Թեմատիկ հարցեր․Ատոմի միջուկի կառուցվածքը: Ճառագայթաակտիվություն: Միջուկային ռեակցիաներ

 1.Որքա՞ն է α մասնիկի լիցքը: Ընտրիր ճիշտ տարբերակը:

+2e

2. Ո՞րն է նախադասության սխալ շարունակությունը:

(Պատասխանը կարող է լինել մեկից ավելի)

Քիմիական տարրի միջուկները

• ունեն բացասական լիցք
• ունեն նույն թվով պրոտոններ
• իրարից տարբերվում են պրոտոնների թվով
• իրարից տարբերվում են էլեկտրոնների թվով

3. Ինչպե՞ս է փոխվում ռադիոակտիվ տարրի կարգաթիվը,երբ միջուկը նեյտրոն է արձակում:

Երբ ռադիոակտիվ տարրի միջուկը նեյտրոն է արձակում, տեղի է ունենում հետևյալը.

Նեյտրոնն անլիցք մասնիկ է, այսինքն՝ չի փոխում միջուկի լիցքը։

Ուստի միջուկում պրոտոնների թիվը չի փոխվում, և հետևաբար
քիմիական տարրի կարգաթիվը (այսինքն՝ ատոմական համարը) մնում է անփոփոխ։


Բայց նեյտրոնի հեռացման դեպքում պարզապես նվազում է զանգվածի թիվը (պրոտոններ + նեյտրոններ):

4.Հենվելով ատոմի կառուցվածքի վերաբերյալ ձեր գիտելիքների վրա, որոշեք, թե քանի՞ նեյտրոն կա ¹⁶ ₈O-ի միջուկում:

Տվյալ է՝
 ¹⁶ ₈ (օքսիգենի ատոմ)

Կարգաթիվը՝ 8 (պրոտոնների թիվը)

Զանգվածի թիվը՝ 16


Նեյտրոնների քանակը հաշվվում է՝
Նեյտրոններ = Զանգվածի թիվ – Պրոտոններ = 16 – 8 = 8

Պատ.՝ միջուկում կա 8 նեյտրոն։

5.Ելնելով ատոմի կառուցվածքի վերաբերյալ ժամանակակից պատկերացումներից, որոշեք թե քանի՞ պրոտոն է պարունակում   ⁶⁴₂₉Cu⁺²դրական իոնը:

Տվյալ է՝
⁶⁴₂₉Cu²⁺ — պղնձի իոն (դրական լիցքով)

Քիմիական տարրի կարգաթիվը 29 է, այսինքն՝ պրոտոնների թիվը = 29

Դրական լիցքը (²⁺) նշանակում է, որ ատոմը կորցրել է 2 էլեկտրոն, բայց դա չի փոխում պրոտոնների քանակը, քանի որ պրոտոնները գտնվում են միջուկում:


Պատասխան՝ 64₍₂₉₎Cu²⁺ իոնը պարունակում է 29 պրոտոն։

6.Միջուկային ռեակցիաների ժամանակ ինչպե՞ս է փոխվում ռադիոակտիվ տարրի կարգաթիվը, երբ նրա միջուկը α մասնիկ է արձակում:

Երբ ռադիոակտիվ տարրի միջուկը αλֆա (α) մասնիկ է արձակում, ապա այն կորցնում է՝

2 պրոտոն

2 նեյտրոն (ալֆա մասնիկը = հելիումի միջուկ = ⁴₂He)


Դրա հետևանքով՝

Կարգաթիվը նվազում է 2-ով (քանի որ պրոտոնների թիվը նվազում է 2-ով)

Զանգվածի թիվը նվազում է 4-ով (քանի որ միջուկը կորցնում է 2 պրոտոն և 2 նեյտրոն)

7.Թորիումի ²³²₉₂Th միջուկը ներյտրոններով ռմբակոծելիս ստացվում է ²²⁹₈₈Ra: Ի՞նչ մասնիկ է արձակվում այդ միջուկային ռեակցիայի ժամանակ:

Տվյալ է միջուկային ռեակցիան.

²³²₉₂Th + նեյտրոն → ²²⁹₈₈Ra + ?

Մեզ պետք է պարզել, թե ինչ մասնիկ է արձակվել։
Դրա համար համեմատում ենք զանգվածի և կարգաթվի պահպանության օրենքներով.



1. Զանգվածի թվերի հաշվեկշիռ

Ձախ կողմում՝
232 (Th) + 1 (նեյտրոն) = 233

Աջ կողմում՝
229 (Ra) + ? → ուրեմն մասնիկը պետք է ունենա 233 – 229 = 4 զանգված

2. Կարգաթվի հաշվեկշիռ

Ձախ կողմում՝
92 (Th) + 0 (նեյտրոն) = 92

Աջ կողմում՝
88 (Ra) + ? → ուրեմն մասնիկը պետք է ունենա 92 – 88 = 4 կարգաթիվ։

8. 1) Ճի՞շտ է արդյոք, որ միջուկային ուժերը գործում են պրոտոնների միջև:

2) Եվ ճիշտ է արդյոք, որ միջուկային ուժերը միայն ձգողական բնույթի են:

Պատասխանում գրիր այո կամ ոչ:

1. Այո

   2. Ոչ

 9.Որքա՞ն է γ մասնիկի լիցքը: Ընտրիր ճիշտ տարբերակը:

γ (գամմա) մասնիկը էլեկտրամագնիսական ճառագայթում է, այսինքն՝ բարձր էներգիայի ֆոտոն, և այն չունի ոչ զանգված, ոչ էլ լիցք։

Պատ.՝ γ մասնիկի լիցքը = 0։
(Ճիշտ տարբերակ՝ 0 լիցք/չեզոք)։

10.Որո՞նք են սխալ պատասխանները:

Լույսը իրենից ներկայացնում է.

• էլեկտրամագնիսական ճառագայթում
• պոզիտրոնների հոսք
• նեյտրոնների հոսք
• ֆոտոնների հոսք