Վրաստան
Պատմական ակնարկ
Վրաստանը հնագույն քաղաքակրթություն ունեցող երկիր է, որը գտնվում է Կովկասի տարածաշրջանում։ Պետական կազմավորումները Վրաստանի տարածքում գոյություն են ունեցել դեռևս մ.թ.ա. առաջին հազարամյակում։ Քարթլիի (Իբերիա) թագավորությունը, ապա՝ միավորված Վրաստանի թագավորությունը (11–13-րդ դդ.) եղել են տարածաշրջանի հզոր կենտրոններից։ 19-րդ դարի սկզբին Վրաստանը միացվեց Ռուսական կայսրությանը, իսկ 1921 թվականին՝ խորհրդայնացվեց։ Անկախությունը վերականգնեց 1991 թ․ ապրիլի 9-ին։
Տարածք
Վրաստանի տարածքը կազմում է մոտ 69,700 կմ²։
Բնակչություն
Բնակչության թիվը մոտավորապես 3.7 միլիոն մարդ է (2024 թ. տվյալներով)։
Պետական լեզու
Վրացերեն (ქართული ენა)։
Պետական տոներ
- Անկախության օր՝ մայիսի 26
- Սահմանադրության օր՝ օգոստոսի 24
- Տարբեր ազգային և կրոնական տոներ, ներառյալ Ամանորը և Սուրբ Ծնունդը (հունվարի 7)։
Ժամային գոտի
GMT+4 (ոչ մի ժամանակի փոփոխություն՝ ձմեռային և ամառային ժամանակի միջև)։
Ինտերնետ գոտի
.ge
Միջազգային հեռախոսային կոդ
+995
Տարադրամ
Վրացական լարի (GEL)։
Աշխարհագրություն
Վրաստանը տեղակայված է Անդրկովկասում՝ Սև ծովի արևելյան ափին։ Այն սահմանակից է Ռուսաստանին հյուսիսում, Թուրքիային և Հայաստանին՝ հարավում, և Ադրբեջանին՝ արևելքում։ Տարածքը բազմազան է՝ լեռնաշղթաներով (Մեծ Կովկաս), դաշտավայրերով և ծովափնյա շրջաններով։
Վարչական բաժանում
Վրաստանը բաղկացած է 9 վարչական տարածաշրջանից, 2 ինքնավար հանրապետություններից՝ Աջարիա և Աբխազիա (վերջինը՝ փաստացի անկախությամբ), ինչպես նաև մայրաքաղաք Թբիլիսիից։
Կրոն
Վրաստանի հիմնական կրոնը ուղղափառ քրիստոնեությունն է։ Վրաց ուղղափառ եկեղեցին ունի անկախ (ավտոկեֆալ) կարգավիճակ։ Կան նաև իսլամ, կաթոլիկ, հայ առաքելական և այլ համայնքներ։
Ազգային փոքրամասնություններ
Վրաստանում ապրում են տարբեր ազգությունների ներկայացուցիչներ, այդ թվում՝
- Հայեր (~4-5%)
- Ազերներ (~6%)
- Ռուսներ, հույներ, ասորիներ և ուրիշներ։
Մշակույթ՝ արվեստ, գրականություն, խոհանոց․․․
Վրաց մշակույթը հարուստ է ու բազմադարյան։ Վրացական գրականության և պոեզիայի պատմությունը սկիզբ է առնում վաղ միջնադարից։ Հատկանշական են վրացական ազգային երաժշտությունը և պարի տեսակները։
Վրացական խոհանոցը հայտնի է աշխարհում՝ խաչապուրի, խինկալի, լոբիո, սացիվի և այլ ուտեստներով, ինչպես նաև հայտնի վրացական գինիներով։
Զբոսաշրջային ռեսուրսներ
Վրաստանը գրավում է զբոսաշրջիկներին իր բազմազան բնությամբ, լեռնադահուկային կենտրոններով, ծովափնյա հանգստավայրերով և հնագույն մշակութային վայրերով։
Հանգստավայրեր, պատմամշակութային հուշարձաններ
- Թբիլիսի (մայրաքաղաք)
- Մցխեթա (հին մայրաքաղաք և ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ժառանգություն)
- Բաթումի (Սևծովյան հանգստավայր)
- Սվանեթի և Կազբեկի (լեռնային շրջաններ)
- Ուփլիցիխե, Վարդզիա (քարանձավային քաղաքներ)
- Գելաթի վանքը, Դավիթ Գարեջա վանական համալիրը և այլն։
Հայերը տվյալ երկրում
Հայերը Վրաստանում բնակվում են հիմնականում Ջավախքում (Սամցխե-Ջավախք՝ Նինոծմինդա, Ախալքալաք) և Թբիլիսիում։ Վաղուց հաստատված համայնք է՝ իր եկեղեցիներով, դպրոցներով և մշակութային կազմակերպություններով։
Հայաստանի հետ առնչությունները
Հայաստանը և Վրաստանը բարիդրացիական հարաբերություններ ունեն։ Երկու երկրները համագործակցում են տարբեր միջազգային կազմակերպություններում։ Վրաստանի տարածքով է անցնում Հայաստանի արտաքին աշխարհի հետ կապող հիմնական ավտոմայրուղին և երկաթուղին, ինչպես նաև էլեկտրաէներգետիկ ու գազատար ուղիներ։
