05.05.2022թ

1. բ.
2. գ.
3. դ.
4. գ.
5. գ.
6. դ.
7. դ.
8. բ.

Մեր փողոցում բացվող հրապարակներից մեկում երեք օր է, ինչ մի քարավան է կանգ առել։ Ուղտերի բուրգի, խմորի, ուղտապանների թաղիքների յուրահատուկ հոտ, ուղտերի հոգնած ձայներ և խաղաղ նայվածքներ։ Ուղտապանների թաղիքե ցածր վրաններ։ Երեկոյան օճախները վառվում են։ Պարզ, պարզ մի կենցաղ։ Ուղտապանները կերակրում են իրենց ուղտերին և անվերջ շոյում ու փայփայում նրանց։ Նրանք բարձր չեն ծիծաղում, ժպտում են միայն։ Նրանց ժպիտը դժգույն, մարող գույներով հազիվ գծագրվում է դեմքերի վրա և անհետանում։ Բայց անապատի մարդու նայվածքը հրային է, արևաշող, կիզիչ, խոնավ, փայլփլացնող, միշտ արթուն, խոսուն աչքեր, որոնք բերում էին մեզ իրենց ավազների ջերմությունն ու անդորրը։

Քարավանն արդեն ճանապարհ ընկավ։ Ուղտերի կերկերուն, աղերսական և կարոտագին ձայնը բռնել է ողջ քաղաքը։

Բայց ուղտերից մեկը չի շարժվում, նստած է, վեր չի կենում, միայն նայում է։

Հավաքվում են ուղտապանները, թափանցում նրա աչքերի խորքը և հասկանում ուղտի բովանդակ հոգին. բռնել է նրա համառությունը. դժգունում է նրան կերակրող և խնամող ուղտապանը՝ քարավանի տիրոջ զայրույթի վախից։

Ուղտը վշտացել է մարդկային մի կոպտությունից։ Ետ է դառնում քարավանի տերը։

— Մնա՛ուղտի հետ՝ մինչև համառությունն անցնի, կհասնես մեր ետևից, — հրամայում է ուղտապանին քարավանի տերը։

Ուղտապանը հնազանդվում է։ Քարավանը զրնգացնում է բոժոժները։ Համառող ուղտը դարձնում է իր վիզը, երկար նայում և երկար մի աղերսանք է ձայնում։ Քարավանի տերը կանգնեցնում է ամբողջ քարավանը․ միգուցե ուղտը ցանկանա քարավանից չբաժանվել, բայց զո՜ւր, ուղտը նստած է և չի ուզում վեր կենալ։ Քարավանը շարունակում է ճանապարհը դեպի Միջագետք, դեպի բաբելոնական և արաբական անապատները։

Համառող ուղտի պահապանը փռում է իր թաղիքը ուղտի կողքին, վրան քաշում է իր աբան ու քնում է այն հույսով, որ մինչև զարթնելը՝ ուղտի սիրտը կքնքշանա, կլինի անհիշաչար և երեկոյան կհասնի քարավանին։

Անցան օրեր, և ուղտը շարունակեց իր անասնական համառությունը։ Ուղտապանը հոգնեց նրան շոյելով։ Ուղտի սիրտը կարծրացել էր, ինչպես մեր երկրի ժայռը։

Աշնան ցուրտը սկսեց սարսափեցնել հարավի բնակչին։ Ուտելիքը պրծավ։ Ոչ ոքի չի ճանաչում, որ դիմում կատարի, ուտում է ուղտի համար պատրաստած թույլ խմորից, հասկացնում է ուղտի քամակից բուրդ գողացող երեխաներին, որ եթե հաց տան, ինքը կքաշի և կտա։

Մի քանի օրից ուղտը մերկացավ, ուղտապանը վաճառեց բոլոր բուրդը։ Ուղտն ինքն էլ է մրսում՝ անապատի այդ հերոսը։ Այլևս բուրդ չկա, որ հացի հետ փոխանակի, հասնում են մուրացկանության օրերը։

Թաղի երեխաները հաց են տանում, կերակրի մնացորդներ։ Ուղտապանը գրկում է մանուկներին, շնորհակալության համար համբուրում։

Մի քանի հուժկու երիտասարդներ որոշում են օգնել անապատի մարդուն։

— Անգամ մը որ կայնի, կերթա, մինչև անապատը մեկ սոլուխ կերթա, — մտածում են նրանք։

Բերում են երկու սյուն, մեծ դժվարություններով կոխում նստած ուղտի ոտների արանքը և 20 հոգով վեր են բարձրացնում նրան։ Աղերսական, ձգձգուն, երկար ողբով բարձրանում է ուղտը, կանգնում։ Հրճվում են բոլորը, անապատի մարդը չի կարողանում իր հրճվանքն արտահայտել, ժպտում է մեղմ, սրան֊նրան գրկում։ Բայց մեկ֊երկու րոպե հետո՝ ուղտը օրորվում է ետ ու առաջ, չոքում և նստում։ Մռայլը պատում է անապատի մարդուն։

— Համա ինադ է հա՜, —- ասում են բոլորը։

Թափվում է առաջին ձյունը երկրում, հազիվ գետնին է հասնում, բայց երբ նստում է մեր սև հագուստների վրա, տեսնում ենք մարդկային ամենանուրբ ասեղնագործից ավելի նրբագույն բանվածքը բնության ձյան առաջին այդ սպիտակ հատիկների մեջ։

Մենք դիտում ենք ձյունը և հրճվում, բայց անապատի մարդու համար ահավոր են ձյան առաջին փաթիլները։

Ուղտն էլ նայում է տարօրինակ սպիտակ փաթիլներին, և երբ մի խոշոր փաթիլ ընկնում է թարթիչների վրա՝ փակում է աչքերը գլխի ջղային շարժումով։

Ուղտապանը ծնկի եկավ ուղտի առաջ, փաթաթված աբայի մեջ, և խորը հուսահատությունով սկսեց լաց լինել առաջին անգամ։ Մենք կանգնած ենք մոտը, հաց ենք տարել նրան։ Անապատի քաղցած մարդը այլևս հացին էլ ուշք չի դարձնում։

Արցունքները, հակառակ ձյունի փաթիլներին, այրում են նրա կոպերը, գլորվում են քթի երկու կողմի առուներից վար և կորսվում բեղերի և միրուքի ցանցառության մեջ։ Ուղտը ագահությամբ հառել է ուղտապանին, հառել է նրա աչքերի խորքը, հառել է նրա արցունքներին, ուղտապանի նայվածքն էլ արցունքների միջից ընկել է ուղտի խորունկ աչքերի մեջ, արցունքները գլորվում են, այրվում են նրա կոպերը։

Ձյունի փաթիլներից ստեղծված մեր հրճվանքին խառնվում է անապատի մարդու ողբը։

Հանկարծ ուղտը երկարեց ճիտը՝ մինչև երկուսի շնչերը խառնվեցին իրար։ Ուղտն աղերսագին ձայնեց մի քանի անգամ, հևաց և սկսեց բարձրանալ։

Մենք ճչացինք։

— Դևեն ելա՜, դևեն ելա՜վ․․․

Ուղտապանը սրբեց իր արցունքները, հավաքեց մեր բերած հացը, ճանկեց ուղտի թամբը, մագլցեց վեր ու ճանապարհ ընկավ դեպի անապատը՝ ժպտու՜ն և ուրա՜խ։

Փողոցի երկու կողմերում մարդիկ կանգ էին առնում և դիտում համառ ուղտին, որ օրորվելով քայլում էր, աղերսում, աչքերը հեռուն֊հեռուն հառած։

Ուղտապանը ողջունում էր փողոցում կանգնած մարդկանց, հավաքում նրանց նետած դրամները, հացի կտորները լցնում տոպրակի մեջ և հեռանում քաղաքից դեպի ավազները, դեպի հարավի արեգակը։

Նա հեռացավ մեր երկրից, որտեղ սկսվել էր դաժան ձմեռը՝ կարմրած և դեղնած տերևներով աշունքից հետո։

Հարցեր և առաջադրանքներ:

Դուրս գրիր անծանոթ բառերը, բառարանի օգնությամբ բացատրիր:
Կիզիչ-այրիչ, հուժկու-ուժեղ

2.Բնութագրիր անապատի մարդկանց:

Մարդիկ չունեին տներ և այդ պատճառով ապրում էին վրաններում։

3.Ինչո՞ւ էր համառում ուղտը: Պատասխանդ հիմնավորիր:

Ուղտը ուզում էր ազատություն և այդ պատճառով համառում էր։

4.Ընդգծիր այն հատվածները, որտեղ երևում է, որ ուղտին էլ հաճելի չէ այդ վիճակը:

5.Բնութագրիր քաղաքի բնակչությանը:

Քաղաքի բնակիչները խղճացին ուղտապանին և փորձում էին օգնել նրան։

6.Համացանցից գտիր տեղեկություններ ուղտերի մասին, դուրս գրիր այն տեղեկությունները, որոնք չգիտեիր։

Մեկ սապատ ունեցող ուղտերի մոտ հղիության շրջանը տևում է-15ամիս
Երկու սապատանոց ուղտերի հղիությունը տևում է-13 ամիս
Մեկ սապատտ ունեոց ուղտերի բարձրությունը-1,8-2 մետր է
Ուղտերի ամենա բարձր արագությունը 65կմ/ժ։

7.Կազմիր նոր բառեր ուղտ և ուխտ արմատներով:

Ուղտաբեռ, ուխտաբար

1. ՙՀետևյալ բառերով երկուական նոր բառ կազմիր այնպես, որ ի ձայնավորը հնչյունափոխվի:

Խինդ,

շոգի-շոգենալ-շոգեխաշել,

գինի-գինետուն-գինեգերծ,

շիշ-շշալցում-շշաձև,

կիթ-կթձել-կթվոր,

բիծ-բծավոր-բծախնդիր,

թախիծ-թախծալի-թախծորեն,

ծաղիկ-ծաղկել-ծաղկալի,

սկիզբ-սկզբնական,սկզնաբար,

գիրկ-գրկել-գրկախառնվել,

ոսկի-ոսկե-ոսկյա
Օրինակ` խինդ-խնդալի, խնդություն:

2.Գրիր 3-ական բառ, որ սկսվի է տառով, վերջանա է տառով, բառամիջում ունենա է տառը:

Էշ, էջ, էջանշան, ինչևէ, երբևէ, որևէ, հնէաբան, ելևէջ, մանրէաբան։

3. Գրիր 5-ական բառ, որ սկսվի օ տառով, բառամիջում ունենա օ տառը:

Օր, օրորոց, օդ, օթ, օրինակ, տնօրեն, կեսօր, հօգուտ, շօգնել, միջօրե։

Тема урока: Спряжение глаголов настоящего времени

Классная работа:

Упр.1 Какие гласные нужно выбрать, если известно спряжение глагола? Запишите слова.

1. Реж(е,и)шь (I спр.), отвеча(е,и)шь (I спр.), ман(е,и)шь (II спр.).
2. Верт(е,и)те (II спр.), крут(е,и)те (II спр.), дума(е,и)те (I спр.).
3. Терп(ю,я)т (II спр.), кле(ю,я)т (II спр.), бор(ю,я)тся (I спр.).

Упражнение 2.

Спишите пословицы. Вставьте пропущенные буквы и объясните их написание.

1) За двумя зайцами погонишься — ни одного не поймаешь.

2) Много будешь знать — скоро состаришься.

3) Правда глаза колет.

4) Конь вырвется — догонишь, слова сказанного не воротишь.

5) Руки не протянешь, так и с полки не достанешь.

6) Дождь вымочит, а солнышко высушит. .

Домашнее задание:

Упражнение 1.

Вставьте пропущенные буквы и проспрягите по лицам глаголы чистить,ездить ,плакать.

Чистить, молвить, портить, мылиться, опостылеть, значить, спорить, обезлюдить, обезуметь, таить, править, верить, кашеть, плакать, ездить, каяться, заметить, надеяться, зависеть, обидеть.

Упражнение 2.

Вставьте пропущенные буквы.

(Он) подыщ…т работу, (он) дополн…т ответ, дыш…тся легко, засе…шь поле, обкле…шь обоями, вытр…шь насухо, колыш…тся знамена, народ бор…тся, снег та…т, все завис…т от обстоятельств, брод…шь по аллеям, он ненавид…т ложь, сказанного не ворот…шь, ты все мож…шь, солнце гре…т, ты слыш…шь все шорохи, хоч…тся выиграть.

Թզաչափ- թիզ
խճանկար-խիճ
մշտատև-միշտ
կկվականչ-կկու
պտուտակ-պտույտ
փշրանք-փշուր
սիրալիր-սեր
ձիթապտուղ-ձեթ
մրջնաթթու-մրջյուն
խնկաման-խունկ
ժրաջան-ժիր
ծլարձակել-ծիլ
ալրաղաց-ալյուր

2. Որտեղ անհրաժեշտ է, գծիկի փոխարեն գրիր հ տառը:

Ապաշնորհ, խորին, նիրհել, նժդեհ, նշխար, խոնարհվել, նախագահ, ընդառաջ, արհեստ, ընդամենը, ընդհանուր, օրհներգ, արհամարհել, լեհ, ապաշխարել, աշխարհ:

3. Բառաշարքում ընդգծել բայերը

Արևագալ, թնդալ, ցախավել, զգալ, բղավել, ջահել, հմայել, ավել, շողալ, ձնհալ, շրխկալ, կոշկաթել, ծավալ,  գդալ, սխալ, համակարգել, հողմարգել, ծամթել, ճնշել, անվայել:

4. Կապակցության իմաստը արտահայտիր գոյականով:

Բարին կամեցող- բարեկամ
բլուրների շարք-բլրաշար
գարու հաց-գարեհաց
երթևեկության ուղի-երթուղի
զենք կրող-զինակիր
զույգերով պար-զուգապար
ժամանակ անցկացնելը-ժամանց
դեմքի նկար-դիմանկար
չմուշկներով վազելը-չմշկավազք
պատվեր տվողը-պատվիրատու
լուր բերողը-լրաբեր

1.Բառաշարքում ընդգծել հինգ թվական:

Քառապատիկ, զրո, վաթսունմեկերորդ, եռակի, տասներկու-տասներկու, յոթական, ությնյակ, չորսբոլորը, երկու հինգերորդ, միավոր:

2. Բառաշարքում ընդգծել հինգ ածական:

Խոշոր, անձրև, անտառ, քնքնուշ, խեղճ, աղանձ, բարձր, պաստառ, բողոք, արգավանդ:

3. Բառաշարքում ընդգծել հինգ գոյական:

Երջանիկ, ավանդ, բլիթ, տխուր, բոբիկ, հողակոշտ, հարազատ, գորգ, դատարկ, աղմուկ:

4. Բառաշարքում ընդգծել հինգ շաղկապ:

Սակայն, փոխանակ, և, չնայած, ու, որովհետև, հանուն, բայց, մինչդեռ:

5. Բառաշարքում ընդգծել հինգ կապ:

Դեպի, երբեք, քանի, Հօգուտ, նման, դարձյալ, պես, միշտ, շնորհիվ, գրեթե:

6. Ընդգծել հինգ մակբայ:

Ամենուր, որոշ, աղմկոտ, վաղը, հերոսաբար, հազվագյուտ, խմբովի, կրկին:

1.(7 1/3-8 1/6):(5 1/2-2 1/3)+2 1/3x 1` 1/5=13/5

1.7 1/3- 8 1/6=22/3-49/6=-5/6

2.5 1/2-1 1/3=11/2-3/4=25/6

3.2 3/1x 1 1/5=7/3×5/6=14/5

4.5/6×6/25=-1/5

5.-1/5+14/5=13/5

2.

3.3x+4x=84

7x=84

x=12

AC=3×12=36

CB=4×12=48;

4.Որպեսզի թիվը բաժանվի տասն հինգի այն պետք է բաժանվի և երեքի և հինգի։ Տվյալ թիվը որպեսզի բաժանվի հինգի y պետք է լինի կամ զրո կամ հինգ։ Ենթադրենք y զրո է 71040, 74040, 77040։ Ենթադրենք x հինգ է 72045, 75045, 78045

Գտիր ամենամեծ երկնիշ թիվը, որի թվանշանների գումարը 8 է, իսկ արտադրալը՝  15։

5+3=8

5×3=15

2.Կատարե՛ք գործողությունը.

ա) –3,244 + 8,01 =4.766
բ) 21,21 + (–4,8) =16,41
գ) –0,34 + 7,72=7.38
դ) 14,62 + (–0,37)=14.25
ե) –5,3 + 1,72 =-3.58
զ) –0,85 + 9,46= 8.61 է) 25,55 ։ (–5,5) =-25555/550
ը) 6,858 ։ (–0,9)=-7.62

3.Եթե անհայտ թիվը կրկնապատկենք և նրան գումարենք 11 ապա կստանանք 49: Գտի՛ր անհայտ թիվը։

2×+11=49

2×=38

×=19

4.Եթե անհայտ թիվը եռապատկենք և նրան գումարենք 24 ապա կստանանք 120: Գտի՛ր անհայտ թիվը:

3×+24=120

3×=96

×=32

5.Եթե թվի եռապատիկը փոքրացնենք 15-ով ,ապա կստանանք 66: Գտի՛ր անհայտ թիվը։

3×-15=66

6.Աստղանիշի փոխարեն տեղադրե՛ք > կամ < նշանը, որպեսզի ստացված անհավասարությունը ճիշտ լինի.

ա) 7,21 > 7,2
բ) 99,2 > 98,9
գ) 55,3 < 56,4
դ) 3,285 > 3,185

Մայիսի 2֊6

Սովորել՝ Բջջի կառուցվածքը։

Պատասխանել հարցերին։

1. Որո՞նք են բջջի հիմնական կառուցվածքային մասերը:

Բջջի հիմնական կառուցվածքային մասերն են ցիտոպլազման և կորիզը:

2. Ի՞նչ նշանակություն ունի բջջաթաղանթը:

Բջջաթաղանթի միջով բջիջ են ներթափանցում ջրում շուծված որոշակի նյութեր և հեռացնում են բջիջի համար ոչ պիտանի նյութերը:

3. Որտե՞ղ է գտնվում բջջահյութը, և ի՞նչ է այն պարունակում:

Բջջահութը գտնվում է բուսական բջիջների վակուոլներում: Բջջահյութը պարունակում է ջրի մեջ լուծված շաքար և զանազան այլ նյութերով:

4. Ի՞նչ գույնի պլաստիդներ կան բուսական բջջում:

Բուսական բջջում կան կանաչ, նարնջագույն, կարմիր, դեղին և այլ գույների պլաստիդներ:

Թավ գրված բայերը փոխարինեք հոմանիշներով:

Գետը դուրս է պրծնում (ազատվում) անդնդախոր կիրճի կապանքներից և անզուսպ ու կատաղի հոսքով սլանում (ընթանում) հովտով:
Կեսգիշերին հոլիկում արթնանում եմ (զարթնում եմ) գետի հոխորտալի դղրդյունից: Լուսնկա գիշերն իր փայլփլուն աստղերով աչք է գցում (նայել) ::հոլիկից ներս, սառը քամին ուժգին պոռթկումներով վրա է տալիս(հարձակվել), և թվում է,  թե գետն է սպառնագին գրոհում (հարձակվել) մեր կացարանը: Թեև մենք ուղղակի գետափին չենք, սակայն գիշերը ջուրն այնքան մոտ է թվում, որ ակամա սարսափ է պատում (վախեցնել) քեզ. հանկարծ տանի (քշի) հոլիկը:
Գեղեցիկ է գիշերը մարգագետնում. այստեղ-այնտեղ երևում են (նկատվում են) ձիերը, որ կուշտ արածելուց հետո հանգիստ նիրհում են (քնում են) : Իսկ կողքին, քամուց տարուբերվող եղեգները մեկ-մեկ կռացնելով,(խոնարել) խուլ ձայնով քարերն է տեղից տեղ շարժում (տեղաշարժում) ահեղամռունչ գետը ու իր սպառնագին աղմուկն է տարածում (սփռում) չորս կողմը: Խավարի մեջ ուրվագծվում են (նշմարվել) արծաթազօծ լեռնագագաթները:

Բաց թողած տեղերում լրացնել օ կամ ո.

ա/ ականջօղ, ամենօրյա, այդօրինակ, այսօր, անդորրություն, անոթ, անողնաշար, անողոք, անորակ, անօգտակար, ապօրինի, բարձրորակ, բարօրություն, գիշերուզօր, դեղնազօծ, երկարօրյա, եղբորորդի, հնօրյա, քնքշորեն, օթոց, օրըստօրե, օրոցք:

բ/ ամանոր, ամենաորակյալ, անօդ, անորսալի, անօթևան, առօրեական, արագոտն, արծաթազօծ, արջաորս, բնօրրան, գանգոսկր, գիշերօթիկ, երկվորյակ, ընդօրինակել, թիկնօթոց, թռչնորս, լացուկոծ, յուրօրինակ, վատորակ:

գ/ անօրինակ, արևազօծ, բարորակ, եռօրյա, հնաոճ, հնգօրյակ, հոտնկայս, հրանոթ, ճռվողյուն, մեղմորեն, մեղմօրոր, միջօրե, նմանօրինակ, նորաոճ, շորորալ, ողորկ, ոսկեզօծ, ով, որբանոց, չօգնել, պնդօղակ, սևորակ:

դ/ ամանորյա, անօգուտ, խաղաղօվկիանոսյան, կեսօր, հակաօդային, հատորյակ, հօգուտ, հողմակոծ, հօդս ցնդել, նախօրոք, ոսկեօղ, ոտանավոր, չարորակ, չօգտվել, պարզորոշ, վաղորդայն, քեռորդի, օդապարիկ, օթյակ:

ե/ անօրեն, առօրյա, բացօթյա, զօրուգիշեր, կիրակնօրյա, կրկնօրինակ, հանապազօրյա, հանրօգուտ, հօգս, միջօրեական, միօրինակ, նախօրե, չօգտագործել, ջրօրհնեք, սառնորակ, վառոդ, տարորոշել, տնօրեն, փղոսկր, օդանավ, օրրան:

զ/ արփիազօծ, հակաօրինական, հայորդի, նորօրյա, նրբորեն, շաբաթօրյակ, ովքեր, չոգևորել, վաղորդայն, վաղօրոք, տոթ, տարօինակ, տափօղակ, ցածրորակ, փող, փորձանոթ, փոխօգնություն, օթևան, օվկիանոս, օրեցօր, օրորոց:

Լրացնել բաց թողնված տառերը`է կամ ե:

Միջօրե էր, աներևակայելի շոգ: Վարդգեսը, որ երկար տարիներ չէր եղել հայրենի գյուղում, նորեկի անհագուրդ հետաքրքրությամբ զբոսնում էր հարազատ վայրերում: Վերելքներով ու վայրէջքներով ելևէջող ճանապարհը ծանոթ էր նրան: Ահա երփներանգ դաշտերը, որ արածում են գոմեշների նախիրները, Սևանհէկը որ առատ էլեկտրաէներգիա է մատակարարում շրջակա գյուղերին լսվում է ծաղիկների առէջներից նեկտար հավաքող մեղուների բզզոցը: Ճանապարհից աջ` գետեզրին, հնէաբաններ են աշխատում, որոնք մանրէաբանի բծախնդրությամբ զննում են ինչ-որ պեղված բեկորներ: Առօրէական հոգսերով, կարևոր և անէական հարցերով տարված տասը տարի չէր այցելել մանկությանը բնօրրանը և այժմ դողէրոցքով բռնվածի պես տենդագին դիտում էր շուրջ բոլորը: Երբևէ մտածե՞լ էր, թե այսքան աներկբայորեն կապված է հայրենի գյուղին, երբևիցէ անդրադարձե՞լ էր, թե որքան ձգող է ծննդավայրը: Ինչևիցէ, կտրելով բազմերանգ ծաղիկներով պատված բլրակը, հասավ արգավանդ անդաստաններին:

Կրկնողական առաջադրանքներ, գոյական

1. Առանձնացրու անձնանիշ և իրանիշ գոյականները:

Գունդ, գնդապետ, գնդացիր, Եգիպտոս, եգիպտացի, եգիպտացորեն, թիզ, թզուկ, ձիակառք, կառապան, վաճառատուն, վաճառական, ուղեվարձ, ուղևոր, վերելք, վիրաբույժ, հնդկացի, հնդկացորեն, հայ, Հայաստան, դերբայ, դերասան, հացաբույս, հացթուխ, խոհարար, խոհանոց, լրագիր, լրտես, հետախույզ, հետևանք:

2. Առանձնացրու թանձրացական և վերացական գոյականները:

Երամ, հույս, կասկած, պատիվ, վերարկու, ճաշակ, ճաշ, կարոտ, ծխախոտ, գութ, նախանձ, երաժիշտ, բնավորություն, քար, արձագանք, ծառ, հուշ, հուշարձան, վախ, նկար, բողոք, դասագիրք:

3.Որտեղ անհրաժեշտ է, գրիր մեծատառով:

Անդրկովկաս, Ուկրաինայի Հանրապետություն, Վանա լիճ, Գերմանիայի Դաշնություն, Խաղաղ օվկիանոս, Միջերկրական ծով, Կովկասյան լեռնաշղթա, Ատլանտյան օվկիանոս, Բալթիկ ծով, Գեղամա լեռներ, մայրաքաղաք Երևան, Առյուծ Մհեր, Սասունցի Դավիթ, Անբան Հուռի, Պարզ լիճ, Կոտայքի մարզ, Արփա գետ, Պարույր Սևակ:

4.Ածանցների օգնությամբ հասարակ գոյականները դարձրու անձնանուններ:

Լույս-Լուսինե, լեռ-Լեռնիկ, գառ-Գառնիկ, թագ-Թագուհի, նազ-Նազելի, վարս-Վարսինե, վարդ-Վարդուհի, ցող-Ցողիկ, արծիվ-Արծվիկ, սաթ-Սաթենիկ, խաչ-Խաչիկ:
Օրինակ՝ լեռ-Լեռնիկ, Լեռնուհի:

5.Առաջին շարքի գոյականների հոմանիշները գտիր երկրորդ շարքում և գրիր կողք կողքի:
ա. սարսափ-ահ

Ավարտ-վերջ

գրոհ-հարձակում

տանջանք-տառապանք

ծիծաղ-քրքիջ

որոշում-վճիռ
բ. հարձակում, տառապանք, քրքիջ, ահ, վճիռ, վերջ:

ա. հոտ-բույր

բողոք-գանգատ

հռչակ-համբավ

ցավ-կսկիծ

վախ-երկյուղ

զայրույթ-ցասում

բ. համբավ, կսկիծ, ցասում, գանգատ, բույր, երկյուղ:

6.Յուրաքանչյուր շարքից վերցրու մեկական գոյական և կազմիր վեց բարդ գոյական:

ա. գիր, քաղաք, ծով, որս, լեռ, զարկ:
բ. նկար, շղթա, սեղան, երակ, պետ, գող:

Գրադարան, քաղաքապետ, ծովեզր, որս, լեռնագագաթ, զարկերակային։

ա. մայր, պատկեր, ավազակ, ճակատ, գինի, պար:
բ. սրահ, մարտ, գործ, խումբ, պետ, տուն:

Մայրապետ, պատկերասրահ, ավազակապետ, ճակատագիր, գինամոլ, պարասրահ։

7. Առաջին շարքի գոյականներից և երկրորդ շարքի վերջածանցներից հնարավոր բոլոր տարբերակներով կազմիր ածանցավոր գոյականներ:
ա. արհեստ-արհեստանոց

խմոր-խմորավոր խմորեղեն

թագ-թագավոր, թագեղեն

գազան-գազանանոց, գազանարան

հավաք-հավաքական, հավաքարար, հավաքավոր

հեծանիվ-հեծանվորդ

որս-որսորդ

զինվոր-զինվորական

դատ-դատավոր, դատարան

ճանապարհ-ճանապարհորդ

բառ-բառարան

ներկ-ներկավոր

առևտուր-առևտրեղեն

երշիկ-երշիկանոց, երշիկեղեն

խորհուրդ-խորհրդավոր
բ. -անոց, -ական, -արար,- որդ, -ավոր, -արան, -եղեն:

8.Տրված գոյականների հոլովված ձևերը դարձրու ուղիղ:

Օրինակ՝ երկնքի-երկինք, ծերունու-ծերունի:


Երկնքի — երկինք

ծերունու — ծերունի

տան — տուն

քրոջ — քույր

տարվա — տարի

առվի — առու

մարդու — մարդ

խմբում — խումբ

սրտից — սիրտ

մոր — մայր

ծաղկով — ծաղիկ

փշատենու — փշատենի

գարնան — գարուն

կավճով — կավիճ

վշտից — վիշտ

մանկության — մանկություն

պատվով — պատիվ

տիրոջ — տեր

շարժման — շարժում

ամուսնում — ամուսին

թփի — թուփ

արյան — արյուն

հաշվից — հաշիվ

աշնան — աշուն

անկյան — անկյուն

կնոջից — կին

քեռու — քեռի

որդու — որդի

ձյան — ձյուն

ձկան — ձուկ

գրկից — գիրկ

աղավնու — աղավնի

գրքում — գիրք

շան — շուն