Արևադարձ բույսը
Արևդարձ բույսը արևի ուղղությամբ ծաղիկները շարժող բույս է՝ հովանոցավորների ընտանիքից։ Այն տարածված է տաք կլիմայական գոտիներում, Միջերկրականում և Հայաստանում՝ հիմնականում չոր տարածքներում։
Վերացման պատճառները՝
Բնակավայրերի կրճատում,
Կլիմայի փոփոխություններ,
Աղտոտում,
Չափից շատ հավաք։
Ինչպե՞ս փրկել՝
Ստեղծել պահպանման գոտիներ։
Բազմացնել բույսը բուսաբանական այգիներում։
Կրթել մարդկանց դրա արժեքի մասին։
Աջակցել կենսաբազմազանության ծրագրերին։
Կրճատել քիմիական նյութերի կիրառումը։
Կովկասյան ընձառյուծ
Խոսրովի անտառ»-ում տեսախցիկները կրկին Կովկասյան ընձառյուծ են նկարահանել (տեսանյութ)
Ի՞նչ է իրենից ներկայացնում
Կովկասյան ընձառյուծը խոշոր գիշատիչ է, որը բնութագրվում է նուրբ մարմնով, ուժեղ մկաններով և գեղեցիկ դեղին-ոսկեգույն մորթով, որը ծածկված է սև բծերով: Այն հզոր, արագաշարժ և հարմարվող գիշատիչ է:
Որտեղ է տարածված
Այն հիմնականում հանդիպում է Կովկասի լեռներում, Հայաստանի Զանգեզուրի, Արարատի և Վայոց Ձորի տարածքներում: Նրանց տարածքը ներառում է քարքարոտ լեռներ և կիրճեր:
Վերացման պատճառը
Բնակավայրերի ոչնչացում
Որսագողություն
Սննդի պակաս՝ եղջերուների և այլ որսատեսակների նվազման պատճառով
Մարդու գործունեության հետևանքով միջավայրի աղտոտում
Ինչպե՞ս փրկել
Պաշտպանել նրանց բնակավայրերը՝ ստեղծելով հատուկ արգելոցներ
Ուժեղացնել որսագողության դեմ պայքարը
Ապահովել սննդային շղթայի վերականգնում՝ վերահսկելով կենդանական աշխարհի հավասարակշռությունը
Կրթել հանրությանը և բարձրացնել կենդանիների պաշտպանության մասին իրազեկությունը
Ժայռային մեծ սիտեղ
Ժայռային մեծ սիտեղը (Centaurea rupestris) բազմամյա խոտաբույս է, որը պատկանում է աստղածաղկազգիների ընտանիքին։
Տարածվածություն՝
Եվրոպա՝ հիմնականում Բալկաններում,
Կենտրոնական Ասիա,
Հայաստան՝ ժայռոտ և լեռնային չոր տարածքներում։
Վերացման պատճառները՝
Բնակավայրերի կրճատում,
Կլիմայի փոփոխություններ,
Մարդկային գործունեության հետևանքներ։
Ինչպե՞ս փրկել՝
Օրենքով պահպանել տեսակը։
Պաշտպանվող տարածքներ ստեղծել,
Վերարտադրության ծրագրեր իրականացնել,
Բնակավայրերը վերականգնել,
Տեղի բնակչությանը իրազեկել,
Автор: grigoramiryan
Դաս 10(18.11-22.11)
Նախակորիզավորներ կառուցվածքը և առանձնահատկությունները՝էջ36_38։
Ցիտոպլազմա, բջջի հիմնական օրգանոիդները, 2 ,3
Նկարագրել որևէ օրգանոիդի կառուցվածքը և ֆունկցիան ` համեմատելով (համապատասխանեցնել)մեզ շրջապատող կառույցների հետ(ծառ, էլեկտրոկայան, բժիշկ, հիվանդանոց, տնօրեն, զինվոր և այլն)
Միտոխոնդրիումի կառուցվածքը
Միտոխոնդրիումը փոքր օրգանոիդ է, որն ունի երկշերտ թաղանթ.
Արտաքին թաղանթ՝ հարթ և կիսաթափանցիկ, թույլ է տալիս որոշ նյութեր անցնել։
Ներքին թաղանթ՝ ծալքերով (կրիստաներով), որտեղ տեղի են ունենում էներգիայի արտադրության հիմնական գործընթացները:
Ներսում կա մատրիքս, որը պարունակում է ֆերմենտներ, ՌՆԹ և միտոխոնդրիումի ԴՆԹ։
Միտոխոնդրիումի ֆունկցիան
Միտոխոնդրիումը վերածում է սննդի մոլեկուլների էներգիան ԱՏՖ-ի (ադենոզին եռֆոսֆատ), որը բջիջի էներգիայի հիմնական աղբյուրն է: Այս գործընթացը կոչվում է շնչառություն։
Համեմատություն՝ էլեկտրակայանի հետ
Միտոխոնդրիումը կարելի է համեմատել էլեկտրակայանի հետ, որը արտադրում է էներգիա՝ վառելով վառելիք։
Էլեկտրակայանի վառելիքը համարժեք է սննդի մոլեկուլներին, որոնք մատակարարվում են բջիջին։
Էներգիայի արտադրության սարքավորումները՝ ներքին թաղանթի ծալքերում գտնվող ֆերմենտները, արտադրում են օգտակար էներգիա (ԱՏՖ):
Վերջնական արտադրանքը՝ էլեկտրակայանում էլեկտրաէներգիան, իսկ միտոխոնդրիումում՝ ԱՏՖ-ն, որը բջիջն օգտագործում է տարբեր աշխատանքներ կատարելու համար։
Այսպիսով, ինչպես էլեկտրակայանը ապահովում է քաղաքների գործունեությունը, այնպես էլ միտոխոնդրիումը մատակարարում է բջիջին անհրաժեշտ էներգիան:
Homework
1 In pairs, list all the jobs you can think of in sixty seconds.
doctor,
2 Put the words from your list in Exercise 1 in groups 1-5. Some words can go in more than one group.
1 jobs that pays high salary dostos
2 jobs which involve lang hours, dacter
3 jobs where you can do overtime, doctor
jobs for people who are creative:
5 jobs which you would like to do:
1.In pairs, list all the jobs you can think of in sixty seconds.
Teacher
Engineer
Lawyer
Nurse
Pilot
Chef
Architect
Police officer
Firefighter
Artist
Accountant
Software developer
Farmer
Scientist
Dentist
Writer
Mechanic
Flectrician
Veterinarian
2. Put the words from your list in Exercise 1 in groups 1-5. Some words can go in more than one group.
Jobs that pay a high salary:
Doctor, lawyer, pilot, engineer, architect, software developer
Jobs which involve long hours:
Doctor, nurse, lawyer, teacher, pilot, chef, firefighter
Jobs where you can do overtime:
Doctor, nurse, chef, police officer, firefighter, accountant, software developer
Jobs for people who are creative:
I have the best job in the world! I have a job ‘that’s fun and enjoyable. I work in a place wherel don’t have to wear a suit. I work with people ‘who are happy and relaxed. I have a job that makes my friends jealous. I’m a water slide tester! Whee
Homework
Complete the words or phrases.
►step mother
3 fa parents
45
father
1 anomy child
2 hat sister
5 get dvorced
7 single parent
8 bring somebody up
Same or different? Write S or D.
►She’s a single parent. | She’s a foster parent D
1 He’s an only child. | He hasn’t got any brothers or sisters. D…
2. He’s my half-brother. | He’s my stepbrother. S
3 He’s my stepson. | He’s my wife’s son by her first marriage. D
4 She was adopted as a baby. | She lived with foster parents as a baby. D
5 She’s my half-sister. | She’s my mother’s sister. D
6 Our uncle supported us. | Our uncle brought us up. s
Complete the questions.
1. Where were you bought up?
2. Have you got any brothers or sisters, or are you an o
3 Do you have any hat -brothers or-sisters?
4 Do you know anyone who is a se parent? If so, who? 5. Do you know anyone who has recently got ded
6 ad or a child
ABOUT YOU at home
child? I have 1 brother and 1 sister
Yes, I have
No, I don’t know
No, I don’t know
ABOUT YOU Write your answers to Exercise 3, or ask another student.
Circle the correct answer.
►Our ancestors were Italian (mmigrants/members.
1 She’s one of my ancestors/relatives, she was born in 1880.
2 Janet looks like/takes after her daughter.
3 My ancestors emigrated/related to Australia a century ago.
4 Are your relations/immigrants from Italy?
5 I’m originally previously from Rome: that’s where I was born.
6. He’s married to a member/generation of the royal family.
Complete the questions.
► What do you know about your ancestors
1 Are you retted to anyone farnous?
?
2 Do you have a royal family in your country? If so, do you have a king or a queen
3 Where do/did the previous generations of your family live?
4 Which members of your family do you look ke
5 Do you take a fter your mother or your father? How?
?
7 ABOUT YOU Write your answers to Exercise 6, or ask another student.
8 Test yourself. Look at the glossary words and cover the meanings. What are the meanings?
Classwork
Touper Ine the correct form
hehe police stappolye Santh’s ona contine check, they realized that he was the man who robbed/had robbed the bank.
b I woke up in the middle of the night and himed on was turning on the light. Someone or something climbed/Wits clonbbig in my window!
c Unfortunately Jan arfiend/was arriving at the station at 3.25, and found that she missed/od misses he train.
d. The doctors fried/had been trying their best, but while they were performing the operation, the patient iffel/was dying
e We’d been watching the film for half an hour before we realized that we were making/had made a terrible mistake. We went/ld go into the wrong cinemal
On the morning of the accident, Mr Davis just fuished/Bad fast fished a night shift at a local factory, and didn’t have/has had any sleep for 24 hours.
- I’m sorry Tanwer / wasn’t answering the phone earlier, but was politing / had beert painting the celling in my bedroom.
h The office Marlowe was visiting was on the 15th floor, and unfortunately the litt wory working I hadn’t been working, so by the time he arrived at the top of the stairs, he had been out of breath.
iOn Christmas morning when they woke / were waking up, the children looked eagerly out of the window, It snowed/ had been snowing, and the garden was covered in a thick white carpet.
After
the two film stars Faded/were lamling at the small alrport, they left quickly in a van that was walting I had been waiting for them since the early morning.
2 Complete the sentence with the past simple or present perfect form of the verb in brackets.
a 1 (leave) left train this morning. my bag on the
f When (you go) did you go cinema last? to the
b Helen (complete) completed the
9 Sam (not take) hasn’t taken since last April. a day off
test half an hour before the end. The match can’t begin yet because the other
team (not arrive) hasn’t arrived.
h (you see) have you seen sure left it here on the desk. my wallet? I’m
d We (not play) havn’t played ages. Do you feel like a game? chess for
When (you realize) did you realized wanted to be a musician? that you
e I (like) ked their last album, but I’m not keen on the new one.
(have) have we go skating tomorrow?
an idea! Why don’t
A this computer for more than ten years, so I’m thinking of getting a new one.
b You’re half an hour late! 1B here for ages!
these black trousers better than those blue ones. CIC
d. Can I borrow a pen? 1 A mine.
for my friend. e I’d like to dance with you, but 18
in Poland since last October. She’s really enjoying it. f Kate A
g Carol’s great, isn’t she? C her long?
h Paul B
in all day today, so now he feels like going out.
i You’d better borrow this umbrella. B really hard.
on my project all morning, and I need a break.
How a do you get on / are you getting on in Paris? Sony bhavent winen / I’m not writing belote but I train ve been training hard for my basketball team. We diplayed/have played in a tournament last weekwe e come/third! I really fenjoy/oyed taking part, but have? I wasn’t doing anything else for the past month.
b Unfortunately, when Sarah’s big day hared was arriving, things i have gone we disastrously wrong at first. For a start, it ding has been taining and as the traffic was so heavy, she arrived / was arriving nearly ten minutes late for her interview. Then while she 1 wat crossing/ has crossed the road, a passing but msplasheil / was splashing her with water. But Inside the building her luck rhangel /has changed. «Mt Fortescue of expecting/ has expected me,» she p was telling / fill the receptionist.
«He q hain’t arrived / doesn’t arrive yet,» she was told. Just take a seat. Perhaps everything would be all right after alll
c An art historian Jus discovered/ is discovering two missing paintings by Fra Angelico (c 1395- 1455) in the home of a pensioner from Oxford who’s has died / find earlier this year. Jean Preston has hoseght the paintings when she ule workfing/ has been working in America in the 1960s. Shortly before her death, a friend rect/ has recognized them as part of a group of six small paintings which Angelico wpalinted/has painted in 1439. Miss Preston pal/ was paying about £200 for the pair, but experts y/ said they are now worth around 61 million.
Քիմաիա
Թեման՝ <<Անօրգանական նյութերի հիմնական դասերի վերաբերյալ գիտելիքների ընդհանրացում>>
Թեմատիկ հարցեր.
1․Ինչպե՞ս են դասակարգվում նյութերն ըստ բաղադրության
Նյութերը դասակարգվում են ըստ բաղադրության հետևյալ կերպ՝
Մաքուր նյութեր
Մաքուր նյութերը ունեն կայուն բաղադրություն և բնութագրական հատկություններ։ Դրանք բաժանվում են երկու խմբի՝
Քիմիական տարրեր
Դրանք բաղկացած են միատեսակ ատոմներից։ Օրինակ՝ թթվածին (O₂), երկաթ (Fe)։
Քիմիական միացություններ՝
Դրանք բաղկացած են տարբեր ատոմների խառնուրդից, որոնք կապված են միմյանց։ Օրինակ՝ ջուր (H₂O), ածխաթթու գազ (CO₂)։
Խառնուրդներ
Խառնուրդները կազմված են երկու կամ ավելի նյութերից, որոնք միավորված են առանց քիմիական կապերի։ Դրանք լինում են՝
Հոմոգեն (միատարր)՝
Բաղադրությունը համասեռ է ամբողջ ծավալում։ Օրինակ՝ շաքարաջուր։
Հետերոգեն (բազմատարր)՝
Բաղադրությունը տարբեր է տարբեր հատվածներում։ Օրինակ՝ ավազի խառնուրդ ջրով։
2․Ինչպե՞ս են դասակարգվում նյութերն ըստ ծագումնաբանության
Նյութերն ըստ ծագումնաբանության դասակարգվում են երեք հիմնական խմբերի՝ կախված դրանց առաջացման աղբյուրից։ Դրանք են՝
Բնական նյութեր՝
Դրանք առաջանում են բնության մեջ առանց մարդու միջամտության։
Օրինակներ՝ հանքանյութեր (կվարց, մագնեզիտ), բուսական նյութեր (ցելյուլոզա, կաուչուկ), կենդանական նյութեր (բուրդ, մաշկ)
Արհեստական նյութեր՝
Սրանք ստացվում են մարդու կողմից՝ բնական նյութերը վերամշակելու միջոցով։
Օրինակներ՝ պլաստմասսաներ, արհեստական մանրաթելեր (կապրոն, նեյլոն)
Սինթետիկ նյութեր
Այս նյութերը ստեղծվում են ամբողջությամբ լաբորատոր կամ արդյունաբերական պայմաններում՝ առանց բնական բաղադրիչների հիման վրա կառուցված լինելու։
Օրինակներ՝ սինթետիկ ռետին, սինթետիկ օրգանական նյութեր (պոլիմերներ, ներկանյութեր)
3․Անօրգանական նյութերի ինչպիսի՞ օրինակներ գիտեք, գրեք նյութերի բանաձևերը և անվանեք
1․Օքսիդներ
Օրինակ՝
Ջրային օքսիդ (ջուր) – H₂O
Ածխաթթու գազ (ածխածնի երկօքսիդ) – CO₂
Սիլիցիումի երկօքսիդ (քվարց) – SiO₂
2.Թթուներ
Օրինակ՝
Ծծմբաթթու – H₂SO₄
Աղաթթու – HCl
Ազոտական թթու – HNO₃
3․Հիմքեր
Օրինակ՝
Նատրիումի հիդրօքսիդ (քայքանյութ) – NaOH
Կալցիումի հիդրօքսիդ (շինարարական կրաքար) – Ca(OH)₂
Կալիումի հիդրօքսիդ – KOH
4․Աղեր
Օրիանակ՝
Նատրիումի քլորիդ (սեղանի աղ) – NaCl
Կալցիումի կարբոնատ (կրաքար, մարջան) – CaCO₃
Պղնձի սուլֆատ (կապարներ) – CuSO₄
5․Պարզ նյութեր
Օրիանակ՝
Թթվածին – O₂
Ածխածին (գրաֆիտ, ադամանդ) – C
Ծծումբ – S
4․Օրգանական նյութերի ինչպիսի՞ օրինակներ գիտեք, գրեք նյութերի բանաձևերը և անվանեք
Ալկաններ (հագեցած ածխաջրածիններ)
Մեթան – CH₄
Պրոպան (գազօջախի գազ) – C₃H₈
Ալկոհոլներ (օքսիգեն պարունակող օրգանական նյութեր)
Էթանոլ (սովորական սպիրտ) – C₂H₅OH
Կարբոնաթթուներ
Ացետաթթու (քացախի հիմնական բաղադրիչը) – CH₃COOH
Արոմատիկ ածխաջրածիններ
Բենզոլ – C₆H₆
Շաքարներ
Գլյուկոզա (բնական շաքար) – C₆H₁₂O₆
5․Ո՞ր նյութերն են ավելի շատ, օրգանականը, թե՞ անօրգանականը, պատասխանը հիմնավորեք:
Օրգանական նյութերն ավելի շատ են, որովհետև դրանց հիմքում ածխածինն է, որը կարողանում է ձևավորել բազմաթիվ կապեր՝ ստեղծելով միլիոնավոր տարբեր նյութեր։ Ածխածինը կարող է ձևավորել երկար շղթաներ, օղակներ ու բարդ կառուցվածքներ, ինչը անօրգանական նյութերը չեն կարող անել։
Հայոց լեզու
Ռազմաքաղաքական իրադրությունը Հայաստանում 1921թ․
1921 թվականը Հայաստանի համար մեծ փոփոխությունների և քաղաքական ճգնաժամերի տարի էր, հատկապես Անդրկովկասի տարածաշրջանում տեղի ունեցած ռազմաքաղաքական իրադրության բարդացման ֆոնին:
Հայաստանի Հանրապետությունը, որը 1918–1920 թվականներին գոյություն ուներ որպես անկախ պետություն, 1921 թվականին հայտնվեց նոր աշխարհաքաղաքական մարտահրավերների առաջ։ Այդ տարիներին տեղի ունեցան մի շարք կարևոր իրադարձություններ, որոնք ազդեցին երկրի ճակատագրի վրա։
1. Հայաստանի Հանրապետությունը 1918-1920 թվականներին
Հայաստանի առաջին Հանրապետությունը (1918-1920) հիմնադրվել էր 1918 թվականին՝ 1917թ. ռուսական հեղափոխությունից հետո և Առաջին աշխարհամարտի ավարտից հետո, երբ Խորհրդային Ռուսաստան և Օսմանյան կայսրություն դուրս էին եկել Հարավային Կովկասից։ Հայաստանի կառավարությունը փորձեց հաստատել անկախություն, սակայն ֆինանսական, ռազմական և ներքին խնդիրները խոչընդոտում էին այս նպատակին։ 1919-1920 թվականներին, Հայաստանը բախվում էր մի շարք արտաքին սպառնալիքների՝ հատկապես Ադրբեջանյան և Թուրքական կողմերից։
2. Սարդարապատի հերոսամարտ և թուրքերի ներխուժումը
1920 թվականի մայիսին Սարդարապատի, Շուշիի և Կենտրոնական Հայաստանի այլ շրջաններում տեղի ունեցան մեծ ճակատամարտեր Հայաստանի և Թուրքիայի միջև։ Հայկական բանակը հաջողության հասավ, բայց թուրքական սպառնալիքը դեռ պահպանվում էր։ Այդ շրջանում էլ խորհրդային Ռուսաստան սկսեց ի հայտ գալ որպես տարածաշրջանային քաղաքական ուժ։
3. Սովետական Հայաստան. Ռազմաքաղաքական իրադրություն
1920 թվականի դեկտեմբերին տեղի ունեցավ պատմական մի իրադարձություն՝ Անդրկովկասի երեք հանրապետությունների՝ Հայաստանի, Վրաստանի և Ադրբեջանի՝ խորհրդային բռնաճնշումների տակ ընկնելը։ 1920թ. նոյեմբերին խորհրդային Ռուսաստանը սկսեց ռազմական գործողություններ Անդրկովկասում։ Կարմիր բանակի ներխուժման արդյունքում 1920թ. դեկտեմբերի 2-ին Հայաստանի կառավարությանն անժամանակ թողնելու որոշում կայացվեց, իսկ 1921թ. մարտին Երևանում հաստատվեց խորհրդային իշխանություն։
Հայաստանի խորհրդայնացումը տեղի ունեցավ ոչ միայն ռազմական ուժի, այլ նաև քաղաքական պայմանավորվածությունների հետևանքով, երբ Կարսի, Բաթումի և Ալեքսանդրապոլի պայմանագրերով (1920թ.) թուրքական կողմը համաձայնվեց չխոչընդոտել Կարմիր բանակի մուտքը Հայաստան։
4. Հայաստանի սոցիալական, քաղաքական և տնտեսական կյանքը
Հայաստանը խորհրդայնացման փուլում ծանր իրավիճակում էր, ինչի հիմնական պատճառները պատերազմական վնասները, տնտեսության մաշվածությունը, մեծ ներգաղթը և սոցիալական լարվածությունը էին։ Կարմիր բանակի ներխուժումը, ինչպես նաև Լենինի և Ստալինի դիրքորոշումները, նշանակալի դեր խաղացին Հայաստանի խորհրդայնացման գործընթացում։
1921թ. մարտի 16-ին Հայաստանի Առաջին հանրապետության պաշտոնական պետական ինքնիշխանությունը վերջնականապես վերացավ, և խորհրդային Հայաստանն ստացավ կոշտ սոցիալիստական վերակազմավորում, որը նույնպես շատ կործանարար էր երկրի տնտեսական և սոցիալական կառուցվածքի համար։
5. Հայաստանի խորհրդայնացման նշանակությունը
Հայաստանի խորհրդայնացումը նշում էր մի նոր շրջափուլի սկիզբ, որտեղ երկրի քաղաքական կյանքը պետք էր լուրջ կերպով փոխել: Սովետական իշխանությունների կոշտ դիվանագիտությունը ուռճացնում էր գործարքները Թուրքիային և Ադրբեջանին: 1921 թվականը դարձավ շատ կարևոր մի պահ, երբ տեղի ունեցան նաև Կարսի և Ալեքսանդրապոլի պայմանագրերը, որոնք տարածքային փոխզիջումներ բերեցին և ձևավորեցին խորհրդային Հայաստանի սահմանները:
Միջազգային դիվանագիտություն
Հատկապես 1921 թվականը համարվում է ժամանակաշրջան, երբ Հայաստանի ռազմաքաղաքական կյանքում մեծապես զգացվեց ռուսական դիվանագիտության ազդեցությունը: Ռուսաստանը համեմատաբար արագ իրացրեց Հայաստանի խորհրդայնացումը, վերացրեց արտաքին սպառնալիքները՝ Թուրքիայի կողմից, և տեղի ունեցավ խորհրդային համակարգի հաստատում։
Եզրակացություն
1921 թվականը Հայաստանը համար ողբերգական շրջադարձի տարիք էր, քանի որ այն դարձավ խորհրդային պետության մաս, և իր անկախությունն ու ինքնիշխանությունը կորցրեց։ Սակայն այն նաև փոխակերպեց տարածաշրջանի ռազմաքաղաքական դինամիկան, որը մեծ ազդեցություն ունեցավ Անդրկովկասի բոլոր երկրների վրա։
Մխիթար Սեբաստացի
Մխիթար Սեբաստացին (1676-1749)՝ Մխիթարյանների միաբանության հիմնադիրը, հայ մշակույթի և կրթության մեծ գործիչ է: Նա ծնվել է Սեբաստիայում՝ Օսմանյան կայսրության տարածքում, իսկ իրական անունն էր Մանուկ Մատթեոսի: Մխիթար Սեբաստացին կարևոր դեր է խաղացել հայ մշակույթի զարգացման, կրթության տարածման և հայագիտական ուսումնասիրությունների գործում։
1701 թվականին նա Վենետիկում հիմնում է Մխիթարյանների միաբանությունը, որը նպատակ ուներ պահպանել և տարածել հայ ժողովրդի մշակույթը, լեզուն և պատմությունը։ Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզում հիմնված այս միաբանությունը կարևոր կենտրոն է դարձել հայագիտության, գրահրատարակության, լեզվաբանության, թարգմանչական և գիտական աշխատանքների համար։
Մխիթար Սեբաստացին նաև զգալի ներդրում է ունեցել հայերեն լեզվի և տերմինաբանության մշակման գործում՝ աշխատելով բազմաթիվ հայագիտական և կրթական գործերի վրա։
Իմ ազգանվա մասին
«Ամիրյան» ազգանունը ունի հետաքրքիր պատմական և մշակութային ծագում։ Այն, ըստ ամենայնի, կապված է Հայաստանում հայտնի ազնվական տոհմերից մեկի հետ, որի պատմությունը հաճախ կապված է ավելի վաղ ժամանակներում իշխանական իշխանության և ռազմական պատվիրակության հետ։ Քանի որ «Ամիր» բառը նշանակում է «հրամանատար» կամ «ցեղապետ», այդպես էլ «Ամիրյան»-ը կարող է տրվել որպես մեկի, ով ունեցել է բարձր հասարակական կամ զինվորական դիրք, ընտանեկան ազգանուն։
Ազգային և պատմական համատեքստ
- Հայկական ազնվական տոհմերը.
«Ամիրյան» ազգանունը հաճախ հանդիպում է այնպիսի ընտանիքների մոտ, որոնք եղել են պատմական շրջանում հայտնի և բարձր իշխանություն ունեցող տոհմեր։ Ավելին, որոշ աղբյուրներ նշում են, որ Ամիրյան ազգանունով ընտանիքները ակտիվ են եղել ոչ միայն Հայաստանում, այլ նաև հայկական Սփյուռքում, մասնավորապես՝ Ռուսաստանում, Վրաստանում և Թուրքիայում։ Սրանք եղել են այն ընտանիքները, որոնք ժամանակին զբաղեցրել են ռազմիկներ կամ վարչական պաշտոններ, ինչպիսիք են իշխանները, զորավարները, կամ տեղական ղեկավարները։ - Ազգանունի ծագումը.
«Ամիրյան» ազգանունը կարող է կապված լինել նաև տոհմերի ավանդույթների հետ։ Այն կարող է հանդիսանալ հիմնված այնպիսի բառերից, ինչպիսիք են «ամիր» (արաբական հորիզոնով) կամ «ամիրայան», որը կիրառվել է որոշ շրջաններում որպես պատվավոր կոչում՝ կապված ռազմական հզորության և ազգի ղեկավարության հետ։ - Մշակութային հարավային ազդեցություն.
Մեծ մասը հայ մեծահասակներին առավել ճանաչելի է «Ամիրյան» ազգանունը, եթե այն կա նաև գեղարվեստական կամ մշակութային գործերում՝ այսինքն՝ այն մարդկանց ընտանիքներին, որոնք եղել են տաղանդավոր գործիչներ, գրողներ, արվեստագետներ, քաղաքական գործիչներ։
Քաղաքական համատեքստ
Որպես ազգանուն՝ «Ամիրյան» հանդիպում է նաև նշանավոր հայ քաղաքական ու ռազմական գործիչների միջև։ Ամիրյան ազգանունը կրող անհատները մեծ դեր են ունեցել, թե՛ պատմական ժամանակաշրջաններում, թե՛ քաղաքական համակարգում։
Սփյուռք
Հայաստանի սահմաններից դուրս, Սփյուռքի տարածքում, «Ամիրյան» ազգանունը տարածված է եղել տարբեր երկրներում՝ օրինակ՝ Ռուսաստանում, Ֆրանսիայում, Ամերիկայում և Լիբանանում։ Սփյուռքի շրջանում այդ ազգանունը կարող է լինել նշանավոր գործիչների՝ դիվանագետների, մշակույթի գործիչների կամ սփյուռքահայ համայնքների առաջնորդների անունը։
Ազգանունի հնչեղությունն ու ներկայությունը
Այս ազգանունը ներկայումս տարածված է Հայաստանում և հայ համայնքներում։ Այն հանդիսանում է նաև մի միջոց, որով ընտանիքները կարող են հիշատակել իրենց պատմությունը և կապվածությունը հայկական անցյալի կարևոր ժամանակաշրջանների ու անցքերի։
Ընդհանուր կարծիքներ
«Ամիրյան» ազգանունը իր բազմաթիվ պատմական շերտերով հիշեցնում է ավելի հին հայկական ավանդույթներ և նրանց կերպարը՝ որպես զինվորական կամ քաղաքական միջավայրի տեր ընտանիքներ։
Ամիրյան Գրիգոր 