Рубрика: Պատմություն 9

Հայ ժողովրդի մասնակցությունը 2-րդ համաշխարհային պատերազմին

Հայ ժողովուրդը 2-րդ համաշխարհային պատերազմի ընթացքում ունեցավ կարևոր մասնակցություն, և նրանց դերակատարությունը բազմազան էր՝ սկսած ռազմադաշտից մինչև ռազմավարական աջակցություն և մշակութային-հոգեբանական ազդեցություն:

Հայերի մասնակցությունը Խորհրդային բանակում

1941 թվականի հունիսի 22-ին Գերմանիան սկսեց Խորհրդային Միության դեմ հարձակումը (Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի հյուսիսարևելյան ճակատ), և հայերը, որոնք բնակվում էին Խորհրդային Միության կազմում, սկսեցին ակտիվորեն մասնակցել պատերազմի տարբեր ճակատներում։ Հայերի մեծամասնությունը Խորհրդային Միության զինված ուժերում էր ծառայում, ու նրանց մասնակցությունը խոշոր էր հատկապես Ռազմաօդային ուժերում, տանկային զորքերի մեջ և արշավների ժամանակ:

Հայկական զորամասերը՝ բազմաթիվ ռազմիկներով, կռվել են ինչպես Արևելյան, այնպես էլ Արևմտյան ճակատներում։ Հայերի ամենաբազմաթիվ խմբերը կռվել են ռուսական ճակատում՝ Ստալինգրադի ճակատամարտում, Կովկասում, ուկրաինական ճակատում և այլ տարածքներում։

Հայերից շատերը նաև աչքի ընկան որպես ռազմիկներ ու հրամանատարներ։ Օրինակ՝ Հայկ Բասլյանը, Հայկազ Վարուժանյանը, Մովսես Սիլիկյանը, Շահան Ավետիսյանը, որոնք որպես հրամանատարներ մեծ դերակատարում ունեցան ինչպես ռազմավարական, այնպես էլ մարտական գործողություններում։

Հայկական զորամասեր ու դաշնակցություն

Խորհրդային Միության բանակում կռվող հայերի շարքում կան ոչ միայն ԽՍՀՄ քաղաքացիներ, այլ նաև Սփյուռքի ներկայացուցիչներ, ովքեր կամավորներ էին գնացել պատերազմական ջախջախիչ փուլերում։ Հայերը հանդես են եկել տարբեր հայկական զորամիավորումներում, օրինակ՝ Տաթևի գունդը՝ Կովկասում և Հայկական ազգային բանակը, որոնք իրենց պարտականությունն էին կատարում որպես խորհրդային բանակի մի մասը։

Հայերը նaziական բանակի դեմ

Միևնույն ժամանակ, հայեր կային նաև, որոնք պատերազմին մասնակցեցին ֆաշիստական բանակի դեմ ընդդիմության պայքարում։ Հայեր կային նաև Բանակի հակաֆաշիստական շարժումների շրջանակներում, ինչպես օրինակ՝ Հայկական սփյուռքի մի շարք կառույցներ, որոնք աջակցում էին antifաշիստական կազմակերպություններին, կազմակերպում էին թաքնված գործունեություն, իսկ որոշ հայեր զինվորականներ էին նաև այն հակաֆաշիստական խմբերում, որոնք գործում էին Եվրոպայում։

Հայերի օգնությունը և փախստականներին աջակցություն

Հայաստանից և այլ երկրներից շատ հայեր դարձան բարեգործական կամավորներ՝ օգնելով պատերազմական ժամանակ խեղված և վնասված տեղամասերին։ Նրանք ապահովում էին փախստականներին սննդով, բժշկական օգնությամբ։

Հայկական զինվորական կորպուսներ

Վերջապես, Հայկական զորամիավորումների մասնակցությունը ռազմի դաշտում ու ռազմաստեղծության մեջ անգնահատելի էր։ 1945 թվականին պատերազմի ավարտից հետո Հայկազյան ռազմիկները դեռևս համարվում էին խորհրդային բանակի բոլոր տեսակի ռազմիկների գերզորիներից։

Ներքաղաքական և հասարակական առումով

Հայ ժողովուրդը իր մասնակցությունը չէր սահմանափակում միայն ռազմական գործողություններով։ Հայերը ակտիվորեն մասնակցում էին նաև խաղաղ աշխատանքներին՝ նոր զինամթերքի արտադրության, դաշնամրերի կամ ռազմական նյութերի մատակարարման գործերում։

Рубрика: English 9

English 9

Match affixes from box A with words from box B to make at least ten more family words.

A ex- grand great-great-great- half—in-law second step

+

Baunt brother daughter father grandmother grandfather husband mother nephew niece sister son uncle wife

granddaughter, great-great-grandfather, mother-in-law,

ex-husband

ex-wife

grandmother

grandfather

great-grandmother

great-grandfather

great-great-grandmother

great-great-grandfather

half-sister

half-brother

stepmother

stepfather

stepdaughter

stepson

3 In pairs, describe three people from your family. Who do you look like most?

My father: He is tall with black hair and a calm demeanor, but he can be hot-tempered at times. Ile is very clever and always comes up with great ideas. His smile is warm and welcoming, though his temper can flare when things aren’t going right.

My mother: She has short black hair and brown eyes. She is caring and always takes care of everyone in the family.

My older sister: She is taller than me and has brown hair. She has a great sense of style and always has good taste in clothes and colors.

I look like my father, we have similar character traits and facial structure

4 Read the article. Tick the things you can inherit from your parents and/or ancestors.

1 your health

2 your eye, hair and skin colour

3 your facial features

4 your lifestyle

5 poor eyesight

6 baldness

7 left-handedness

+Your health

+Your eye, hair, and skin color

+Your facial features

—Your lifestyle

+Poor eyesight

+Baldness

+Left-handedness

5 In pairs, talk about the things that you think you have inherited from your parents and ancestors.

I inherited my hair and my eyes from. my father. I inherited my mother’s small feet.

I inherited my eyes from my mother, my facial features from my father, my hair from my mother, and my character from my father. My nose is from my grandmother, my height is from my mother, and my intelligence is also from my mother.

8 Match the words and phrases in blue in the article with these definitions.

1 small brown spots on the skin-freckles

2 small depressions on your cheeks when you smile

3 looks exactly like —

4 be like

5 look like

6 family members who lived a very long time ago

1. Small brown spots on the skin — freckles

2. Small depressions on your cheeks when you smile — dimples

3. Looks exactly like — is the image of

4. Be like take after

5. Look like — resemble

6. Family members who lived a very long time ago ancestors

Рубрика: Հայոց լեզու 9

Հայոց լեզու

ՎԵՐԱԲԵՐԱԿԱՆ

Կան բառեր, որոնք արտահայտում են խոսողի դատողական վերաբերմունքը եղելության նկատմամբ, օրինակ՝ Բարեբախտաբար, ամեն ինչ լավ անցավ։ Որևէ իրողության նկատմամբ խոսողի դատողական վերաբերմունքն արտահայտող բառերը կոչվում են վերաբերականներ (եղանակավորող բառեր)։ Առանձնացվում են վերաբերականների հետևյալ խմբերը.
հաստատական՝ այո՛, արդարև, անշուշտ, անկասկած, անպատճառ,
անտարակույս, անպայման, իսկապես, իրոք, հիրավի և այլն.
ժխտական ՝ ո՛չ, չէ՛.
երկբայական՝ գուցե, երևի, թերևս, կարծեմ, կարծես, կարծես թե, ասես,
միգուցե, մի՞թե, արդյոք և այլն.
զգացական՝ բարեբախտաբար, դժբախտաբար, երանի, ցավոք և այլն.
սաստկական՝ անգամ, նույնիսկ, հենց, մանավանդ, նամանավանդ, մինչև
անգամ, մինչև իսկ և այլն.
սահմանափակման՝ գեթ, լոկ, գոնե, թեկուզ, միայն, սոսկ, միայն թե և այլն
ցուցական՝ ահա, ահավասիկ.
կամային՝ թող, ապա, հապա, մի և այլն.
զիջական՝ ի դեպ, իմիջիայլոց, համենայն դեպս, այնուամենայնիվ, այսուհանդերձ և այլն։
Վերաբերականների մի մասը, եթե դրված է լինում իր եղանակավորած բառի մոտ, սովորաբար չի տրոհվում, իսկ եթե հեռացած է լինում այդ բառից, տրոհվում է ստորակետով։ Համեմատենք հետևյալ նախադասությունները. Նա այսօր առավոտյան անշուշտ կմեկնի։ Անշուշտ, նա այսօր առավոտյան կմեկնի։ Առաջին նախադասության մեջ անշուշտ վերաբերականը եղանակավորել է կմեկնի բառին, անմիջապես նախորդում է նրան և ստորակետով չի տրոհվել։ Երկրորդ օրինակում անշուշտ-ը նախորդում է նա բառին։ Եթե այդ դիրքում անշուշտ վերաբերականը չտրոհվի, կվերաբերի նա բառին, և կարտահայտվի անշուշտ նա, այլ ոչ թե մեկ ուրիշը իմաստը։ Վերաբերականները նախադասության անդամ չեն համարվում։

Գործնական աշխատանք 1

Վերաբերականները կարելի է խմբավորել ըստ տեսակների՝ ըստ իրենց իմաստի կամ գործառույթի։

1. Ակնկալություն և հավանականություն

գուցե, երևի, թերևս, կարծեմ, կարծես, միգուցե, ինչպես նաև կարծես թե։



2. Նպատականություն և պայման

միայն, միայն թե, իսկապես, անպայման, անպատճառ, մինչև իսկ, այնուամենայնիվ։



3. Վիճակային և բացասական դրսևորումներ

ո՛չ, չէ՛, ոչ թե, չի, սոսկ, ընդհակառակը։



4. Հաստատում և դրսևորման ամրապնդում

բարեբախտաբար, արդարև, իսկապես, իրոք, հիրավի, անկասկած, անշուշտ, լոկ, միայն։



5. Երեք կողմի կարծիք կամ միտք

հակառակ, համենայն դեպս, այսուհանդերձ, այնուամենայնիվ, լոկ, գոնե, ընդհակառակը։



6. Բացի այլ առաջարկություններ

համենայն դեպս, ի դեպ, օրինակ, երանի, դեռևս։

Գործնական աշխատանք 2

Նախադասությունների ձևաբառական վերլուծությունը ցույց է տալիս յուրաքանչյուր նախադասության բաղադրիչները և դրանց դերը։ Ահա մանրամասն վերլուծությունը.

1. «Գարնանային առավոտը խոստանում էր պայծառ և արևոտ օր»

Գարնանային – 形容词 (բառեր, որոնք բնութագրում են անունները)

առավոտը – անուն (նոմինատիվ, առարկա)

խոստանում էր – հանցավոր բայ (ներկա ժամանակի անցյալ ձև)

պայծառ և արևոտ – բայավորական հատկություններ (պայծառությունը և արևոտությունը բնութագրում են «օր»-ը)

օր – անուն (նոմինատիվ, առարկա)



2. «Կուշտ կերած մեր ձիերը արագ քայլերով բարձրանում Էին քարոտ արահետը և ամեն քայլափոխին փնչում»

Կուշտ – մարգերային բայ (կենդանիներին բնորոշ այնպիսի վիճակ, որին ենթարկվում են փառազարդ ու սնունդ)

կերած – անցյալ ժամանակի բայ (դրանք որպես հետադարձ գործողություն ստուգվում են)

մեր – շահագործվող դերանուն (ակնարկում է ուղղակի սեփականություն)

ձիերը – անուն (մասնակից՝ «ձիերը», կազմելով առարկաներ)

արագ – հատկություն (միանձնայնորեն դրվում է շարժման համար)

քայլերով – մակբայ (գործողությունը իրականացվում է քայլերի ընթացքում)

բարձրանում – բայ (նկարագրվող գործողությունը՝ բարձրանալ)

Էին – բայ (ժամանակը փաստող ձև)

քարոտ – հատկություն (ցույց է տալիս քարերի առկայություն)

արահետը – անուն (նմանապես, կազմելով առարկաների համար քայլաններից հետո)

և – կապակցություն (բառը)

ամեն – առհասարակ (բառաքար  դա ցերեկերի մեծ մակարդակ)

քայլափոխին – բացի հենց գործիչման մասի: