Հասարակական կյանքը և քաղաքական բռնաճնշումները 1920-1930-ական թվականներին։ Խորհրդային Հայաստանի 1937 թ. նոր Սահմանադրությունը
1920-1930-ական թվականներին Հայաստանում հասարակական կյանքը լարված էր քաղաքական հակամարտություններով, բռնաճնշումներով և փոփոխություններով։ Դաշնակցականների և բոլշևիկների միջև պայքարը շարունակվեց 1921 թ. փետրվարյան ապստամբությունից հետո, ինչն ուղեկցվեց զանգվածային հետապնդումներով և քաղաքական գործիչների արտաքսումներով։
1930-ական թվականներին տրոցկիզմը հայտարարվեց թշնամական գաղափարախոսություն, և Հայաստանում բազմաթիվ հասարակական ու քաղաքական գործիչներ ենթարկվեցին բռնաճնշումների։ Հատկապես 1937 թ. «մեծ զտումների» ընթացքում հազարավոր մարդիկ ձերբակալվեցին, գնդակահարվեցին կամ աքսորվեցին։ Զոհերի թվում էին ոչ միայն դաշնակցականները, այլև մտավորականներ, գրողներ, մշակույթի և հոգևոր ոլորտի ներկայացուցիչներ։
1937 թ. ընդունվեց Հայկական ԽՍՀ նոր Սահմանադրությունը, որը սոցիալիստական կարգերի հիման վրա սահմանում էր պետության ինքնավարությունը՝ մնալով ԽՍՀՄ ընդհանուր կառավարման համակարգի մաս։ Այն ամրագրում էր պետական սեփականության գերակայությունը, քաղաքացիների հիմնական իրավունքներն ու պարտականությունները, սակայն իրականում սահմանափակում էր ժողովրդավարական ազատությունները։
Այս շրջանը նշանավորվեց զանգվածային բռնաճնշումներով ու քաղաքական ինտրիգներով, որոնք պատճառ դարձան հասարակության մշակութային, քաղաքական և տնտեսական կյանքում անդառնալի կորուստների։
Ամիրյան Գրիգոր 