Ֆիզիկա

Տևողությունը` շուրջտարյա

Մասնակիցներ՝ Ավագ դպրոցի 9-12 րդ դասարանի սովորողներ

Նպատակը՝

Իմանալ, թե ինչպես է մագնիսական դաշտն ազդում Երկրի կենսաբանական օբյեկտների վրա
Սովորել աշխատել տեղեկատվության հետ
Բացահայտել մագնիսական դաշտերի հատկությունները և վերլուծել ազդեցությունը կենդանի օրգանիզմների վրա
Խնդիրները՝

Ուսումնասիրել մագնիսական դաշտերի ազդեցությունը բուսական և կենդանական օրգանիզմների վրա
Ուսումնասիրել մագնիսական դաշտի ազդեցության աստիճանը մարդու առողջության վրա
Բացահայտել մագնիսական դաշտերի դրական և բացասական կողմերը
Գտնել արդյունավետ միջոց՝ լուծելու մագնիսական դաշտերի ազդեցության խնդիրը

Ընթացքը՝

Մագնիսական դաշտը և դրա հատկությունները
Մագնիսական դաշտի ազդեցությունը բույսերի վրա
Մագնիսական դաշտ և ջուր
Մագնիսական դաշտի ազդեցությունը մարդու վրա
Մագնիսական փոթորիկներ
Ինչ՞ տեղի կունենա, եթե Երկրի մագնիսական դաշտն անհետանա:
Մագնիսների կիրառումը մարդու կյանքում
Մագնիսական դաշտի ազդեցությունը կենդանիների վրա

Մագնիսական դաշտը և դրա հատկությունները

Մագնիսական դաշտը ուժային դաշտ է, որը շրջապատում է շարժվող լիցքավորված մասնիկներին կամ մագնիսացված նյութերը: Այն բնութագրվում է ինդուկցիայի վեկտորով (𝐵) և գործում է Լորենցի ուժի միջոցով:
Հիմնական հատկություններն են՝

Ունի ուժագծեր, որոնք սկսվում և ավարտվում են մագնիսի բևեռներում:

Ուժագծերը չեն հատվում:

Այն ազդում է լիցքավորված մասնիկների շարժման ուղղության վրա:

Մագնիսական դաշտի ուժգնությունը նվազում է հեռավորության աճին զուգընթաց:


Մագնիսական դաշտի ազդեցությունը բույսերի վրա

Մագնիսական դաշտն ազդում է բույսերի աճի վրա՝ փոփոխելով դրանց բջջային գործընթացները, ինչպիսիք են՝

Ամրապնդված աճ – որոշ հետազոտություններ ցույց են տվել, որ թույլ մագնիսական դաշտը նպաստում է բույսերի սերմերի արագ ծլմանը և ուժեղ արմատավորման:

Ֆոտոսինթեզի ակտիվացում – որոշ դեպքերում մագնիսական դաշտը բարձրացնում է քլորոֆիլի մակարդակը:

Ջրի ներծծման բարելավում – մագնիսացված ջուրը կարող է բարելավել բույսերի սնուցումը:


Մագնիսական դաշտ և ջուր

Մագնիսական դաշտը փոխում է ջրի ֆիզիկական հատկությունները՝

Նվազեցնում է ջրի մակերևութային լարվածությունը, ինչի արդյունքում այն դառնում է ավելի ներծծվող բույսերի և կենդանիների համար:

Մագնիսացված ջուրը կարող է կանխել կալցիումի նստվածքի գոյացումը խողովակներում:

Ջրի մագնիսական մշակումն օգտագործվում է գյուղատնտեսության և բժշկության մեջ:


Մագնիսական դաշտի ազդեցությունը մարդու վրա

Մարդու մարմինը էլեկտրամագնիսական համակարգ է, և մագնիսական դաշտերը կարող են ազդել դրա վրա՝

Նյարդային համակարգի վրա – ուժեղ մագնիսական դաշտերը կարող են ազդել ուղեղի աշխատանքի վրա, առաջացնել գլխացավեր կամ բարելավել արյան շրջանառությունը:

Արյան շրջանառության բարելավում – մագնիսական դաշտերը կարող են մեծացնել հեմոգլոբինի ակտիվությունը:

Հնարավոր առողջական ռիսկեր – չափից շատ ազդեցությունը կարող է առաջացնել գլխացավեր, հոգնածություն կամ այլ անսպասելի հետևանքներ:


Մագնիսական փոթորիկներ

Մագնիսական փոթորիկները առաջանում են, երբ Արեգակից դուրս եկող լիցքավորված մասնիկները փոխազդում են Երկրի մագնիսական դաշտի հետ: Դրանց ազդեցությունը ներառում է՝

Կապի խափանումներ – ազդում են ռադիոկապի, արբանյակային և GPS համակարգերի վրա:

Էներգետիկ համակարգերի խափանում – ուժեղ փոթորիկները կարող են էլեկտրակայաններում խափանումներ առաջացնել:

Առողջական ազդեցություն – զգայուն մարդկանց մոտ կարող են առաջանալ գլխացավեր, բարձր ճնշում կամ հոգնածություն:


Ինչ տեղի կունենա, եթե Երկրի մագնիսական դաշտն անհետանա

Երկրի մագնիսական դաշտը պաշտպանում է մեզ արեգակնային քամուց և տիեզերական ճառագայթումից: Եթե այն անհետանա՝

Արեգակնային ճառագայթումն անմիջականորեն կհարվածի Երկրի մակերևույթին, ինչը կարող է ուժեղացնել քաղցկեղի և այլ հիվանդությունների տարածումը:

Աշխարհի կլիման կփոխվի, քանի որ մթնոլորտի որոշ շերտեր կվնասվեն:

Կենդանական աշխարհը կկորցնի կողմնորոշվելու հնարավորությունը, քանի որ շատ թռչուններ և ձկներ օգտվում են մագնիսական դաշտից՝ նավարկելու համար:


Մագնիսների կիրառումը մարդու կյանքում

Մագնիսներն օգտագործվում են տարբեր ոլորտներում՝

Էլեկտրատեխնիկա – էլեկտրաշարժիչներ, գեներատորներ, դինամոներ

Բժշկություն – ՄՌՏ (մագնիսա-ռեզոնանսային տոմոգրաֆիա), ֆիզիոթերապիա

Տրանսպորտ – մագլև (մագնիսական լևիտացիայով գնացքներ)

Կենցաղային տեխնիկա – բարձրախոսներ, կոշտ սկավառակներ, ամուր փականներ


Մագնիսական դաշտի ազդեցությունը կենդանիների վրա

Շատ կենդանիներ (թռչուններ, ձկներ, կրիաներ, մեղուներ) կողմնորոշվում են Երկրի մագնիսական դաշտով:

Թռչունները – միգրացիայի ընթացքում օգտագործում են մագնիսական դաշտը որպես կողմնորոշման միջոց:

Կրիաները – օվկիանոսում շարժվում են մագնիսական քարտեզների նման գործելով:

Մեղուները – իրենց բույնը գտնելու համար օգտագործում են մագնիսական ընկալիչներ:


Այսպիսով, մագնիսական դաշտն ունի լայնածավալ ազդեցություն ինչպես բնության, այնպես էլ մարդու կյանքի վրա: