Рубрика: Աշխարհագրություն

01.11.2022

ԱՇԽԱՏԱՆՔ ՈՒՐՎԱԳԾԱՅԻՆ ՔԱՐՏԵԶՆԵՐՈՎ

Մասնակիցներ՝ 7-8-րդ դասարանի սովորողներ

Նախագծի նպատակներն են-քարտեզով աշխատելու հմտությունների զարգացումը, քարտեզներից տեղեկատվության ստացում ու տեղեկատվության  արտահայտումը քարտեզների միջոցով, երևույթների տարածական օրինաչափությունների բացահայտումը։  

Ընթացքը- Սովորողները ուսումնասիրում են յուրաքանչյուր պետությունների սեռատարիքային կազմը։ Համեմատում են երկրների բնակչության աճի կամ նվազման տեմպը, և կատարում են վերլուծություններ։

• https://www.populationpyramid.net/armenia/2019/ կայքի միջոցով, համեմատել Գերմանիայի և Ֆրանսիայի բնակչության սեռատարիքային կազմը( կարող եք ընտրել ցանկացած երկիր)։

Ընդհանուր Գերմանիայում կա 83մլն բնակչություն, իսկ Ֆրանսիայում 65մլն բնակչություն։ Գերմանիայում երեխաների և չափահասների քանակը ավելի շատ կազմում են տղամարդիկ, քան կանայք, բայց ծեր մարդկանց քանակը ավելի շատ կազմում են կանայք, քան տղամարդկանց։ Այսինքն երեխաները և չափահասները ավելի շատ տղամարդիկ են, իսկ ծերերը ավելի շատ կանայք են՝ Գերմանիայում։ Ֆրանսիայում երեխաները ավելի շատ կազմում են տղամարդիկ, բայց չափահասները և ծերերը կազմում են ավելի շատ կանայք։

• https://www.populationpyramid.net/armenia/2019/ կայքի միջոցով, ընտրել զարգացած և զարգացող չորս երկրներ, որտեղ արտահայտված է բնակչության ծերացման փուլ։
• Չինաստան

Հնդկաստան

Գերմանիա

Ֆրանսիյա

• Համեմատել ՀՀ-ի և ձեր ընտրությամբ որևէ այլ երկրի բնակչությանը վերաբերող ցուցանիշները՝ ընդհանրություններն ու տարբերությունները, փորձելով բացատրել դրանց պատճառները:

Հայաստանը և Արեգնտինան։ Հայաստանի բնակչության թիվը կազմում է մոտ 3մլն մարդ, իսկ Արգենտինայի բնակչության թիվը կազմում է մոտ 45մլն մարդ։ Հայաստանում կանանց քանակը մի քիչ ավելի շատ է տղամարդկանց քանակից, իսկ Արգենտինայում մոտավորապես կանայք և տղամարդիկ հավասար են՝ ըստ սեռատարիքային բուրգի ցուցանիշների։ Ըստ սեռատարիքային բուրգի Արգենտինայում բնակչության թիվը բոլոր փուլերում նվազում է հերթականությամբ, իսկ Հայաստանում խառը։ Հայաստանում և Արգենտինայում 95-100 տարեկան փուլում սեռատարիքային քանակը հավասար է զրոյի։

• Համեմատել ՀՀ-ի և ամբողջ աշխարհի բնակչությանը վերաբերող ցուցանիշները՝ ընդհանրություններն ու տարբերությունները, փորձելով բացատրել դրանց պատճառները:
• Համեմատել աշխարհի ու ՀՀ բնաչկության բնական աճի տեմպերը վեջին 200 տարում
• Համեմատել աշխարհի և ՀՀ բնակչությունն տարիքային կազմերի փոփխությունները վերջին 200 տարում:

1․ Բնակչության վերարտադրության վրա ի՞նչ գործոններ են ազդում։

բնակչության բնական վերարտադրության շարժի ցուցանիշներն են ծնելիության և մահացության:

2․ Զարգացած և զարգացող երկրներում ի՞նչ ժողովրդագրական քաղաքականություն են իրականացնում։

3․ Ուրվագծային քարտեզի վրա նշել 15 պետություններ, որոնք պատկանում են վերարտադրության առաջին տիպին։

Ֆրանսիա, Ճապոնիա, Պորտուգալիա, Բելգիա, Ռուսաստան ,Գերմանիա,Կանադա , Իտալիա ,Չինաստան ,Մալթա,Ուկրաինա ,Նոր Զելանդիա, Իսպանիա, Հունաստան

4․ Ուրվագծային քարտեզի վրա նշել 15 պետություն, որոնք պատկանում են վերարտադրության երկրորդ տիպին։

Նիգերիա, Հնդկաստան, Սաուդյան, Արաբիա, Ալժիր, Արգենտինա, Քենիա, Սիրիա, Կամերում, Պակիստան

5․ Նշված երկրները դասավորել ըստ վերարտադրության առաջին և երկրորդ տիպի․

Կանադա, Բրազիլիա, Նիգերիա, Սուդան, Ֆրանսիա, Իսպանիա, Սինգապուր, Չիլի, Ավստրիա, Չինաստան, Մեծ Բրիտանիա, Մեքսիկա, Արգենտինա, Հունաստան, Իտալիա, Լյուքսենբուրգ, Ղազախստան, Նորվեգիա, Գերմանիա, Հնդկաստան, Չադ, Պակիստան, Մոնղոլիա, Բելառուս, Բոլիվիա, Ավստրալիա։

Կանադա

Բոլոր առաջադրանքները կատարում եք ուրվագծային քարտեզի վրա, որ տեղադրված է ներքևում։

1,Ներքոհիշյալ երկրները դասավորել ըստ տարածքի մեծության հետևյալ խմբերում, գերխոշոր, խոշոր, միջին, փոքր
Նիդերլանդներ, ֆրանսիա, Գերմանիա, Իրան, Պակիստան, Մոնղոլիա, Հայաստան, Ուկրաինա, Արգենտինա, Մոնակո, Անդորրա, Իսրայել, Ռուսաստան, Նիգերիա, Ավստրալիա, Կամերուն։

Գերխոշոր- Ռուսաստան, Բրազիլիա, Ավստրալիա, Արգենտինա,

Խոշոր- Իրան, Նիգերիա, Պակիստան, Ֆրանսիա, Ուկրաինա

Միջին- գերմանիա, իսրայիլ, մոնակո,

Փոքր- նիդեռլանդներ, հայաստան, Անդորա

2,Ներքոհիշյալ երկրները դասավորել ըստ բնակչության թվի նվազման

Նիգերիա, Ալբանիա, Բելգիա, Իտալիա, Մեքսիկա, Բրազիլիա, Եգիպտոս, Կիպրոս, Ճապոնիա, Ուրուգվայ, Լիբանան, Սիրիա

Նիգերիա, Բրազիլյա. Մեքսիկա, Ճապոնիա, Եգիպտոս, Իտալիա, Սիրիա, բելգիա, Լիբանան, ՈՒրուգվայ, Հայաստան, Ալբանիա, Կիպրոս

3,Ուրվագծային քարտեզի վրա նշել տարծքով ամենամեծ 15 պետությունները

4,Ուրվագծային քարտեզի վրա նշել բնակչության թվով խոշոր 15 երկրները։

1. Ինչու է առաջացել «Աշխարհագրություն» գիտությունը: Ինչ խնդիրներ ունի այն (յուրաքանչյու սովորող արտահայտում է իր կարծիքը)
   
   Աշխարհ ուսումնասիրելու համար։
   
   Եթե նախկինում աշխարհագրության հիմնական խնդիրը մարդու շրջակա
   միջավայրի տնտեսության տեղաբաշխման նկարագրությունն էր, ներկայումս հիմնական
   խնդիրը այդ տեղաբաշխման վերլուծությունն ու գնահատումն է
   
   Որ գիտությունների հետ է կապված ու ինչպես: Նշել «Աշխարհագրության» հետ կապված 5 բնական ու 5 հասարական գիտություն, նշաված օրինակները հիմնավորել:
   
   
2. Աշխարհագրությունը միակն է, որ միաժամանակ և՛ բնական, և՛ հասարակական գիտություն է:
   
   Բնական աշխարհագրություներն են երկրաձևաբանություն ընդհանուր ֆիզիկական աշխարհագրություն,կլիմայագիտություն,ջրաբանություն,հողերի աշխարհագրություն,մայրցամաքների և օվկիանոսների աշխարհագրություն,կենսա աշխարհագիտություն:Հասարակական աշխարհագիտություններն են՝տարածաշրջանային հասարակական ։
3. Կյանքի որ բնագավառում են օգտագործվում աշխարհագրական գիտելիքները:
   • Նշեք կոնկրետ մի քանի օրինակ: 
     
     Հայրենագիտություն,բնագիտություն, կենսաբանություն: