժամ առ ժամ, տարեցտարի, ամսեամիս, տակավին, շարունակ, դեռ և այլն:

Ձևի մակբայ: – Ձևի մակբայը ցույց է տալիս գործողության կատարման ձևը: Դրանք են՝ կամաց, դանդաղ, հանգիստ, կամաց-կամաց, արագ, արագ-արագ, հերոսաբար, եղբայրաբար, քաջաբար, ինքնաբերաբար, մեղմորեն, կատաղորեն, լրջորեն, խենթորեն, շեշտակի, մասնակի, ուղղակի, թեթևակի, ընկերովի, հանովի, դնովի, տնովի, տեղովի, ազգովի իսկապես, կատարելապես, քաջապես, իրապես և այլն:

Չափ ու քանակի մակբայ: – Ցույց է տալիս գործողության կատարման չափը ու քանակը: Դրանք են՝ շատ, քիչ, շատ-շատ, քիչ-քիչ, ամբողջովին, լիովին, մասամբ, լրիվ, փոքր-ինչ և այլն:

Մակբայների մի մասը կազմված է մակբայակերտ ածանցներով, որոնցից են՝ -բար (օրինակ՝ հերոսաբար), -պես (օրինակ՝ մշտապես), -որեն (օրինակ՝ մտերմորեն), -ովին (օրինակ՝ ամբողջովին), -ակի (օրինակ՝ շեղակի), -գին (օրինակ՝ ցավագին), -պատիկ (օրինակ՝ կրկնապատիկ), -վարի (օրինակ՝ մարդավարի), ուստ (օրինակ՝ ներքուստ) և այլն։ Նախադասության կազմում մակբայները կատարում են տեղի, ձևի, չափ ու քանակի, ժամանակի պարագաների շարահյուսական պաշտոններ։

Յուրաքանչյուր շարքում գտի՛ր մակբայը։
 1. արագորեն, դեպի, փայտե, անշուշտ
2. ապա, մասին, լիովին, անշուշտ
3. եթե, որտեղ, ամենուր
4. մյուս, բոլոր, ուր, հապճեպ
5. երբ, բայց, նախօրոք, յուրաքանչյուր
6. միաձայն, ձայնավոր, հնչյուն, շառաչ
7. ինչ-ինչ, փոքր-ինչ, ինչ, որտեղ
8. սա, բոլոր, մասամբ, յուրաքանչյուր

Կազմի՛ր նախադասություններ՝ գործածելով տրված մակբայները։
Հերոսաբար, մասամբ, փոքր-ինչ, ամենուրեք, լիովին։

Մեր տղաները հերոսաբար կռիվ մղեցին թշնամու հետ

Ես մասամբ համաձայն եմ ձեր հետ

Վահագն փոքր-ինչ ցավ զգաց

Գարունն ամենուրեք ծաղիկ է ցանել

Նա խմեց աղբյուրից և լիովին հագեցրեց

Ընդգծիր  երեք  տեղի մակբայ:

ա.  ամենուր, գլխովին, առայժմ, դեմառդեմ, դռնեդուռ, արագ-արագ
բ. հեռու, միանգամայն, կրկին, տեղից տեղ, վերուստ, հիմա
գ. միշտ, մեջտեղ, ընդառաջ, փոխնիփոխ, թեթևակի, վեր
դ. տեղ-տեղ, զույգ-զույգ, դեսուդեն, շատ-շատ, ուշ, այլուր

. Ընդգծիր ժամանակի երեք մակբայ

ա. ավելի, ուշ, վաղը, ձեռաց, այլևս, գյուղեգյուղ
բ. վերջապես, ձեռքից ձեռք, օրեցօր, կամացուկ, այժմ, լիովին
գ. ի վերջո, հազիվհազ, մոտավորապես, դեռևս, մասնակիորեն, առմիշտ

Ընդգծիր ձևի երեք մակբայ

ա. դանդաղ, փոքրիշատե, հավետ, հանկարծ, ուշիուշով, ամենուրեք
բ.  հետզհետե, իսպառ, նախ, մեկ-մեկ, դեմ հանդիման, հազիվ

Ընդգծիր չափի երեք մակբայ:

ա. օրավուր, ամենևին, հազիվ, դեմուդեմ, հապճեպ, ընդամենը
բ. սրտանց, կրկին, ընդմիշտ, դարձյալ, գրեթե, վար:

Ժամկետը` մարտի10- 14-ը:
Նպատակը` Կարդալ Չարենց, ճանաչել, ուսումնասիրել նրա գործունեությունը, բացահայտել, վերլուծել:
Բովանդակությունը
Անպայման կարդալ Ռեգինա Ղազարյան.  «Հուշեր Եղիշե Չարենցի մասին»  գրքույկը, որը պատմում է Չարենցի կյանքի մի կարևոր շրջանի մասին:
Կարդալ նաև Չարենցի ավագ դստեր`Արփենիկ Չարենցի հուշերից:
Կարդալ Չարենցի բանաստեղծությունները, վերլուծել, ընտրությամբ ձայնագրվել կամ տեսագրվել, պարտադիր է:
Բերանացի սովորել տրված բանաստեղծությունները:
Չարենցը արվեստում. գտնել չարենցյան թեմայով կտավներ, երգեր Չարենցի բառերով
Նախատեսվում է
ճամփորդություններ Չարենցի կամ Արարատի կամար:
Ակնկալվող արդյունքը` աուդիոնյութեր, տեսանյութեր, վերլուծություններ, քննարկումներ, հարցազրույցներ և լուսաբանում ենթակայքում, կայքում: