Հայկազունիների նոր թագավորությունը, Ք. ա. VII-VI դարերում
Ներկայացրու Ք.ա. 6-2-րդ դարերում Հայաստանում նշանակալից իրադարձությունները, ժամանակագրությունը:
Ք. ա. 580-570-ական թթ. Պարույրի հաջորդներից նշանավոր դարձավ Երվանդ I Սակավակյացը։ Վերջինիս անունով էլ Հայկազունիների արքայատոհմի նոր ճյուղը պատմագիտության մեջ կոչվում է Երվանդական կամ Երվանդունի։ Ք. ա. 570-525 թթ. Երվանդ Սակավակյացին հաջորդեց նրա որդի Տիգրան I Երվանդյանը։ Ք. ա. 550 թ. Տիգրան I աջակցեց պարսից արքա Կյուրոս Մեծին համատեղ ուժերով տապալեցին Մարաստանի տերությունը, որից հետո Կյուրոս Մեծը ստեղծեց պարսկական տերությունը, որը մինչ այդ գոյություն ունեցած աշխարհակալ տերություններից ամենամեծն էր (հայտնի է դարձել Աքեմենյան տերություն անունով)։
Գրավոր ներկայացնել տաս նոր հասկացություններ, փորձել տալ դրանց բացատրությունը:
- Մարաստան-պետություն
- Երվանդ առաջին Սակավակյաց-Երվանդունիների արքայատոհմի հիմնադիր
- Հայկազունի Երվանդականներ- Երվանդականները սերել են Հայկազունիների մի ճյուղից
- Համահայկական երկրորդ թագավորություն-Տիգրան I Երվանդունին հանդիսանում է այս տերության հիմնադիրը
- Տիգրան I Երվանդունի-Տիգրան I Երվանդունին եղել է Երվանդ Սակավակյացի որդին։
- Կյուրոս Մեծի տերություն-Կյուրոս Մեծը հիմնադրեց Աքեմենյան տերությունը
- Պարույր Նահապետ-Սկայորդու որդին, որի օրոգ Վանի թագավորությունը կրկին հզորացավ
- Սկայորդի-Հայկազունիների ավագ ճյուղի ներկայացուցիչ
Բնութագրել Տիգրան Երվանդյանին:
Տիգրան I Երվանդունին իշխել է Ք. ա. 570-525թթ.։ Նա հաջորդեց իր հորը Երվանդ Սակավակյացին։ Տիգրան I Երվանդունին ստեղծեց առաջին համահայկական տերությունը։
Հայաստանը Աքեմենյան տերության կազմում
Վերլուծել Բեհիսթունյան արձանագրությունը:
Բեհիսթունյան արձանագրության մեջ նշված է, որ Ք. ա. 522թ. սկսվեցին գահակալական կռիվներ։ Դրանք ավարտվեցին Աքեմենյան տոհմի ներկայացուցիչ Դարեհի հաղթանակով, որը հիմք դրեց Աքեմենյան տերությանը։ Եթե մյուս հակառակորդ պետությունները հեշտությամբ ընդունեցին Դարեհ I-ի գերիշխանությունը, իսկ Հայաստանը չէր ընդհունում։ Դարեհից պահանջվեց հինգ արշավանք իրականացնել, որպիսի գերիշխանությունը կարողանալ տարածել նաև Հայաստանի վրա։
Առաջադրանք 2
Հայկազունի Երվանդականների թագավորության վերականգնումը
Պատմել մ.թ.ա. IV-II դարերում տեղի ունեցող կարևոր իրադարձությունների մասին:
Ք. ա. 331 թ. Գավգամելայի ճակատամարտի արդյունքում փլուզվեց Աքեմենյան պետությունը և Հայասատնը ձեռք բերեց անկախություն։
Թվարկել Ալեքսանդր Մակեդոնացու Հայաստան չարշավելու պատճառները:
Ըստ հույն մատենագիր Ստրաբոնի Ալեքսանդր Մակեդոնացու զորքերը 2-3 տարի անց արշավեցին Հայաստան գրավելու Բարձր Հայքի ոսկու հանքերը, բայց ջաղջախվեցին Հայկական զորքի կողմից, ինչպես նաև խեղդամահ արեցին Մենոն զորավարին։ Այդ էր պատճառը որ Մակեդոնացին էլ արշավանք չկազմակերպեց Հայաստանի դեմ։
Աղբյուրներ
Հայկազուն Երվանդունիների թագավորություն
Լրացուցիչ
Համեմատել «Գիլգամեշ» էպոսը և «Ալեքսանդրի վեպը
ա.ներկայացնել առանձին-առանձին
Ալեքսանդրի վեպում նա ձգտում էր անմահության, որի համար ճանապարհ է բռնում դեպի Հայոց աշխարհ, բայց այդպես էլ չկարողացավ մտնել Հայաստան, որովհետև 33 տարեկանում մահացավ։
Հատկանշական է, որ դրանից շուրջ 2000 տարի առաջ գրված շումմերական «Գիլգամեշ»էպոսում հերոսը նույնպես ձգտում էր անմահության և ճանապարհ էր բռնել դեպի «Արատտա», այսինքն Հայաստան։
Հին արևելքի հոգևոր ընկալմամբ հենց Հայաստանն էր ընկալվում Եդեմ-դրախտը, որտեղ էլ գտնվում էր անմահության խորհրդանիշը
Ամիրյան Գրիգոր 