Рубрика: Բնագիտություն

Տնային 1

ԷՆԵՐԳԻԱՆ ԵՎ ԿԵՆԴԱՆԻ ՕՐԳԱՆԻԶՄՆԵՐԸ

Հարցեր եւ առաջադրանքներ

1 Ի՞նչ դեր ունի էներգիան կենդանի օրգանիզմներում:

 Էներգիան ապահովում է կենդանիների բնականոն աճը և զարգացումը։

2 Որտեղի՞ց են կենդանի օրգանիզմներն էներգիան ստանում: 

Կենդանիները ստանում են էներգիա արևից։

3 Ո՞ր կենդանի օրգանիզմներում է կլանվում արեգակնային էներգիան: 

Էներգիայի մեծ մասը կլանում է կանաչ բույսերը և իրականացնում է ֆոտոսինթեզ։

4 Ներկայացրե՛ք կենդանի օրգանիզմների օրինակներ, որոնք լույս են արձակում: 

Խոտ, կով, մարդ   խոտ, գառ, գայլ, առյուծ

5 Ինչպե՞ս եք պատկերացնում սննդային կապերը կենդանի օրգանիզմների միջեւ:
Պատկերացնում ենք, որ փոքր կենդանուն ուտում է ավելի խոշոր կենդանի և ստացվում է սննդային շղթա։

6 Կարո՞ղ եք պնդել, որ կյանքը պարտական է Արեգակին: Ինչո՞ւ:
Այո, քանի որ արեգակը մեզ էներգիա է տալիս։

7 Շրջակա միջավայրի բույսերի եւ կենդանիների միջեւ սննդային կապերի ի՞նչ օրինակներ գիտեք: Նկարագրե՛ք:
Խոտ, կով, մարդ   խոտ, գառ, գայլ, առյուծ

Լուծել խնդիրը.

1 * Ինքնաթիռը շարժվում է 104 կմ/ժ արագությամբ: Ի՞նչ ճանապարհ կանցնի ինքնաթիռը 3ժ -ում: 

104×3=312

2 * Բեռը տեղափոխելու համար տղան կիրառել է 231 Ն ուժ, անցնել 2 մ ճանապարհ: Հաշվել կ

1 Ինչո՞ւ է կյանքի համար անհրաժեշտ ջերմային էներգիան։

Ջերմային էներգիան կյանքի համար անհրաժեշտ է, քանի որ, եթե ջերմային էներգիան չլինի երկիր մորակը կսառցակալի:

2 Ինչո՞ւ է Արեգակը համարվում Երկրի վրա կյանքի եւ ջերմության գլխա­վոր աղբյուրը։

Արեգակը համարվում է Երկրի վրա կյանքի և ջերմության գլխավոր աղբյուրը, քանի որ մեիայն արեգակն է, որ ջերմություն է տալիս երկրին:

3 Վառելանյութի ի՞նչ տեսակներ գիտեք։

տորֆ, քարածուխ, փայտ և այլն:

Մտածե՛ք
Կա՞ն արդյոք Երկրի ընդերքում ջերմային էներգիայի այլ աղբյուրներ:

Ոչ, Երկրի ընդերքում ջերմային էներգիայի այլ աղբյուրներ չկան:

Պատասխանել հարցերին

1 Ի՞նչ ջերմային երեւույթներ գիտեք։

Տաքացում, սառեցում, հալում և պնդացում:
2 Ի՞նչ փորձերով կարող եք ցույց տալ տաքացման ժամանակ գազերի ընդարձակումը։

Տաքացնելիս կամ սառեցնելիս մարմինների հետ տեղի են ունենում որոշ փոփոխություններ. մարմինները մի վիճակից անցնում են մեկ այլ վիճակի, սեղմվում են կամ ընդարձակվում: Այս փոփոխություններն ընդունված է անվանել ջերմային երևույթներ:

Փորձեր — հեղուկի եռալը, երբ ջուրը գոլորշիանում է:
3 Ինչո՞ւ է գազօջախի վրա տաքանալիս բերնեբերան լցված թեյնիկից ջու­րը թափվում։

Գազօջախի վրա տաքանալիս բերնեբերան լցված թեյնիկից ջուրը թափվում է, քանի որ հեղուկն ընդարձակվում է:
4 Ի՞նչ փորձով կարող եք ցույց տալ պինդ մարմինների ջերմային ընդար­ձակումը։

Փորձ — Մետաղե գնդիկը տաքացնելուց հետո չի անցնում իր տրամագծին հավասար անցք ունեցող օղակի միջով:

5 Ո՞ր երեւույթներն են կոչվում հալում եւ պնդացում։

Նյութի անցումը պինդ վիճակից հեղուկ վիճակի կոչվում է հալում:

 Հալման հակառակ երևույթը, երբ նյութը հեղուկ վիճակից անցնում է պինդ վիճակի, կոչվում է պնդացում:

6 Ո՞ր մեծությունն է կոչվում եռման ջերմաստիճան։

Այն ջերմաստիճանը, որի դեպքում հեղուկը եռում է, կոչվում է եռման ջերմաստիճան։
7 Ո՞ր երեւույթներն են կոչվում գոլորշացում եւ խտացում։

Հեղուկի ազատ մակերևույթից շոգեգոյացումը կոչվում է գոլորշիացում։

Նյութի անցումը գազային վիճակից հեղուկ վիճակի կոչվում է խտացում։

Որտեղի՞ց է առաջացել «էլեկտրական» բառը:

«Էլեկտրիկ» բառը առաջացել է հունարեն «էլեկտրոն» բառից, որը նշանակում է «սաթե»: 

2. Ներկայացրե՛ք էլեկտրական երեւույթների օրինակներ:

Ապակին թխտի հետ շփելուց, փուչիկը գլխին գսելուց:

3. Ո՞ր լիցքն են անվանում դրական, ո՞րը` բացասական:

Դրական լիցքերի ժամանակ թուխթը կամ մետաքսը շփվում են ապակու հետ: Բացասական լիցքերի ժամանակ բուրդը կամ մորթին շփվում են ճկազանգվածի հետ:

4. Ինչպե՞ս են փոխազդում նույն նշանի լիցքերը, հակառակ նշանիլիցքերը:

Նույն նշան ունեցող լիցքերը իրար վանում են: Իսկ տարբեր նշան ունեցողները զգում:

5. Միմյանց հետ շփվելիս միայն մի՞ մարմինն է էլեկտրականանում, թե՞երկուսն էլ:

Երկուսն էլ ելեկտրականում են դառնում:

Ջերմային էներգիայի աղբյուրները

Հարցեր

1. Ինչո՞ւ է կյանքի համար անհրաժեշտ ջերմային էներգիան։

ժերմային էներգիան մարդիկ կարողանում են ճիշտ օգտագործել և դրանից կարողանում են իրենց տները, ավտոմեքենաներ և այլ բաներ տաքացնել: և ստանում են էլեկտրաէներգիայի:

2. Ինչո՞ւ է Արեգակը համարվում Երկրի վրա կյանքի եւ ջերմության գլխա­
   վոր աղբյուրը։

Արեգակը համարվում է գլխավուր աղբյուրը որովհետև, իրենից կենդանիններն ստանում են եներգիա, սնուցում:

2. Վառելանյութի ի՞նչ տեսակներ գիտեք։
3. Բենզին, գազ, պայտ, դիզելային վառելիք:
   Մտածե՛ք
   Կա՞ն արդյոք Երկրի ընդերքում ջերմային էներգիայի այլ աղբյուրներ:
4. Այո օրինակ կրակը:

1. Ո՞ր դեպքում է կատարվում մեխանիկական աշխատանք։

Մեխանիկական աշխատանք է կատարում երբ, որ մարմինը ուժ է գործադրում:

1. Ինչի՞ց է կախված մեխանիկական աշխատանքի մեծությունը։

մեխանիկական աշխատանքի մեծությունը կախված է ինչքան ծանր է իրը

1 * 200 կմ ճանապարհը գայլը վազում  է 7 ժամում :Որոշել գայլի արագությունը:

200÷7=29

2 * Ավտոմեքենան շարժվում է 72կմ/ժ արագությամբ: Ինչ ճանապարհ կանցնի ավտոմեքենան 2 ժ -ում:

72×2=144կմ

3 * Սեղանը տեղափոխելու համար տղամարդը կիրառել է 98 Ն ուժ, անցնել 4 մ ճանապարհ: Հաշվել կատարած աշխատանքը:

Քանի որ F=A×S

98×4=392

Դասարանական 1

Նոր թեմա

1. Էներգիայի ի՞նչ տեսակներ են ձեզ հայտնի։

Ատոմակայան , հիդրոելեկայան, հողմաելեկայան

2. Ի՞նչ նպատակներով է օգտագործվում էլեկտրական էներգիան։
3. Ի՞նչ գիտեք ատոմային (միջուկային) էներգիայի մասին։
4. Էլեկտրական էներգիայի ի՞նչ փոխակերպումներ են ձեզ հայտնի։
5. Թվարկե՛ք մի քանի վառելանյութեր եւ բերե՛ք ջերմային (ներքին) էներ­գիայի օգտագործման օրինակներ։
6. Բերե՛ք էներգիայի՝ միմարմնից մյուսին հաղորդվելու օրինակներ։

1. Գտնել կրիայի արագությունը, եթե հայտնի է, որ 120մ երկարությամբ ճանապարհը նա անցավ 15 վարկյանում:

120:15=8

գերարագ կրիայի արագությունը 8մ /վրկ է

1. Որքան ճանապարհ կանցնի ավտոմեքենան 4 ժամում, եթե մեքենայի արագությունը 90 կմ/ժ է:
2. 4×90=360
3. Պատասխանել հարցերին  
4. 1. Ո՞ր ուժն են անվանում ծանրության ուժ:

Այն ուժը որով Երկիրն է ձգում որևէ մարմին, կոչվում է ծանրության ուժ:

1. 2. Ինչի՞ց է կախված մարմնի ծանրության ուժը:

Որքան մեծ է մարմնի զանգվածը այնքան մեծ է նրա վրա զանգվածի ծանրության ուժը:

1. Ինչպե՞ս է ուղղված ծանրության ուժը:

Ծանրության ուժը ուղղված է դեպի Երկրի կենտրոն:

1. Ո՞ր ուժն են անվանում մարմնէի կշիռ:

Այն ուժը որ, անվանում էնք մարմինի կշիռը դա նշանակում ենք p տառով:

1. Ինչպե՞ս կարելի է որոշել` շարժվո՞ւմ է մարմինը, թե՞ ոչ:

մարմինը եթե շարգժվում է ուրեմն անվանում էնք v:

1. Ի՞նչն են անվանում մեխանիկական շարժում:

մեխանիկական շարժում են անվանում են այն գործողությունները որոնք որոշակի ժամանակահատվածում մարմնի դիրքը փոփոխվում է այլ մարմինների նկատմամբ

1 ինչ մեխանիկական շարժում գիտես:

քայլս, վազքը, լողալ, քարի նետելը, հեծանանվորդի ընթացքը

1. Ի՞նչ բանաձեւով է որոշվում մարմնի շարժման արագությունը:

v= s/t

1. Լրացրե՛ք բաց թողնված թվերը.
   1 մ/վ = 3600_ կմ/ժ
2.  72 կմ/ժ = 7200000_ սմ/վ

1. Ինչպե՞ս կարելի է որոշել` շարժվո՞ւմ է մարմինը, թե՞ ոչ:

մարմինը եթե շարգժվում է ուրեմն անվանում էնք v:

1. Ի՞նչն են անվանում մեխանիկական շարժում:

մեխանիկական շարժում են անվանում են այն գործողությունները որոնք որոշակի ժամանակահատվածում մարմնի դիրքը փոփոխվում է այլ մարմինների նկատմամբ

1 ինչ մեխանիկական շարժում գիտես:

քայլս, վազքը, լողալ, քարի նետելը, հեծանանվորդի ընթացքը

1. Ի՞նչ բանաձեւով է որոշվում մարմնի շարժման արագությունը:

v= s/t

1. Լրացրե՛ք բաց թողնված թվերը.
   1 մ/վ = 3600_ կմ/ժ
2.  72 կմ/ժ = 7200000_ սմ/վ

Դասարանական 2

ՎԱՌԵԼԱՆՅՈՒԹԻ ՏԵՍԱԿՆԵՐԸ:

1. Ո՞ր նյութերն են կոչվում վառելանյութեր:

այն նյութերը որոնք վառվում են և ջերմություննը անջատվում է:

1. Թվարկե՛ք պինդ, հեղուկ եւ զազային վառելանյութերի տեսակներ:

քարածուխ, տուֆ, փայտ, բենզին, կեոսին, մազութ:

1. 3. Ի՞նչ նյութեր են առաջանում վառելանյութերի այրման հետեւանքով:

վառելիության այրման ընթացքում cO(2) վտանգավոր վառելիքը քայքայվում է:

1. 4. Ի՞նչ է վառելանյութի ջերմարար ունակությունը: 5. Ո՞րն է ածխածին պարունակող վառելանյութերի վտանգը բնության համար:

Դասարանական 1

Այրում։ Հրդեհի հանգցնելը

Պատասխանել հարցերին

1Ի՞նչ է այրումը։ Ինչո՞վ է ուղեկցվում այն:

այրումը քիմիական երեվույթ է:

2. Որո՞նք են այրման առաջացման պայմանները։

թթվածին և տաքացնել

3. Հրդեհը հանգցնելու ի՞նչ միջոցներ գիտեք։

ջուր, օդը, կրակմարիչ, ավազ:

4. Ինչպե՞ս կվարվեք, եթե բնակարանում գազի հոտ զգաք։

պատուհանները կբացեմ և գազը կանջատեմ: