Talk 1
Talk 2
Talk 3
English / At home
Автор: grigoramiryan
At home
Comparative and superlative digre
- My house is bigger than yours.
- This flower is more beautiful than that one.
- This is the most interesting book I have ever read.
- Non-smokers usually live longer than smokers.
- Which is the most dangerous animal in the world?
- A holiday by the sea is better than a holiday in the mountains.
- It is strange but often a coke is more expensive than a beer.
- Who is the richest woman on earth?
- The weather this summer is even worse than last summer.
- He was the more clever thief of all.
Գործնական աշխատանք
1.Ուղղիր ընդգծված կապական կառույցները:
Ինձ հետ այդպես մի՛ խոսիր։
Մենք հույս ենք դնում միայն մեզ վրա։
Ի՞նչպիսի եղանակ է ձեր մոտ։
Քեզ պես քչերը կան։
Ինձ համար նույնը չէ։
Ձեզ նման չենք կարող։
Մեզ համար նա պատրաստ է ամեն ինչի:
2. Աշուն
Յուրօրինակ գեղեցկություն ունի Հայաստանի աշունը։ Բնությունը զարմանալիորեն հիացնում է իր նախշազարդ հագուստով։ Ծառերի վրա ոսկու պես բոցկլտում են գույնզգույն տերևները։ Երգեցիկ թռչունները թռչում են։ Նրանք շուտով ճամփորդելու են դեպի հարավ։ Շնորհիվ երկնքում կախված ոսկեզօծ գնդիՙ շուրջբոլորը շողարձակում է ու ցանկալի ջերմություն։ Անձրևաբեր ամպերը սահում են երկնքում։ Նրանք մեթընդմերթ փաթաթվում են արևին և կորցնում կեսօրվա պայծառությունը։ Մեղմօրոր քամին քնքշաբար խաղում է աշնանային գունագեղ ծաղիկների հետ։ Նրանք հանդարտորեն նազում են ու հասկանում, որ արդեն հրաժեշտ են տալու մայր արևին։ Աշնան թախիծի մեջ թաքնվել է բնության հմայքը։
Տեքստից դուրս գրել հինգ վերացական գոյական, հինգ ածական, հինգ մակբայ, հինգ կապ:
ածական-յուրօրինակ-նաղշազարդ-գույնզգույն-ցանկալի-մեղմօրոր
վերացական գոյական-թախիծ-հմայք
մակբայ-արդեն-մեթընդմերթ-շուտով-քնքշաբար-հանդարտորեն
կապ-վրա-դեպի-պես-շնորհիվ-հետ
3.Խիճ, կարճ, ծածկ, կարգ,մարգ, մատ բառերում նույն տեղում ավելացնելով մեկ տառ կազմիր նոր բառեր
Խիղճ-կարիճ-ծածուկ-կարագ-մարագ-մարտ
Հայոց լեզու
Մակբայները արտահայտում են գործողության հատկանիշ, ցույց են տալիս տեղ, ժամանակ, ձև, չափ ու քանակ:Լինում են՝
ձևի՝ արագ, արագ-արագ, արագորեն, արտաքուստ, բարեկամաբար, բարոյապես, բացեիբաց, գործնականորեն, գիտակցաբար, դանդաղ, դանդաղորեն, զույգ-զույգ, իսկույն, լրջորեն, խստիվ, կամաց, կամաց-կամաց, մեկ-մեկ, հազիվհազ, հանկարծ, հապճեպ, հիմնովին, հոտնկայս, հետզհետե, հօգուտ, ձեռաց, մեղմիվ, մեն-մենակ, մերթընդմերթ, մեղմիվ, միասին, միանգամայն, միաձայն, ներքուստ, շարունակ, շտապ, ջոկ-ջոկ, սրտանց, ի սրտե, ուշի-ուշով (ուշիուշով), քաջաբար, փոխեփոխ և այլն։
ժամանակի՝ այժմ, արդեն, այլևս, այսուհետև, այնուհետև, այսօր, ամսեամիս, առայժմ, առհավետ, առմիշտ, ապա, գիշեր-ցերեկ, դեռ, դեռևս, երբեք, երեկ, ընդմիշտ, ժամ առ ժամ, ժամանակ առ ժամանակ, հար, հավետ, հավիտյան, հետագայում, հետո, հիմա, հնուց, հնում, մանկուց, միշտ, մշտապես, նախ, նախապես, նախօրոք, ներկայումս, շուտ, շուտով, վաղ, վաղը, վաղուց, վաղօրոք, վերջերս, վերջիվերջո, տարեցտարի, րոպե առ րոպե, ուշ, ցարդ, ցայժմ, ցմահ, օրըստօրե, օրեցօր, օր օրի և այլն։
տեղի՝ ամենուր, ամենուրեք, այլուր, բերնեբերան, դեմառդեմ, դեմ դիմաց, դեսուդեն, դեմ հանդիման, դռնեդուռ, գյուղեգյուռ, երկրեերկիր, հետ, ընդառաջ, հեռու, հեռու-հեռու, մեջտեղ, սարնիվեր, վեր, վար, վերուստ, տեղ-տեղ և այլն։
չափի՝ ամենևին, ամբողջովին, ավել, ավելի, ավելի ևս, առավել, առավելապես, բավականին, բավական, բազմիցս, բնավ, բոլորովին, գերազանցապես, գրեթե, դարձյալ, եռակի, երիցս, է՛լ ավելի, ընդամենը, լիովին, կիսով չափ, կրկին, կրկնակի, հազիվ, հաճախ, հաճախակի, համարյա, մասամբ, մասնակիորեն, մեկ-մեկ, մեկիկ-մեկիկ, մոտավորապես, նորից, շատ, շատ-շատ, չափազանց, սակավ առ սակավ, փոքր առ փոքր, փոքրիշատե, քիչ-քիչ և այլն։
Ընդհանրական՝ որոնք տարբեր տեքստերում տարբեր իմաստներով կարող են հանդես գալ. առաջ, անընդհատ, անմիջապես, արտաքուստ, ներքուստ, դեմ դիմաց, իսկույն, հաճախ, շարունակ, միանգամայն, ստեպ-ստեպ և այլն։
Առաջադրանքներ:
1. Դուրս գրել մակբայները և որոշել տեսակը:
Մարդկությունը վերջերս (ժամանակի մակբայ) ամեն ինչ չէ, որ իմանում է իր մոլորակի մասին:
Մինչև հիմա (ժամանակի մակբայ) հայտնաբերում են դամբարաններ ու քաղաքներ:
Մոտ ժամանակներս (ժամանակի մակբայ) կատարված հետազոտությունները ցույց են տվել, որ նորածին երեխաները չեն սիրում ջազը և սիրով (ձևի մակբայ) լսում են քնքուշ երաժշտություն:
Ճապոնական մի ընկերություն ուր որ է (ժամանակի մակբայ) սկսելու է գրպանի հեռուստացույցների արտադրություն:
Սարքերն ասում էին, որ այսօր (ժամանակի մակբայ) պիտի ուժեղ երկրաշարժ լիներ:
Զարմացած թագավորը դանդաղ (ձևի մակբայ) նստեց գահին:
Սոված առյուծները զույգ-զույգ (ձևի մակբայ) կանգնեցին նրա գահավորակի մոտ:
Օդը կամաց-կամաց (ձևի մակբայ) սկսեց սառչել, անձրևը հորդացավ:
Նրանք ընկերներ էին և միասին շատ դժվար (ձևի մակբայ) ճանապարհ էին անցել:
Զինվորները հրամանատարի կենացը հոտնկայս (ձևի մակբայ) էին խմում:
Մի ուլիկ ժայռից ցած ընկավ (տեղի մակբայ) :
Փահլևանները գյուղեգյուղ (տեղի մակբայ) ընկած՝ ելույթներ էին ունենում:
Կամակոր տղան դեսուդեն (տեղի մակբայ) շպրտեց խաղալիքները:
Հանրապետությունում տեղ-տեղ (տեղի մակբայ) սպասվում են տեղումներ:
Գզիրն ընկավ դռնեդուռ (տեղի մակբայ), էլ չթողեց տուն-կտուր:
Թափառաշրջիկը ամբողջովին (չափի մակբայ) թրջվել էր անձրևից:
Նա հաճախ (չափի մակբայ) է դասից բացակայում:
Աշակերտները իսպառ (չափի մակբայ) մոռացել են գիրք կարդալը:
Նրա ձայնը գրեթե (չափի մակբայ) չէր լսվում:
Լևոնին ամենևին (չափի մակբայ) չէր հետաքրքրում ուրիշի ասածը:
2.Հետևյալ մակբայները գործածեք բայի հետ։
Քաջաբար- կռվել
աստիճանաբար — մարել
օրեցօր — սպասել
խորապես- մտածել
շարունակ — լացել
կուզեկուզ- քայլել
հավիտյան — սիրել
սրտանց — ցանկանալ
գյուղեգյուղ — ընկնել
լռելյայն — ժպտալ
բերնեբերան — բացատրել
արագ-արագ- խոսել
վերջնականապես — հասնել նպատակին
հոտնկայս — ծափահարել
ներքուստ — նեղանալ
շատ-շատ — սիրել
Մակբայ կազմող ածանցները կոչվում են մակբայակերտ ածանցներ:
Մակբայակերտ են հետևյալ ածանցները։
-(ա)բար -աստիճանաբար — մեղմաբար։
(ա)պես -նմանապես — պարզապես։
-(ա)վարի -մարդավարի — վայրենավարի։
-իվ- խստիվ — մեղմիվ։
-ովին -գլխովին — լիովին։
-որեն -մեղմորեն — քնքշորեն։
-ուստ -վերուստ — ներքուստ։
Առաջադրանք: Վերը նշված շարքերում ավելացնել ևս երկուական ածանցավոր մակբայ:
Գործնական աշխատանք
1.Բառաշարքերում առանձնացնել հոմանիշների 5 եռյակ:
Ջլատել, վատաբանել, հանգցնել, վհատվել, մարել, հուսալքվել, փնովել, պղծել, մասնատել, հուսահատվել, պառակտել, ապականել, շիջել, պախարակել, արատավորել:
Ջլատել-պառակտել-մասնատել, վատաբանել-պախարակել-փնովել, հանգցնել-մարել-շիջել, վհատվել-հուսահատվել-հուսալքվել, պղծել-ապականել-արատավորել։
2.Բառաշարքում առանձնացնել հոմանիշ բառերի 5 զույգ:
Կեսօր, հանդարտություն, այգաբաց, միջօրե, խաղաղություն, դայլայլ, հավերժություն, կատար, արշալույս, գագաթ,փայփայանք, հավիտենություն:
Կեսօր-միջօրե, հանդարտություն-խաղաղություն, այգաբաց-արշալույս, հավերժություն-հավիտենություն, կատար-գագաթ։
3.Բառաշարքում առանձնացնել հականիշ ածականների 5 զույգ:
Քնքուշ, ազնիվ, փոթորկուն, դժոխային, նենգ, բիրտ, ողորկ, հանդարտ, խորդուբորդ, եդեմային:
Քնքուշ-բիրտ, ազնիվ-նենգ, փոթորկուն-հանդարտ, ողորկ-խորդուբորդ, եդեմային-դժոխային։
4.Երկու շարքերից ընտրել արմատ և ածանց և կազմել ածանցավոր գոյականներ:
Ա. Հիվանդ, ելք, գոգ, ջերմ, արգելել, ավազ, ճահիճ, գերեզման, ամուր, կտակ, դարբին, հյուր, ծառ, աղոթել, աշխատել, ծիրան, այգի, լվանալ, բույր, կտակ, դպիր, արվեստ:
Բ. -անոց, -արան, -ոց, -ստան, -ուտ, անք:
Հիվանդ-հիվանդանոց-հիվանդարան, ջերմ-ջերմանոց-ջերմարան-ջերմոց, արգելել-արգելանոց-արգելարան-արգելոց-արգելանք, ավազ-ավազանոց-ավազուտ, ճահիճ-ճահճուտ, գերեզման-գերեզմանանոց-գերեզմանոց, ամուր-ամրոց, կտակ-կտակարան, դարբին-դարբնոց, հյուր-հյուրանոց, ծառ-ծառանոց, աղոթել-աղոթանոց-աղոթարան, աշխատել-աշխատանոց-աշխատարան, ծիրան-ծիրանանոց-ծիրանոց-ծիրանուտ, լվանալ-լվանոց-լվացարան, դպիր-դպրանոց-դպրոց, արվեստ-արվեստանոց-արվեստարան։
5. Տրված արմատներով կազմիր մեկական հոդակապով ու անհոդակապ բարդ բառ:
Ջուր-ջրամբար-ծովաջուր, լույս-լուսաբնակ-արշալույս, հաց-հացահատիկ-թոնրահաց, որս-որսագող-ձկնորս, երգ-երգախումբ-, արյուն-արյունագույն- արվեստ-արվեստագետ-հնարվեստ, աստղ-աստղափայլ-ծովաստղ, օգուտ-օգտագործել-:
Օրինակ՝ ջրհոր-մրգաջուր:
Հայց լեզու
Լրացնել բաց թողնված տառերը՝ ն կամ մ:
Մանվելն ու Սամվելը մանկության ընկերներ են: Իրարից միշտ անբաժան են եղել: Դեռ փոքր էին, երբ վերցնում էին զամբյուղները դամբուլ բերելու, խաղում գետեզրի շամբուտում, մայրիկների համար սարի սմբուլ, սուսամբար բերում: Ապրում էին գյուղական անպաճույճ կենցաղով ու երջանիկ էին: Պատանեկության անբասիր անուրջներն անավարտ մնացին, սկսվեց պատերազմը: Անբարիշտ ֆաշիստները հարձակվեցին, ռմբակոծեցին, հրդեհեցին: Ամբարտավան հրոսակներին հակահարված տալու և հայրենիքի պատիվն անեղծ պահելու համար տղաները մեկնեցին ռազմաճակատ: Հոծ ամբոխ էր հավաքվել կայարանում: Հրաժեշտի ամպագոռգոռ խոսքեր չասվեցին: Ժողովուրդն անբարբառ տխուր-տրտում, ճամփա գցեց իր բազում զավակներին: Մանվելն ու Սամվելը ծառայում էին նույն վաշտում: Մեկը բանբեր էր մյուսը` կապավոր: Անվերապահորեն վստահ էին, որ ամպայման կհաղթեն: Այդպես էլ եղավ: Երկուսն էլ պարգևներով տուն վերադարձան: Այժմ էլ ապրում են իրենց գյուղում: ունեն բարի համբավ, սիրված են բոլորից: Գյուղը սակավաջուր էր: Ընկերներն ամբարձիչներ բերեցին, ամբարտակ կառուցեցին: Գյուղը անբավ բերք ստացավ, ամբարները լցվեցին: Մեծ բարեկամությունից բոլորն են օգտվում:
Լրացնել բաց թողնված տառերը` զ կամ ս:
Ալեհույզ էր Հելլադայի մեծագույն քանդակագործ Ֆիդիասը: Գրակալի առաջ մտասույզ նստած` քննախույզ հայացքը հառել էր դիմացը փռված գծագրերին: Պիտի կերտեր Զևսի արձանը: Նրա հոգին բզկտում էր այն միտքը, թե կկարողանա կյանք ու հոգի տալ անշունչ մարմարին:
Պարզկա գիշեր էր: Պարսկական երկնակամարում փայլփլում էին աստղերը: Հազկերտի հրավերով Վասակը` Հայաստանի մարզպանը, ժամանել էր Տիզբոն և այժմ բաց նստած` նայում էր մզկիթների երկնասույզ մինարենիներին: Անհույս էր, թե գործերը հարթ կգնան:
Պարտիզպանը Թիֆլիսից բերված թաղարները տեղադրում էր հողի մեջ: Շուտով այդ մասում կաճեն գույնզգույն ծաղիկներ և հետզհետե կտարածվեն շուրջբոլորը:
Ավտոբուսի պատուհանից հիպնոզված նայում էի շրջակայքի գեղեցկություներին: Որպիսի աննման տեսարան:
Որպեսզի պատկերացնես, աչքովդ պիտի տեսնես:
Որտեղ անհրաժեշտ է ը գրիր:
Դասընկերներով անակնկալ մի որոշում կայացրինք, արշավ կազմակերպել դեպի Մայմեխի կատարը և ամրացնել հայոց եռագույնը: Ակընթարթորեն ընդունված որոշումը բոլորիս ոգևորեց:
Վերընթաց ճանապարհն անցնում էր որոտընդոստ գետակին զուգընթաց, ծառերը մթնկա անտառում թվում էին գիրկընդխառն կարպարանքներ և անըմբռնելի երկյուղով լցնում մեր սրտերը:
Վերելքը դժվարին էր, բայց ինքնըստիքյան հասկանալի է, որոշեցինք հաղթահարել, խոչընդոտները և չընկրկել:
Լուսընկան նոր էր անհետացել երկնակամարից, երբ հասանք հովվական վրանների, որտեղ մեզ հյուրընկալեցին ջերմորեն:
Նախընտրեցինք չհանգստանալ և ոտքի վրա մի-մի բաժակ կամ ըմպելով` առաջ ընթացանք:
Կորնթարդ բլրակները թվում էին անվերջանալի;
Որքան բարձրանում էինք, սրընթաց գետակի ջրերն ավելի զուլալվում էին, և մենք մերթընդմերթ տեսնում էինք արևի տակ ցոլացող կարմրախայտ ձկներին, որոնք, ասում են ձկնկիթ են դնում բարձրանմատչելի ակունքներում;
Հետզհետե օրը ցրտեց, և դաշտային բուսականության փոխարեն մեր առջև փռվեցին Ալպյան գույնզգույն ծաղիկներ:
Վերջապես սարի կատարին ենք: Ակնդետ նայում ենք հրաշալի բնապատկերներին և սքանչանում:
Ընդգծիր բարդածանցավոր բառերը:
Ձեռնտու, վարկառու, աչառու, զրպարտիչ, գործարանատեր, վիրակապարան,աչքաբաց, ավտոկայան, անհուսություն, տարրալուծում, լեզվաբանություն,հայազգի, թռչնաբուծարան, ուրվապատկեր, բնակատեղի, հեռուստացույց։
Լրացնել բաց թողնված տառերը` ջ, ճ կամ չ:
Զիջելով կնոջս ու զոքանչիս ցանկությունը՝ ամռանը ամբողջ ընտանիքիս տարա Սոչի: Առաջին անգամ էինք լինում այնտեղ: Իսկական ծովափնյա քաղաք՝ գաղջ, բայց առողջարար օդով, լաջվարդ երկնքով, պչրուհու սեթևեթանքով նազով սոճիներով ու նոճիներով, պճնված ծաղկաստաններով լի չինական խառնիճաղանճ վարդաթփերով, գաճաճ ալոճենիներով, որոնց միջև հանգիստ ճեմում են գույնզգույն թռչուններ, հատկապես` սիրամարգեր: Ողջ օրը` աղջամուղջից մինչև ուշ գիշեր ծովափը լեցուն է հովեկներով: Միայն միջօրեին մարդիկ մի կարճ ընթացք մինչև երեկո փախչում են լողափերից, ապա ամբողջ երեկոն դարձյալ անցկացնում այնտեղ: Երեխաներն ուրախ թռչկոտում են, թրջում միմյանց, մխրճվում տաք ավազի մեջ: Սոչիում հանգստացողը չի զղջա, որովհետև որևէ խոչընդոտի չի հանդիպի ոչինչ չի աղճատի լիարժեք անհոգությունը: Ամեն ինչ կարելի է ձեռք բերել զեղչ գներով: Երեխաներիս սիրած վայրը գազանանոցն էր, ուր կային դարչնագույն արջեր, եղջերուներ, վայրի խոզեր` իրենց գոճիներով ու խոճկորներով, այծեղջյուրներ, փղեր` երկար կնճիթներով, նույնիսկ չղջիկներ, բվեճներ, կարիճների տեսակներ: Հատկապես հետաքրքիր էին կապիկները, որոնք մարդու պես քրքջում են, քրթմնջում, հառաչում, կառչում ճյուղերից, իջնում, բարձրանում: Հրաշալի անցկացնելով ամառը` օգոստոսի վերջին հրաժեշտ տվեցինք Սոչիին:
Աշխարահրություն
1․ Ի՞նչ դեր ունի քիմիական արդյունաբերությունը տնտեսության մեջ։
Քիմիական արդյունաբերությունը համարվում է ժամանակակից տնտեսության <<սյուներից մեկը>>։Նրա արտադրանքը օգտագործվում են տնտեսության բոլոր բնագավառում և կենցաղում։Քիմիական արդյունաբերությունը սիթեզում և ստեղծում է այնպիսի նյութեր (Պլաստմասաներ,պոլիմերներ,քիմիական մանրաթել և այլն),որոնք բնության մեջ չեն լինում։Նրա հումքային բազան է հանքային նյութեր (աղեր,ծծումբ,ֆոսֆորիտներ)օրգանական ծակման վառելանյութեր և ինչպես նաև արդյունաբերական թափոններ։
2․ Նշել քիմիական արդյունաբերության զարգացման նախադրյալները։
Քանի որ քիմիական արդյունաբերության համար հումք կարող են հանդիսանալ տարբեր բնական ռեսուսրներ և թափոններ, ապա գործարանները կառուցվում են հիմնականում հաշվի առնելով բնառեսուրսային, էկոլոգիական, տնտեսաաշխարհագական դիրքի գործոնները (հանքավայրերին մոտ, թափոններին մոտ՝ այլ գործարաններին կից) և ունեն լայն աշխարհագրություն:Բացի դրանից քիմիական արդյունաբերության զարգացման գլխավոր նախադրյալներներն են,
Հումքի առկայությանը։
Էժան քլքկտրաեներգիաի առկայությունը։
Մետաղաձուլության թափոնները։
Քիմիական արտադրանքի պահանջարկը։
Բարձրորակ քիմիկոս կադրերի առկայությունը։
3․ Ի՞նչ դեր ունի թեթև և սննդի արդյունաբերությունը տնտեսության մեջ։
Թեթև և սննդի արդյունաբերությունները ապահովում են բնակչության բազմազան պահանջները սննդամթերքով, հագուստով, կոշկեղենով, տրիկոտաժով, ամենորյա օգտագործման կենցաղային իրերով։Հատկանշական է որ այս ճուղերը աչկի չեն ընկնում ոչ նյութատարությամբ, ոչ էլ էնէրգատարությամբ։Դրա համար էլ ավելի բնորոշ է աշխատատարությունը։
4․ Ի՞նչ տեղաբաշխման առանձնահատկություն ունի սննդի արդյունաբերությունը։ Նշե՜լ դրանց տեղաբաշխման սկզբունքներն ու բնորոշ գծերը։
Քանի որ սննդի արդյունաբերությունը ապահովում է բնակչության պահանջը սննդամթերքի գծով այդ պատճառով էլ այն առկա է աշխարի բոլոր երկրներում։Տարբերությունը արտադրվող պարենի տեսականու և քանակի մեջ է։Քանի որ սննդի արդյունաբերության արտադրանքը ունի ամենօրյա սպառում,այն չի կարող առաքվել հեռու վայրերից։Այդ պատճառով էլ մարդկանձ անհրաժեշտ պարենամթերքի մեծ մասի արտադրությունը կազմակերպվում է տեղում,սպառման վայրերի մոտ։
Հայոց լեզու
1․Փակագծերում տրված տարբերակներից ընտրիր ճիշտը՝:
Այդպես արեց այն (հույսով, հուսով), որ հաջողության կհասնի։
2․ Նա ունի (առաջվանից, առաջուց) ավելի լավ տեսք։
3․ Մի շուն գտանք, որ փախել էր իր դաժան (տերից, տիրոջից)։
4․ Ձմեռ պապը հանեց իր պարկի (տփերից, տուփերից) մի քանիսը և բաժանեց երեխաներին։
2.Տրված բառերից առանձնացրու 4 բարդ բառ՝ թեյատուփ, գորգածածկ, սևքարեցի, միանգամյա, կերակուր, կոճղասունկ, սևծովյան, քառասուն, տասնօրյակ:
3.Բաց թողած տեղում գրիր է կամ ե:
Մանրէ, հետմիջօրե, անէանալ, այժմեական,Սևանհէկ, ծովեզր, հրեշ, գոմեշ, նախօրե, մանրէաբան, հնեէագետ, անէություն, ջրեջք, ամենաէական, դողէրոցք, երբևէ
4. Բաց թողած տեղում գրիր օ կամ ո:
արծաթազօծ, պնդողակ, գիշերուզոր, ընդօրինակել
միջօրեական, յուրօրինակ, նորօրյա, արջաորս
հակաօդային, անօթևան, առօրյա, ովքեր
փոխոգնություն, օրեցօր, ապօրինի, պարզորոշ
5.Ո՞ր դարձվածքի դիմաց գրվածը նրա իմաստի ճիշտ բացատրությունը չէ․
գլուխ խոնարհել- հնազանդվել, ենթարկվել
բախտ վիճակվել-հաջողություն ունենալ, լավ բանի հանդիպել
դպրոց անցնել- կենսափորձ՝ հմտություն ձեռք բերել
տեղի տալ- առիթ տալ, պատրվակ հանդիսանալ։
Աշխարհագրություն
- Թվարկե՜լ տնտեսության ճյուղային կառուցվածքը։
Տնտեսության ճյուղային կառուցվածքն է՝ արդյունաբերություն, մետաղաձուլություն, մեքենաշինություն, սննդի արդյունաբերություն, թեթև արդյունաբերություն, քիմիական արդյունաբերություն, վառելիքաէներգետիկ արդյունաբերություն։
- Ի՞նչ դեր ունի վառելիքաէներգետիկ արդյունաբերությունը համաշխարհային տնտեսության մեջ։
Վառելիքաէներգետիկ արդյունաբերությունը ապահովում է տնտեսությանը էներգիայով և վառելիքով, օրինակ՝ նավթով, բենզինով, գազով և այլն։
- Առանձնացնել էլեկտրաէներգետիկ արդյունաբերության ավանգարդային եռյակի ճյուղերը և այլընտրանքային էլեկտրաէներգիայի ստացման աղբյուրները։
Էլեկտրաէներգետիկ արդյունաբերության ավանգարդային եռյակի ճյուղերն են՝ ատոմային, ջերմային և ջրային էլեկտրակայանները։ Ատոմային էլեկտրակայանները աշխատում են ուրանով, ջերմային էլեկտրակայանները՝ ջերմային աղբյուրներով, իսկ ջրային էլեկտրակայանները՝ արագահոս գետերով կամ ուղղակի ջրով։
- Ի՞նչ դեր ունի մետղաձուլությունը ժամանակակից կյանքում և տնտեսության մեջ:
Մետաղաձուլությունը ժամանակակից կյանքում երկրի ռազմական և տնտեսական հիմքն է։
- Ինչպիսի՞ փոխադարձ կապեր կան մեքենաշինության և մետաղաձուլության միջև:
Մեքենաշինությունը և մետաղաձուլությունը ունեն բազմաթիվ ճյուղեր, հիմնականում մեքենաշինությունը։ Նաև մետաղաձուլությունն ինչպես նաև մեքենաշինությունը տարածված են Արևմտյան Եվրոպայում։
- Ի՞նչ արտադրանքներ են թողարկում մեքենաշինական արդյունաբերությունը։
Քիմիա
1)Բերե՛ք հեղուկ եւ պինդ մետաղական պարզ նյութերի օրինակներ:
2)Բերե՛ք գազային, հեղուկ եւ պինդ ոչ մետաղական պարզ նյութերի օրինակներ:
3)Հետեւյալ մեծություններից որո՞նք են բնութագրում
ա) քիմիական տարրը
բ) պարզ նյութը
1)ատոմի զանգվածը, 2)հոտը, 3)հալման եւ եռման ջերմաստիճանները, 4) ատոմի կառուցվածքը, 5) կարծրությունը, 6)ատոմային համարը 7) գույնը, 8)խտությունը:
4. Քիմիական տարրերի հատկությունների տեսանկյունից պարզաբանե՛ք՝ ո՞ր հատկություններով են իրար նման եւ որո՞վ տարբեր տրված տարրերի զույգերը.
ա. H, Li,
բ. O, N,
գ. Be, Mg,
դ. Al, Zn
5. Հիմնականում ո՞ր տարրերից է կազմված Երկրի կեղեւը:
Թթվածին և սիլիցյում
6. Ո՞ր տարրերն են հանդիպում բնության մեջ ազատ վիճակում:
Ջրածին, պղինձ, ոսկի, արծաթ
7)Քանի՞ տարր կա պարբերական աղյուսակում ներկա պահին․
ա)102
բ)115
գ)118
8)Ո՞ր թվականին է առաջին անգամ հրապարակվել պարբերական աղյուսակը:
Ա)1909 բ)1970 գ)1869
9)Այս տարրն անվանում են «կյանքի և մահվան տարր»
Ա)տիտան բ) ազոտ գ) ծծումբ
10)Ինչպե՞ս է կոչվում այն գազը, որն ապահովում է այրումը:
Ա) ջրածին բ)քլոր գ) թթվածին
Ամիրյան Գրիգոր 