Рубрика: Իրավունք 9

Մահապատիժ

Մահապատիժը պետության կողմից որոշված այն պատիժն է, երբ դատապարտված անձը զրկվում է կյանքից՝ ծանր հանցանքի համար։ Մահապատիժը տարբեր երկրներում կիրառվել է տարբեր ժամանակաշրջաններում, սակայն ներկայումս մի շարք երկրներ այն վերացրել են մարդու իրավունքների պաշտպանման եւ հասարակական կարծիքի փոփոխության պատճառով։

Մահապատիժը հիմնականում կիրառվում է այնպիսի հանցագործությունների համար, ինչպիսիք են սպանությունը, պետական դավաճանությունը կամ ահաբեկչությունը, սակայն պետություններում կան տարբեր մոտեցումներ եւ օրենքներ այս հարցում։ Աշխարհում դեռ կա մի խումբ երկրներ, որոնք պահպանում են մահապատժի կիրառումը, ինչպես ԱՄՆ-ի որոշ նահանգներում, Չինաստանում, Իրանում, Սաուդյան Արաբիայում եւ այլ երկրներում։

Նրա կիրառման մասին հարցերը հաճախ կապվում են մարդու իրավունքների, արդարադատության եւ էթիկայի հարցերի հետ։ Որոշ անձինք պնդում են, որ մահապատիժը պահանջվում է հասարակական կարգի եւ արդարության պահպանման համար, մինչդեռ մյուսները պնդում են, որ այն անարդար է, քանի որ կարող է հանգեցնել անմեղ մարդկանց մահվան կամ խթանել բռնության միջավայր։

Համաշխարհային մի շարք իրավապաշտպան կազմակերպություններ, այդ թվում՝ Ամնեստի Ինթերնեշնալը, պայքարում են մահապատիժի կիրառման դադարեցման համար՝ հիմք ընդունելով մարդու կյանքի անխախտ արժեքը։

Рубрика: Աշխարհագրություն 9

ՀՀ-ի կարմիր գրքում գրանցվաղ մեկ բույս, մեկ կենդանի և մեկ թռչյուն։

Արևադարձ բույսը

Արևդարձ բույսը արևի ուղղությամբ ծաղիկները շարժող բույս է՝ հովանոցավորների ընտանիքից։ Այն տարածված է տաք կլիմայական գոտիներում, Միջերկրականում և Հայաստանում՝ հիմնականում չոր տարածքներում։

Վերացման պատճառները՝

Բնակավայրերի կրճատում,
Կլիմայի փոփոխություններ,
Աղտոտում,
Չափից շատ հավաք։
Ինչպե՞ս փրկել՝

Ստեղծել պահպանման գոտիներ։
Բազմացնել բույսը բուսաբանական այգիներում։
Կրթել մարդկանց դրա արժեքի մասին։
Աջակցել կենսաբազմազանության ծրագրերին։
Կրճատել քիմիական նյութերի կիրառումը։
Կովկասյան ընձառյուծ
Խոսրովի անտառ»-ում տեսախցիկները կրկին Կովկասյան ընձառյուծ են նկարահանել  (տեսանյութ)
Ի՞նչ է իրենից ներկայացնում
Կովկասյան ընձառյուծը խոշոր գիշատիչ է, որը բնութագրվում է նուրբ մարմնով, ուժեղ մկաններով և գեղեցիկ դեղին-ոսկեգույն մորթով, որը ծածկված է սև բծերով: Այն հզոր, արագաշարժ և հարմարվող գիշատիչ է:

Որտեղ է տարածված
Այն հիմնականում հանդիպում է Կովկասի լեռներում, Հայաստանի Զանգեզուրի, Արարատի և Վայոց Ձորի տարածքներում: Նրանց տարածքը ներառում է քարքարոտ լեռներ և կիրճեր:

Վերացման պատճառը

Բնակավայրերի ոչնչացում
Որսագողություն
Սննդի պակաս՝ եղջերուների և այլ որսատեսակների նվազման պատճառով
Մարդու գործունեության հետևանքով միջավայրի աղտոտում
Ինչպե՞ս փրկել

Պաշտպանել նրանց բնակավայրերը՝ ստեղծելով հատուկ արգելոցներ
Ուժեղացնել որսագողության դեմ պայքարը
Ապահովել սննդային շղթայի վերականգնում՝ վերահսկելով կենդանական աշխարհի հավասարակշռությունը
Կրթել հանրությանը և բարձրացնել կենդանիների պաշտպանության մասին իրազեկությունը
Ժայռային մեծ սիտեղ

Ժայռային մեծ սիտեղը (Centaurea rupestris) բազմամյա խոտաբույս է, որը պատկանում է աստղածաղկազգիների ընտանիքին։

Տարածվածություն՝

Եվրոպա՝ հիմնականում Բալկաններում,
Կենտրոնական Ասիա,
Հայաստան՝ ժայռոտ և լեռնային չոր տարածքներում։
Վերացման պատճառները՝

Բնակավայրերի կրճատում,
Կլիմայի փոփոխություններ,
Մարդկային գործունեության հետևանքներ։
Ինչպե՞ս փրկել՝

Օրենքով պահպանել տեսակը։
Պաշտպանվող տարածքներ ստեղծել,
Վերարտադրության ծրագրեր իրականացնել,
Բնակավայրերը վերականգնել,
Տեղի բնակչությանը իրազեկել,