Սովորել՝ Լույսի անդրադարձումը։Հայելիներ Դասարանական աշխատանք Պատասխանել հարցերին

• Ի՞նչ օրենքով է կատարվում լույսի անդրադարձումը։
  
  Ընկնող ճառագայթները և անդրադարձած ճառագայթը հայելու մակերևույթին տարված ուղղահայացի կազմում են հավասար անկյուններ:
  
• Առարկայի ի՞նչպիսի պատկեր է առաջանում հարթ հայելում։ 
  
  Հարթ հայելում առաջանում է առարկայի կեղծ պատկերը
• Տնային առաջադրանք 
  • Պատասխանել հարցերին
  • 1.Ո՞ր անկյուն է կոչվում անկման անկյուն։
    
    Ընկնող ճառագայթի և հայելու մակերևույթին տարված ուղղահայացի կազմած անկյունը կոչվում է անկման անկյուն:
    
  • 2.Նշի՛ր հայելիների տեսաները։
    
    Հայելիները լինում են հարթ, ուռուցիկ և գոգավոր:
    
  • 3.Ո՞ր անկյուն է կոչվում անդրադրաձման անկյուն։
    
    Անդրադարձած ճառագայթի և հայելու մակերևույթին տարված ուղղահայցի կազմած անկյունը կոչվում է անդրադարձման անկյուն:
    
  • 4.Ի՞նչի շնորհիվ են ծառերը,շենքերը և այլ առարկաները երևում բոլոր կողմերից։
    
    Լույսի ցրիվ անդրադարձման շնորհիվ են ծառերը, շենքերը և այլ առարկաներ երևում բոլոր կողմերից:

Սովորել

Լույսի աղբյուրներ,լույսի ուղղագիծ տարածումը: Արեգակի և Լուսնի խավարումները:

1. Ի՞նչու ենք Արեգակը և աստղերը համարվում լույսի բնական,իսկ մոմը և էլեկտրական լամպը՝ արհեստական աղբյուրներ:
   
   Արեգակը և աստղերը իրենց լույսն են արձակում,իսկ մոմը և լամպը մենք ենք վառում։
   
2. ի՞նչ երևույթներ են հաստատում համասեռ միջավայրում լույսի ուղղագիծ տարածումը:
   
   Թափանցիկ համասեռ միջավայրում լույսը տարածվում է ուղղագիծ։   Լույսի ուղղագիծ տարածմամբ են բացատրվում ստվերների առաջացումը, Արեգակի, Լուսնի խավարումները  և այլ երևույթներ:
   
3. Ի՞նչ կկատարվեր, եթե լույսի ճառագայթները շրջանցեին իրենց ճանապարհին եղած անթափանց արգելքները:
   
   Եթե լույսի ճառագայթները շրջանցեին իրենց ճանապարհին եղած անթափանց արգելքները չէր լինի ստվեր:
   
4. Օգտվելով վերևում նշված նկարից՝ բացատրե՛ք Լուսնի լրիվ և մասնակի խավարումները:
   
   Երբ արեգակի, երկրի և լուսնի կենտրոնները հայտնվում են մեկ ուղղու վրա, և երկիրը գտնվում է մեջտեղում ապա տեղի է ունենում լուսնի լրիվ խավարում: Իսկ եթե լուսինը արեգակի և երկրի հետ նույն ուղղու վրա չի գտնվում, այդ երևույթը կոչվում է մասնակի խավարում:

Սովորել

Հաստատուն մագնիսներ

Դասարանական աշխատանք։ Պատասխանել հարցերին

1. 1.Ի՞նչպես մագնիսները փոխազդում միմյանց հետ։
   
   Նրանք միմյանց հետ կարող են փոխազդվել էլեկտրանացված մարմինների նման:
   
2. Ո՞ր մարմինն է կոչվում հաստատուն մագնիս։
   
   Հաստատուն մագնիս կոչվում են այն մագնիսները, որոնք իրենց հատկությունները խահպանում են:
   
3. Մագնիսի,ո՞ր մասերն են անվանում բևեռներ։
   
   Մագնիսի այն մասերը, որտեղ մագնիսական ազդեցությունն առավել ուժեղ են, անվանում են մագնիսական բևեռ:
   
4. Ի՞նչ է կողմնացույցը։
   
   Կողմնացույցի միջոցով կարող ենք որոշել հորիզոնի կողմերը կամ կողմնորոշիչի ուղղությունը: Գործողության սկզբունքը հիմնված է Մագնիսական սլաքը մագնիսական միջօրեականի երկարությամբ տեղավորելու եւ հյուսիս–հարավ ուղղությունը ցույց տալու վրա: Կարմիր սլաքը ցույց է տալիս հարավը, կապույտը՝ հյուսիսը, աջ սլաքը՝ արևելքը, ձախ սլաքը՝ արևմուտքը:

Տնային առաջադրանք։ Պատասխանել հարցերին։

1. Ո՞րոնք են մագնիսական բևեռները։
   
   Մագնիսական բևեռներն են` հյուսիսային և հարավային:
   
2. Ի՞նչպես են անվանում մագնիսական բևեռ֊ները։
   
   Մագնիսական բևեռներն են` հյուսիսային և հարավային:
   
3. Ի՞նչպես է ընդունված ներկել մագնիսները։
   
   Մագնիսները ընդհունված է ներկել կարմիր և կապույտ
   
4. Ո՞ր երևույթն է կոչվում ապամագնիսացում։
   
   Ուժեղ տաքացման ժամանակ մագնիսները կորցնում են իրենց մագնիսական հատկությունները: Այս երևույթը կոչվում է ապամագնիսացում:
   
5. Ձեզ հայտնի,ո՞ր բնագավառներում են օգտա֊գործում մագնիսը։
   
   Ծովից ինչ-որ երկափե բան հանելու ժամանակ:
   
6. Ինչով է պայմանավորված կողմնացույցի աշխատանքը։
   
   Կողմնացույցի աշխատանքը պայմանավորված է մագնիսով:

Սովորել Կայծակ

Դասարանական աշխատանք Պատասխանել հարցերին

1.Ի՞նչպես է առաջանում կայծակը

Երկու տարանուն լիցքերով լիցքավորված մարմինները մոտեցնելիս առաջանում է կայծ

ի՞նչ է որոտը

Կայծակին զուգորդող դղրդյուն, ամպի գոռոց:

2.Ի՞նչ է շանթարգելը, և ի՞նչպես է այն շինանյութերը պաշտպանում կայծակի հարվածից:

Կայծը իջնում է բնակարանի տանիքի (շանթարգելի) վրա և սղալով իջնում դեպի հողըՇանթագրելը շինությունը պաշտպանում էկայծակի հարվածից,

3.Երկրի մակերևույթի վրա, ո՞ր առարկաներին է կայծակը ավելի հաճախ հարվածում:

Կայծակը ավելի հաճախ հարվածում է ծառերին:

4.Կայծակի ժամանակ ի՞նչպես պետք է վարվեք, եթե հաըտնվել եք բաց տարածքում:

Պետք է բարձրանալ քարի վրա, որպեսզի հողից մեզ էլեկտրաէներգիա չգա և զգուշանալ ծառերից

Տնային առաջադրանք 
1.Ի՞նչպես են ստեղծվեւմ օդի բարձրացող և իջնող հոսանքները:

Մթնոլորտի տարբեր մասերում օդի ջերմաստիճանների և ճնշումների տարբերության հետևանքով ստեղծվում են օդի բարձրացող և հոսանքներ։

2. Ի՞նչպես են ամպերում գոյանում էլեկտրական լիցքեր:

Օդային իջնող հոսանքների և ամպերի շփման հետևանքով ամպերում գոյանում են էլեկտրական լիցքեր։

3. Ի՞նչու է վտանգավոր կայծակի ժամանակ պառկել հողի վրա:

Կայծակի ժամանակ հողի վրա պառկելը վտանգավոր է, որովհետև մենք կարող ենք տուժել կայծակի ոչ թե անմիջական հարվածից, այլ գետնի էլեկտրական դաշտից, որն առաջանում է, երբ կայծակը հարվածում է մոտակա ծառին կամ այլ բարձրադիր առարկայի։ Այդ դեպքում կայծակի պարպման հոսանքը, հասնելով գետնին, ճյուղավորվում է, որի մի մասը տարածվում է գետնի վրայով։ Եթե գետնի վրա պառկած լինենք այդ հոսանքի երկայնքով, ապա ծեր մարմնի միջով կանցնի մահացու հոսանք։

4.Նկարագրել շանթարգելի կառուցվածքը:

Շանթարգելը մետաղյա ձող է, որն ամրացվում է շինության պատի երկայնքով։ Ձողի վերի՝ սրածայր մասը պաշտպանվող շենքից բարձր է։ Ձողի ստորին մասին զոդակցում են պղնձյա թիթեղ, որը թաղում են հողի մեջ։ Ամպրոպաբեր ամպերից էլեկտրական լիցքերը շանթարգելի միջով անցնում են հողի մեջ՝ չվնասելով շինությունը։

1. Ի՞նչ է բջիջը։

Կենդանի օրգանրզմները կազմված են բջիջների, երենցից կազմավորվում են օրգանիզմի առանձին օրգաներ և ամբողջական օրգանիզմը։

1. Ո՞ր նյութերնեն բջջում էներգիայի հիմանական աղբյուրները։

Օրգանիզմի էներգիայի հիմնական աղբյուրը ածղաջրերն են (գլյուկոզը, սախարոզը, ֆրուկտոզը և օսլան)։ Օրգանիզմի էներգիայի 30% ապահովում են ճարպերը։ Էներգիայի աղբյուր են նաև սպիատկուցները։

1. Որո՞նք են բջջի հիմնակա ն կառուցվածքային մասերը։

Բջիջ կազմված է-բջջաթաղանթից, ցիտոպլազմայից և կորիզից։

1. Ի՞նչ նշանակություն ունի բջջաթաղանթը։

Բջջաթաղանթը կատարումէ պաշտպանական դեր։ Նրա միջով բջիջ են թափանցում ջրումնլուծված որոշակի նյութ էր և հեռացվում են ոչ բջջի համար ոչ պիատին նյութերը։ Բջջաթաղանթի ներքին շերտը պլազմային թաղանթն է ։ Բույսերի բջիջների պլաղմային թաղանթն արտաքինից ունի ամուր բջջապատ։

1. Որտե՞ղ է գտնվում բջջահյութը,և ի՞նչէ այն պարունակում ։

Պլազմային թաղանթի տակ անգույն, մածուցիկ, կիսահեղուկ ցիտոպլազման է։ Ցիտոպլազմայում են գտնվում օրգանովիդները և կորիզ։ Այնտեղ կատարվում են քիմիական ռեակցիաներ։ Ցիտոպլազման աննդատ շարժվում է։ Այն խիստ տաքանալիս կամ սարչելիս քայքայվում է և բջիջը մահանում է։

1. Ի՞նչ է հյուսվածքը։

Միևնույն ծագում ունեցող, կառուցվացքով և գործառեւյթներով նման և միջբջջային նյութով միացած բջիջների խումբը կոչվում է հյուսվածք։

1. Ի՞նչ հյուսվածքներ ունեն բույսերը։

Բարձրակարգ բույսերում տարբերում են֊գոյացնող, հիմնական, ծածկող, փոխադրող և մեխանիկական հյուավածքներ։

1. Բույսի ո՞ր մասերում է տեղադրված գոյացնող հյուսվածքը։

Գոյացնող հյուսվածքը գտնվում է արմատի ծայրին և ընձյուղի գագաթի և ապահովում է բույսի աճը ըստ երկարության և ըստ հաստության։

1. Ո՞ր հյուսվածքն է կատարում բույսի և նրա օրգանների հենարանի դեր։

Մեխանիկական հյուսվածքը բույսին տալիս է ամրություն և ճկունությունը։ Այն հաճախ անվանում են հենարանային հյուսվածքը։ Դրանց բջիջների պատերը խիստ հաստացած և փայտացած են։

1. Կենդանական ի՞նչ հյուսվածքներ գիտեք։

Կենդանական օրգանիզմներում տարբերում են 4 տեսակի հյուսվածքներ՝ էպիթելային, շարակցական, մկանային և նյարդային։

1. Ի՞նչ պաշտպանական դեր է կատարում շարակցական հյուսվածքը։

Շարակցական հյուսվածքը կատարում է հենարանային և պաշտպանական դեր։ Այն կարող է լինել պինդ, փուխր կամ հեղուկ։ 

Օրինակ

Արյունը հեղուկ շարակցական հյուսվածք է։

1. Որո՞նք են բույսի վեգետատիվ օրգանները և ի՞նչ գործառույթ են կատարում։

Արմատը և ընձյուղը (ցողունն իր վրա դասավորված տերևներով և բողբոջներով) բույսի վեգետատիվ օրգաներնն են։

1. Արմատի ի՞նչ ձևափոխություն գիտեք։

Արմատային համակարգը լինում է առանցքային՝ լավ զարգացած գլխավոր արմատով, և փնջաձև։ Արմատային համակարգը կազմված է գլխավոր, հավելյալ և կոխքային արմատներից։

1. Որո՞նք են արմատի գործառույթները։

Արմատներով բույսն ամրանում է հողին։

Արմատային համակարգով բույսը հողից կլանում է ջուր և նրա մեջ լուծված հանքային։

Սովորել՝ Ծաղկավոր բույսերի օրգանները: Արմատ

Դասարանական աշխատանք

Պատասխանել հարցերին

Որո՞նք են բույսի վեգետատիվ օրգանները և ի՞նչ գործառույթ են կատարում:

Դրանք ապահովում են բույսի սննդառությունը, շնչառությունը, աճն ու զարգացումը, ինչպես նաև վեգետատիվ բազմացումը։

Որո՞նք են բույսի գեներատիվ օրգանները և ի՞նչ գործառույթներ են կկատարում։

Ծաղիկը, պտուղը և սերմը բույսի գեներատիվ բազմացման օրգաններն են։

Որոնք են արմատի գործառույթները:

Արմատներով բույսն ամրանում է հողին։Այն կազմված է գլխավոր,հավելյալ և կողքային արմատներից։

Տնային աշխատանք

Պատասխանել հարցերին

Ի՞նչով է առանցքային արմատային համակարգը տարբերվում փնջաձև արմատային համակարգից:

Արմատային համակարգը լինում է առանցքային լավ զարգացած գլխավոր արմատով

Արմատի ինչ ձևափոխություններ գիտեք:
Արմատապտուղներ հիմնականում առաջացնում են երկամյա բույսերը:

Արմատային համակարգը ոչ միայն բույսն ամրացնում է հողին, այլև հողից կլանում է ջուր և նրա մեջ լուծված հանքային աղեր։

Ինչպե՞ս են նրանք ծախսում արմատապտուղներում պաշարած սննդանյութերը:

Առանձգական և փնջային:

Մայիսի 2֊6

Սովորել՝ Բջջի կառուցվածքը։

Պատասխանել հարցերին։

1. Որո՞նք են բջջի հիմնական կառուցվածքային մասերը:

Բջջի հիմնական կառուցվածքային մասերն են ցիտոպլազման և կորիզը:

2. Ի՞նչ նշանակություն ունի բջջաթաղանթը:

Բջջաթաղանթի միջով բջիջ են ներթափանցում ջրում շուծված որոշակի նյութեր և հեռացնում են բջիջի համար ոչ պիտանի նյութերը:

3. Որտե՞ղ է գտնվում բջջահյութը, և ի՞նչ է այն պարունակում:

Բջջահութը գտնվում է բուսական բջիջների վակուոլներում: Բջջահյութը պարունակում է ջրի մեջ լուծված շաքար և զանազան այլ նյութերով:

4. Ի՞նչ գույնի պլաստիդներ կան բուսական բջջում:

Բուսական բջջում կան կանաչ, նարնջագույն, կարմիր, դեղին և այլ գույների պլաստիդներ:

Որ օրգանի շնոհիվ է ,որ ցանցաթաղանթի վրա շրջված տեսքով ստացված պատկերները մենք տեսնում ենք ուղիղ դիրքով։

Բջիջ

2.Որ նյութերն են բջջում համարվում էներգիայի հիմնական աղբյուրներ։

Ճարպ, սպիտակուց, գլյուկոզա։

Լուսնի վրա անհնար է որևէ ձայն լսել,մեկնաբանեք ի՞նչու։

Տիեզերքում ձայն չկա։ Որովհետև թթվածին չկա։

.Ջրում ձայնի արագությունը ո՞րքան է։

340մ/վ

Օդում ձայնի արագությունը ո՞րքան է։

Մեկ վարկյանում 340մ։

Ի՞նչ նշանակություն ունի ճարպը կենդանի օրգանիզմի վրա։

Որոնք չեն հանդիպում անկենդան բնության մեջ։

Ի՞նչ քիմիական տարրերից է կազմված բջիջը։

Թթվածինը (մոտ 98%) (Օ), ածխածինը (C), ջրածինը (H), ազոտը (N)։

Ինչու են Արեգակը և աստղերը համարվում լույսի բնական ,իսկ մոմը և էլեկտրական լամպը արհեստական աղբյուրներ:

Որովհետեւ արեգակը ստեղծել է բնությունը իսկ լամպը մարդիկ։

Ի՞նչու են բոլոր բջիջները մեծ քանակությամբ ջուր պարունակում։

Որովհետեւ առանց ջրի չկա կյանք։

Որ անկյուն է կոչվում բեկման անկյուն։

Որովհետեւ բակման անկյունը փոխվում է անկման անկյունը

Անթափանց մարմնի գույնը ինչից է կախված։

Բոլոր գույները կապված են սպիտակ լույսից։

. Թափանցիկ մարմնի գույնը ինչից է կազմված։

Արևի ճառագայթից։

Թվարկեք արեգակնային սպեկտրի գույներն ըստ հաջորդականության։

Կարմիր, նարնջագույն, դեղին, կանաչ, երկնագույն, կապույտ, Մանուշակագույն։

. Ինչ է նուկլեինաթթուն։

Բջիջ:Բջջի քիմիական բաղադրությունը:

Պատասխանել հարցերին:

Ի՞նչ է բջիջը:
Կենդանի բջիջները պարունակում են օրգանական նյութեր՝ սպիտակուցներ, ածխաջրեր, ճարպեր և այլ օրգանական նյութեր որոնք չեն հանդիպում անկենդան բնության մեջ։

Ո՞ր նյութերն են բջջում էներգիայի հիմնական աղբյուրը:
Բջիջի էներգիայի հիմնական աղբյուրներն են՝ սպիտակուց, ճարպ, գլյուկոզա։

Ո՞րոնք են բջջի բաղադրության հիմանական քիմիական տարրերը:
Թթվածինը (մոտ 98%) (Օ), ածխածինը (C), ջրածինը (H), ազոտը (N)։

1. Հայլիները լինում են՝ ա) միայն հարթ բ)միայն ուռուցիկ գ )միայն գոգավոր դ)հարթ,ուռուցիկ և գոգավոր
2. Լույսն օդից ջրի մեջ անցնելիս ճառագայթի բեկման անկյունը՝ ա)փոքր է անկման անկյունից բ)մեծ է անկման անկյունից
3. Ոսպնյակները լինում են՝ ա)միայն հավաքող բ)միայն ցրող գ)հավաքող և ցրող
4. Նորմալ աչքի լավագույն տեսողության հեռավորությունն է՝ ա) 35 սմ բ) 40 սմ գ) 25 սմ դ)15 սմ
5. Լույսի անդրադարձման անկյունը՝ ա)մեծ է անկման անկյունից բ)հավասար է անկման անկյանը գ) փոքր է անկման անկյունից
6. Ո՞ր անկյունն է կոչվում լույսի բեկման անկյուն։
   Անկման անկյուն
7. Ի՞նչ է շանթարգելը։
   Շանթարգելը երկաթից ձողը է, որը պաշտպանում շինությունները կայծակից։
8. Ո՞ր երևույթն է կոչվում ապամագնիսացում։
   Երբ որ մագնիսը կորցնում է իր հատկությունները, երբ որ նա տաքանում է։
9. Ի՞նչ գույնի ճառագայթներից է կազմված սպիտակ լույսը։
   Կարմիր, նարնջագույն, դեղին, կանաչ, երկնագույն, կապույտ, մանուշակագույն գույներից։
10. Լույսի քա՞նի աղբյուր գիտեք, թվարկեք օրինակներ։
    Լամպ, կրակ, կայծակ, Արեգակ, լուսատտիկ, պլանկտոնի որոշ տեսակներ, Լուսին։