Նոյեմբերի 25 – 29
Թեման՝ <<Թթուներ, բանաձևերի կազմումը, անվանումը, դասակագումը, թթվային մնացորդի անվանումը, աղերի բանաձևերի կազմումը, անվանումը>>
Լաբորատոր փորձեր. <<Թթուների քիմիական հատկությունները(հայտանյութերի գույնի փոփոխությունը թթվային միջավայրում, թթուների փոխազդեցությունը մետաղների, հիմնային օքսիդների,հիմքերի և աղերի հետ>>:
Հայտանյութերը` օրգանական ներկեր են,որոնք ցույց են տալիս հիմքի կամ թթվի առկայությունը լուծույթում:
Լաբորատոր փորձ 1. Թթուների փոխազդեցությունը հայտանյութերի (ինդիկատորների) հետ: Փորձի նկարագրում` աղաթթվի ջրային լուծույթը լցրեք երեք փորձանոթների մեջ 3-4մլ չափով, առաջինի մեջ իջեցրեք լակմուսի թուղթ կամ մի քանի կաթիլ լակմուսի լուծույթ, երկրորդի վրա ավելացրեք մի քանի կաթիլ ֆենոլֆտալեինի լուծույթ, երրորդի վրա մի քանի կաթիլ մեթիլնարնջագույն: Ի՞նչ նկատեցիք:
| Ինդիկատորների անվանումը | Նրանց գույները | Թթուներում առաջացած գույները |
| Լակմուս | Մանուշակագույն | |
| ֆենոլֆտալեին | Անգույն | |
| մեթիլնարնջագույն | Նարնջագույն |
Լաբորատոր փորձ 2.Թթուների փոխազդեցությունը հիմքերի հետ՝ չեզոքացման ռեակցիա
Լաբորատոր փորձ 3. Թթուների փոխազդեցությունը ակտիվ մետաղների հետ՝ տեղակալման ռեակցիա:
Դասագրքից սովորեք էջ 18-ից 22-ը, կատարեք վարժությունները` էջ 22-ից 23-ը:
4.
H2S`
H2+S=H2S
FeS+H2SO4 (նոսր) = FeSO4 + H2ST
HNO3`
3 NO2+H2O = 2 HNO3+NO
NaNO3+H2SO4 = NaHSO4+HNO3
5.
Աղաթթվի հետ փոխազդում են՝ Ca, CaO, LiOH, Mg, Na2CO3,CaSO3, BaSO4
Ca+2HCl=CaCl2+H2
CaO+2HCl=CaCl2+H2O
LiOH+HCl=LiCL+H2O
Na2CO3+2HCl=2NaCl+CO2+H2O
CaSO3+2HCl=CaCl2+SO2+H2O
BaSO4+HCl=BaCl2+H2SO4
6.
Mn2O7 — HMnO4(Մանգանաթթու)
Cl2O7 — HClO4(Քլորական թթու)
SO3 — H2SO3(Ծծմբային թթու)
N2O5 — HNO3(Ազոտական թթու)
CO2 — H2CO3(Ածխաթթու)
SO3 — H2SO4(Ծծմբական թթու)
N2O3 — HNO2(Ազոտային թթու)
7.
Ba(NO3)2+H2SO4=BaSO4+2HNO3
2NaF+H2SO4=Na2SO4+2HF
K2SiO3+2HCl=H2SiO3+2HF
Ca(OH)2+2HNO3=Ca(NO3)2+3H2O
Na2O+2HBr=2NaBr+H2O
ZnO+H2SO4=ZnSO4+H2O
8.
ա)P -> P2O5 -> Na3PO4 -> NaCl -> HCl
4P+O2=2P2O5
P2O5+6NaOH=2Na3PO4+3H2O
Na3PO4+3HCl=3NaCl+H3PO4
2NaCl+H2SO4(խիտ)=2HCl+Na2SO4
բ)ZnS -> SO2 -> SO3 -> H2SO4 ->Na2SO4 ->NaNO3
2ZnS+3O2=2SO2 + 2ZnO
2SO2+O2 = 2SO3
SO3+H2O=H2SO4
H2SO4+2 NaOH=Na2SO4+2H2O
Na2SO4+2HNO3=2NaNO3+H2SO4
Խնդիրներ
1.
NaOH+HCL=NaCl+H2O
Հաշվում ենք նատրիումի հիդրօքսիդի զանգվածը 100 գ լուծույթում’ օգտվելով m=w•m(լ-թ)/100% բանաձևից.
Օգտվելով ո=m/M բանաձևից’ հաշվում ենք նատրիումի հիդրօքսիդի նյութաքանակը.МNaOH=40գ/մոլ, nNaOH=10գ/40գ/մոլ=0,25մոլ
Օգտվելով ո=V•C բանաձևից` հաշվում ենք աղաթթվի նյութաքանակը.
nHCl=0,5մոլ/լ•1լ=0,5մոլ
Ըստ ռեակցիայի հավասարման 1 մոլ NaOH-ի հետ փոխազդում է 1 մոլ HCI: Այսինքն’ HCl-ը վերցված է ավելցուկվ, իսկ եթե թթուն վերցված է ավելցուկով, ապա լակմուսը լուծույթում կգունափոխվի. Մանուշակագույնից կդառնա կարմիր:
Ըստ ռեակցիայի հավասարման 1 մոլ NaOH-ից ստացվում է 1 մոլ NaCl, հետևաբար 0,25 մոլից կստացվի 0,25 մոլ NaCl: Օգտվելով m=n•M բանաձևից` հաշվում ենք NaCl-ի զանգվածը.
MNaCl= 58.5 գ/մոլ, mNaCl=0.25 մոլ • 58,5 գ/մոլ=14,625գ
Պատ.` Այո (կկարմրի)` թթուն ավելցուկով է, 14,625 գ NaCl:
2.
1.38/1: 54.48/1: 44.14/16=1,38 : 0,7 : 2,7=2:1:4
Այսինքն` նյութի պարզագույն բանաձևը կլինի. H2SeO4
Պատ.`H2SeO4
Ամիրյան Գրիգոր 