Քիմաիա

Թեման՝   <<Անօրգանական  նյութերի  հիմնական  դասերի  վերաբերյալ գիտելիքների  ընդհանրացում>>

Թեմատիկ հարցեր.

1․Ինչպե՞ս  են  դասակարգվում  նյութերն  ըստ  բաղադրության

Նյութերը դասակարգվում են ըստ բաղադրության հետևյալ կերպ՝

Մաքուր նյութեր
Մաքուր նյութերը ունեն կայուն բաղադրություն և բնութագրական հատկություններ։ Դրանք բաժանվում են երկու խմբի՝
Քիմիական տարրեր
Դրանք բաղկացած են միատեսակ ատոմներից։ Օրինակ՝ թթվածին (O₂), երկաթ (Fe)։
Քիմիական միացություններ՝
Դրանք բաղկացած են տարբեր ատոմների խառնուրդից, որոնք կապված են միմյանց։ Օրինակ՝ ջուր (H₂O), ածխաթթու գազ (CO₂)։
Խառնուրդներ
Խառնուրդները կազմված են երկու կամ ավելի նյութերից, որոնք միավորված են առանց քիմիական կապերի։ Դրանք լինում են՝
Հոմոգեն (միատարր)՝
Բաղադրությունը համասեռ է ամբողջ ծավալում։ Օրինակ՝ շաքարաջուր։
Հետերոգեն (բազմատարր)՝
Բաղադրությունը տարբեր է տարբեր հատվածներում։ Օրինակ՝ ավազի խառնուրդ ջրով։
2․Ինչպե՞ս  են  դասակարգվում  նյութերն  ըստ  ծագումնաբանության

Նյութերն ըստ ծագումնաբանության դասակարգվում են երեք հիմնական խմբերի՝ կախված դրանց առաջացման աղբյուրից։ Դրանք են՝

Բնական նյութեր՝
Դրանք առաջանում են բնության մեջ առանց մարդու միջամտության։
Օրինակներ՝ հանքանյութեր (կվարց, մագնեզիտ), բուսական նյութեր (ցելյուլոզա, կաուչուկ), կենդանական նյութեր (բուրդ, մաշկ)
Արհեստական նյութեր՝
Սրանք ստացվում են մարդու կողմից՝ բնական նյութերը վերամշակելու միջոցով։
Օրինակներ՝ պլաստմասսաներ, արհեստական մանրաթելեր (կապրոն, նեյլոն)
Սինթետիկ նյութեր
Այս նյութերը ստեղծվում են ամբողջությամբ լաբորատոր կամ արդյունաբերական պայմաններում՝ առանց բնական բաղադրիչների հիման վրա կառուցված լինելու։
Օրինակներ՝ սինթետիկ ռետին, սինթետիկ օրգանական նյութեր (պոլիմերներ, ներկանյութեր)
3․Անօրգանական  նյութերի  ինչպիսի՞ օրինակներ  գիտեք, գրեք  նյութերի բանաձևերը  և անվանեք

1․Օքսիդներ

Օրինակ՝
Ջրային օքսիդ (ջուր) – H₂O
Ածխաթթու գազ (ածխածնի երկօքսիդ) – CO₂
Սիլիցիումի երկօքսիդ (քվարց) – SiO₂

2.Թթուներ

Օրինակ՝
Ծծմբաթթու – H₂SO₄
Աղաթթու – HCl
Ազոտական թթու – HNO₃

3․Հիմքեր

Օրինակ՝
Նատրիումի հիդրօքսիդ (քայքանյութ) – NaOH
Կալցիումի հիդրօքսիդ (շինարարական կրաքար) – Ca(OH)₂
Կալիումի հիդրօքսիդ – KOH

4․Աղեր

Օրիանակ՝
Նատրիումի քլորիդ (սեղանի աղ) – NaCl
Կալցիումի կարբոնատ (կրաքար, մարջան) – CaCO₃
Պղնձի սուլֆատ (կապարներ) – CuSO₄

5․Պարզ նյութեր

Օրիանակ՝
Թթվածին – O₂
Ածխածին (գրաֆիտ, ադամանդ) – C
Ծծումբ – S

4․Օրգանական  նյութերի  ինչպիսի՞  օրինակներ  գիտեք, գրեք  նյութերի բանաձևերը  և անվանեք

Ալկաններ (հագեցած ածխաջրածիններ)
Մեթան – CH₄
Պրոպան (գազօջախի գազ) – C₃H₈

Ալկոհոլներ (օքսիգեն պարունակող օրգանական նյութեր)
Էթանոլ (սովորական սպիրտ) – C₂H₅OH

Կարբոնաթթուներ
Ացետաթթու (քացախի հիմնական բաղադրիչը) – CH₃COOH

Արոմատիկ ածխաջրածիններ
Բենզոլ – C₆H₆

Շաքարներ
Գլյուկոզա (բնական շաքար) – C₆H₁₂O₆

5․Ո՞ր  նյութերն  են  ավելի  շատ, օրգանականը, թե՞ անօրգանականը, պատասխանը հիմնավորեք:

Օրգանական նյութերն ավելի շատ են, որովհետև դրանց հիմքում ածխածինն է, որը կարողանում է ձևավորել բազմաթիվ կապեր՝ ստեղծելով միլիոնավոր տարբեր նյութեր։ Ածխածինը կարող է ձևավորել երկար շղթաներ, օղակներ ու բարդ կառուցվածքներ, ինչը անօրգանական նյութերը չեն կարող անել։