Рубрика: Հայոց լեզու

Հայոց լեզու

115. Տրված գոյականները երկու խմբի բաժանի ́ր:

Մարմին -մարմիններ ,մշակույթ- մշակույթներ, նյութ — նյութեր, շարժում — շարժումներ, ժամանակ-ժամանակներ, ճանապարհ — ճանապարհներ , օրացույց — օրացույցներ, դաշտ — դաշտեր,

116. Տրված գոյականները դարձրո ́ւ հոգնակի եւ բացատրի ́ր օրինաչափությունները:

Ա. Ձեւ — ձևեր, արտ — արտեր, հարց — հացեր, սարք — սաքեր, զենք — զենքեր, դեզ — դեզեր, օր — օրեր:

Բ. Երկիր — երկրներ, տարի — տարիներ, գնացք — գնացքներ, նվեր — նվերներ, վայրկյան — վայրկյաններ, ուղեւոր — ուղևորներ:

Գ. Թոռ — թոռներ, դուռ — դռներ, մուկ — մկներ, ձուկ — ձկներ, լեռ — լեռներ, բեռ — բեռներ:

Դ. Աստղ — աստղեր, արկղ — արկղեր, վագր — վագրեր, անգղ -անգղեր , սանր — սանրեր:

117.Յուրաքանչյուրբառիիմաստնարտահայտի՛րբառակապակցությամբ. գտի՛րերկուխմբիբառերինմանություննուտարբերությունը:

Ա.Դասագիրք — դասի գիրք, հեռագիր — հեռվից գրություն, արոտավայր- արոտի վայր, լրագիր -լուրերի գիր, ծառաբուն — ծառի բուն, մրգաջուր- մրգի ջուր, մրջնաբույն — մրջնի բույն, ծաղկեփունջ — ծաղկի փունջ, միջնապատ — միջին պատ:

Բ.Վիպագիր — վեպ գրող, մեծատուն — մեծերի տուն, զինակիր զենք կրող, ժամացույց — ժամի ցուցիչ, կողմնացույց — կողմերի ցուցիչ, երգահան — երգ գրող, քարահատ — քար հատող, պատմագիր պամություն գրող, քանդկագործ — քանդակ ստեղծող:

118. Երկու խմբի գոյականների հոգնակին կազմի´ր և օրինաչափությունը բացահայտի´ր:

Օրինակ`

Դասագիրք- դասագրքեր, վիպագիր- վիպագիրներ:

Ա. Դասագրքեր, հեռագրեր, արրոտավայրեր, լրագրեր, ծառաբներ, մրգաջրեր, մրջնաբներ, ծաղկեփնջեր, միջնապատեր։

Բ. Վիպագրեր, մեծատներ, զինակիրներ, ժամացույցներ, կողմնացույցներ, երգահաններ, քարահատներ, պատմագրեր, քանդակագործներ։

119. Փակագծում տրված բառերը դարձրո´ւ հոգնակի և գրիի´ր կետերի փոխարեն:

Ամերիկացի-վիճակագիրները պարզել են, որ օրվա ընթացքում ամենաշատը քայլում են անասնապահները ու հողագործները:  Երկրորդ տեղում գյուղական նամակատարներն են: Հաջորդը մատուցողները ու բուժքույրները են: Նրանցից  զգալիորեն քիչ են քայլում ոստիկաններըհետախույզները ու պահակները: Ամենից քիչ քայլում են նահանգապպետերը ու նախարարները:

120. Տրված գոյականները դարձրո´ւ հոգնակի և տեղադրի´ր նախադասությունների մեջ:

Կետորս, բանաձև, հրացան, նավապետ, շնաձուկ, ժամացույց:

Բոլոր նավապետները էլ երազում են չբացահայտված կղզիներ գտնել:

Մեզ ասացին, որ բոլոր ժամացույցները հետ են ընկել, ու ոչ մեկը նույն ժամը ցույց չի տալիս:

Ասում են, որ շնաձկներին արյան հոտն է հրապուրում:

Այդ տարածքում աշխատող կետորսները հետևում էին կետին ու վախենում էին, թե ևս մեկին այնուամենայնիվ կվնասի:

Ցուցադրվող հրացանները այդ նույն զինագործի որդիներն ու թոռներն էին սարքել:

Рубрика: Հայոց լեզու

Հայոց լեզու

  1. Փակագծերում տրված բառերից և բառակապակցություններից նախադասության
    մտքին համապատասխանող գոյականներ ստացի՛ր և գրի՛ր կետերի փոխարեն:
    Բնության մեջ համատարած լուռ (լռել) չկա:

    Աղմուկը կարող է հիշեցնել (հիշել)կոչման (կոչել) պատճառ դառնալ:
    աշխատող (աշխատել) հոգնած մարդու վրա ազդում է քաղաքային (երթալ ու գալ) աղմուկը,
    բարձրաձայն (խոսել):
    Կա ենթադրություն (ենթադրել), որ ջուրը ոչ միայն Երկրի, այլ նաև ուրիշ մոլորակի (մոլորել) վրա է շատ:
    մարդկության (մարդու մասին գիտությամբ զբաղվող) վկայում են, որ մարդկանց մարմնի յոթանասուն
    տոկոսը ջրից է բաղկացած:
    Բժշկության խորհրդանիշ (խորհուրդը նշել) եղել և մնում է օձը:

112. Փակագծում տրված բառերից և բառակապակցություններից նախադասության մտքին համապատասխանող գոյականներ ստացի՛ր և գրի՛ր կետերի փոխարեն:

Եֆրեմովի «Անդրոմեդի միգամածությունը» ֆանտաստիկական վեպում պատմում է մի խումբ տիեզերագնացների (տիեզերք գնալ) հեռավոր միջաստղային ճանապարհորդության (ճանապարհորդել) մասին: Նրանց աստղաթիռի արագությունը (արագ) շատ մոտ է լույսի արագությանը (արագ), և ժամանակը երկրայինի համեմատությունը (համեմատել) շատ դանդաղ է շարժվում: Տիեզերագնացները գալակտիկայի ամենահեռավոր շրջաններին հասնելու առաջադրանք (առաջադրել) ունեն: Պիտի հասնեն այն աստղին, որի մոլորակներից (մոլորել) մեկի վրա, ըստ որոշ ենթադրությունների (ենթադրել) մեզ նման մարդիկ են բնակվում: Ինչպիսի՜ն կլինի ամբողջ մարդկության ցնծությունը (ցնծալ), երբ նրանք վերադառնան ու այլ աշխարհի մարդկանցից ողջույն բերեն:

113. Հարցական դերանունները փոխարինի՛ր փակագծում տրված բառերից կազմված համապատասխան գոյականներով:

«Քավության նոխազ» արտահայտությունը (ի՞նչը, արտահայտել) հին հրեաների կրոնական մի սովորությունից (ինչի՞ց, սովորել) է առաջացել: Տարին մի անգամ հրեաները երկու այծ էին բռնում, որոնցից մեկին էին միայն զոհում: Մյուսի վրա մարդիկ հերթականով (ինչպե՞ս, հերթական) դնում էին ձեռքերն ու դրանով իբր իրենց մեղքերը բարդում նրա վրա: Հետո այդ այծին ազատություն (ի՞նչ, ազատ) էին տալիս: Հիմա «Քավություն («ինչի՞, քավել) նոխազ» անվանում են այն մարդկանց, որոնք իրենց վրա են վերցնում ուրիշի մեղքերը, ստիպված են լինում պատասխան տալ ուրիշ արարքների (ինչի՞, անել) համար: 

114. Յուրաքանչյուր շարքի չորս բառերն ի՞նչ ընդհանուր հատկանիշ ունեն, որ նույն շարքի բառը չունի:

1. վանք, անտառ, գայլ, երեխա, թփուտ
2. հարսնացու, տիեզերագնաց, եղբայր, գիտնական, առնետ
3. Հովհաննես Թումանյան, Թբիլիսի, Լուսաստղ, մոլորակ, «Ջութակ և սրինգ»
4. կապիկ, տեր, սարսափ, կամուրջ, երեխա 

1. Երեխա, որովհետև պատասխանում է ո՞վ հարցին, իսկ մնացածը ի՞նչ հարցին:
2. Առնետ, որովհետև պատասխանում է ի՞նչ հարցին, իսկ մնացածը ո՞վ հարցին:
3. Մոլորակ, որովհետև այն սովորական գոյական է, իսկ մյուսները՝ հատուկ անուններ: 4. Սարսափ, որովհետև այն առարկա չի, իսկ մնացածը առարկա են:

Рубрика: Հայոց լեզու

Հայոց լեզու

Կետերի փոխարեն գրիր համապատասխան տառը կամ երկհնչյունը:

1.Մի անգամ դեպի հարավ չվելիս ծիծեռնակները փորցանքի մեջ ընկան: Այդ տարի Շվեցարիայում ուժեղ ցրտից բոլոր միչատները սատկել էին; Դե, էլ ի՛նչ պիտի ուտեին ծիծեռնակները. չէ՞ որ շատ թռչունների նման նրանք էլ են միչատներով սնվում: Խեղճ ծիծեռնակները սովից ուժասպառ եղան ու վեր ընկան: Բայց Շվեցարիայի բնակիչներն անօգնական չթողեցին նրանց, հավաքեցին, դրեցին տուփերի մեջ ու տարան երկաթուղային կայարան: Այդտեղից էլ հատուկ գնա.քով արագ ու ապահով ուղարկեցին հարավ:

2.Տիզերենավի բոլոր ուղևորներն արդեն տեղերում էին, շարժասանդու.քը հեռացել, դուռն ամուր փակվել էր, և ուղեկցորդուհին թռիչքի մասին էր հայտարարում: Բայց դեռ վախենում էի, որ հանկարծ կզղկան մեզ այդ վտանգավոր թռիչքին թողնելու համար, կի.եցնեն, և մեր բոլոր ջանքերն ապար.յուն կանցնեն: Բայց հանկարծ մի ահավոր աղմուկ սկսվեց, նավը ցնցվեց ու թափով պոկվեց տեղից:
Մխրճվում ենք երկնքի մեջ, սլանում ենք դեպի աստ.երը:

Рубрика: Հայոց լեզու

Հայոց լեզու

100. Տրված կապերով կազմի՛ր նախադասություններ: Ո՞ր հարցին են պատասխանում դրանց հետ գործածվող գոյականները:

Պես, հետ, առանց, վրա, համար:

Պես-Դաշտի հովի պես անցան մեր օրերը:
Հետ-Մեր հետ եկած ուսուցիչը պատմեց այդ եկեղեցու մասին:
Առանց-Ինձ հետ լինի թե առանց ինձ իմ տղան կմեծանա:
Վրա-Սարի վրա մենք հետաքրքիր օր անցկացրեցինք:
Համար-Նա կյանքը տվեց հայրենիքի համար:

102. Տրված վերաբերական բառերով նախադասություններ կազմի՛ր: Ինչպիսի՞ վերաբերմունք են արտահայտում դրանք:

Թերևս, միգուցե, կարծես, մի՞թե, երևի:

Թերևս-թերևս կարելի էր կանխել այդ վտանգը: (կասկած)

միգուցե-միգուցե անցնելիս բարևեիր: (հանդիմանություն)

կարծես-կարծես թե դարձել էի ես տուն: (ենթադրություն)

մի՞թե-մի՞թե վերջին պոետն եմ ես:  (հարց, մտավախություն)

երևի-մենք երևի այս ամառ նորից կգնանք ծով: (ենթադրություն)




103. Տրված մակբայները բաժանի՛ր իմաստային չորս խմբերի:

Դեմ առ դեմ, կամաց-կամաց, առավոտյան, շատ-շատ, քիչ, երեկ, արագ, բարեկամաբար, օրեցօր, հեռու, կիսով չափ, նախօրոք, լրջորեն, ամենուր, տեղ-տեղ:

Գործողությանտեղ-Դեմ առ դեմ, ամենուր, տեղ-տեղ

ժամանակ-առավոտյան, երեկ, օրեցօր, նախօրոք

ձև-կամաց-կամաց, արագ, բարեկամաբար, հեռու,  լրջորեն

չափուքանակ-շատ-շատ,  կիսով չափ

106. Տրված բառերը բաժանի՛ր տասը խոսքի մասերի՝  գոյական, ածական, թվական, դերանուն, բայ, մակբայ, կապ, շաղկապ, ձայնարկություն, վերաբերական բառեր:

Կառուցել, իսկ, երեքական, ես, արագ, հավանաբար, շենք, օ՜ֆ, ոչ ոք, զրուցել, շինարարական, հանելուկ, բոլորը, երրորդ, տեղ-տեղ, մասին, և, փայտաշեն, առավոտյան, որովհետև, գուցե, տաղավար, ո՛չ, խառնել, ջա՜ն, երեք հարյուր երեսուներկու, մեջ, հոյակապ, բացի, հեյ-հե՜յ:

Գոյական, բառ որը ցույց է տալիս առարկան (անձ), (ով, ինչ)
Ածական, ցույց է տալիս առարկաների տարբերակված հատկանիշները (ինչպիսի, որպիսի, որ)
թվակն, ցույց է տալիս առարկաների թիվ, քանակ
դերանուն, այն բառերը որոնք մատնացույց են անում առարկա, հատկանիշ, քանակ` առանձ դրանք անվանելու:
բայ, ցույց է տալիս գրծովություն:
մակբայը, ցույց է տալիս գործողության հատկանիշ (երբ, որտես, ինչու, ինչպես)
կապ, կապերը ցույց են տալիս հարաբերություն, օրինակ բացի, համար, մոտ, պես, չափ և այլն:
շաղկապ, արտահայտում է առարկաների, երևույթների միջև դրսեվորվող համադասական հարաբերությունե, օրինակ թե’… թե’, ո’չ…ո’չ, որ, եթե, ուրեմն, քան  և այլն:
ձայնարկություն, ցույց է տալիս խոսողի զգայական վերաբերմուն (վայ, ուխայ, այ, ուխ, ջան և այլն):
վերաբերական, որոնք արտահայտում են խոսողի իմացական կամ գնահատողական վերաբերմունքը և երանգավորւոմ են նախադասութունը (իհարկե, անկասկած, իրոք, միգուցե և այլն):

գոյական-ես, շենք, ոչ ոք, հանելուկ,  տաղավար
ածական-արագ, շինարարական, փայտաշեն
թվական-երեքական, երրորդ, երեք հարյուր երեսուներկու
դերանուն-բոլորը
բայ-կառուցել, զրուցել, խառնել
մակբայ-տեղ-տեղ, առավոտյան, առավոտյան, հավանաբար, մեջ, մասին
կապ-բացի
շաղկապ-իսկ, և
ձայնարկություն-օ՜ֆ,  գուցե, ջա՜ն, հոյակապ, հեյ-հե՜յ
վերաբերական-ո՛չ

Рубрика: Հայոց լեզու

Հայոց լեզու

1. Տրված բառազույգերի արմատները տեղափոխելով ստացիր նոր բարդ բառեր:
Օրինակ՝ ազգանուն, ընտրակարգ- ազգընտիր, անվանակարգ:
Դիմագիծ, նկարագիր-դիմանկար, գծագիր
երկրագունդ, շարժուձև-երկրաշարժ, գնդաձև
գրավաճառ, սեղանատուն-գրասեղան, վաճառատուն
չարասիրտ, լեզվաբան-չարալեզու, սրտաբան
բարեգործ, կամազուրկ-բարեկամ, գործազուրկ

2. Առաջին շարքի դարձվածքների իմաստը գտիր երկրորդ շարքում;
ա. ականջը գցել, խելքը գնալ, գլուխ բերել, գլուխ տալ, թև առնել, թևաթափ լինել, հոգին հանել
բ. հմայվել, ոգևորվել, տանջել, հայտնել, հուսահատվել, բարևել, հաջողել:

ականջը գցել-հայտնել
խելը գնալ-հմայվել
գլուխ բերել-հաջողել
գլուխ տալ-բարևել
թև առնել-ոգևորվել
թևաթափ լինել-հուսահատվել
հոգին հանել-տանջել

3. Առանձնացրու և կողք կողքի գրիր հոմանիշ դարձվածքների վեց զույգ:
Լեղաճաք լինել, լույս աշխարհ գալ, արյունը գլխին տալ, աչքը ջուր կտրել, կյանքի թելը կտրվել, ոտքերն ընկնել, սիրտը ահ ընկնել, բերան ծռել, աշխարհ գալ, աչքը ճամփին մնալ, աչքերը արյունով լցվել, շունչը փչել:

4. Տեքստը փոխադրի՛ր յոթ-ութ նախադասությամբ:
Առյուծը քնած էր: Մի մուկ եկավ ու բարձրացավ նրա մարմնին, սկսեց վազվզել նրա վրայով: Առյուծը զարթնեց ու բռնեց նրան:
Հենց այն է, ուզում էր խժռել, մուկը խնդրեց.
-Բա՛ց թող ինձ, ես քո լավության տակից դուրս կգամ:
Առյուծը քահ-քահ ծիծաղեց, թե մո՞ւկը պիտի իրեն լավություն անի: Բայց մկան ինքնավստահությունը դուր եկավ, ու նրան բաց թողեց: Բայց այնպես պատահեց, որ մուկն իսկապես հատուցեց առյուծին՝ նրա կյանքը փրկելով:
Ամենահզորներն էլ կարող են փորձանքի հանդիպել: Մի օր առյուծն ընկավ որսորդների ճանկը: Նրանք առյուծին պարանով կապկպեցին ծառին: Առյուծը ցավից ու վիրավորանքից մռնչում էր: Նրա զարհուրելի ձայնն ամբողջ անտառը բռնել էր, բայց ո՞վ կմոտենար. բոլոր գազանները թաքնվել էին: Առյուծի ձայնն ընկավ մկան ականջը: Մուկը վազելով եկավ, կրծեց պարանն ու ազատեց նրան:
Երբ արդեն հեռու էին մարդկանցից, մուկն ասաց.
-Այն ժամանակ ծիծաղեցիր ինձ վրա և չհավատացիր ինձ, հիմա իմացի՛ր, որ մուկն էլ կարող է երախտահատույց լինել:

Рубрика: Հայոց լեզու

Հայոց լեզու

1.Տրված կապակցություններում ընդգծված բառերով փոխաբերական իմաստով բառակապակցություն կազմիր:
Օրինակ՝ մաքուր սրբիչ-մաքուր հոգի
լուսավոր սենյակ- լուսավոր մարդ
բարձր սար- բարձր ճակատ
սև գրիչ- սև օր
տափակ տանիք- տափակ մտածելակերպ
սուր դանակ-սուր լեզու
ծանր իր- ծանր ճակատագիր
խոր ձոր-խոր քուն

2. Կետերի փոխարեն գրիր ածանցներ:
Օրինակ՝ վազ.- վազք, վազորդ
արմավենի
ուժեղ
հարսն-հարսնացու
տենչ-տենչանք
գործնական
մետաղյաաա
խռոված
փայլուն
վերջնական
հոտ-հոտավետ
հուր-հրեղեն
խնձորենի

3.Լրացրու ա հոդակապ ունեցող բառերի՝
ա. առաջին բաղադրիչները՝ ինքնանվեր,գյուղաբնակ, արեւածաղիկ, մնջախաղ, դեղատուն, հերոսախումբ:
բ.  երկրորդ բաղադրիչները՝ մարդակեր, հացատուն, զարդատուփ, հողատարածք, օդապարիկ, նավապետ:

Рубрика: Հայոց լեզու

Հայոց լեզու

1.Տրված նախածանցներով կազմել 3-ական ածանցավոր բառ:
Ան-անհայտ, անմեղ, անհույս, անկապ
ապ- ապահով,ապուշ, ապօրինի
բաց- բացօդյա, բացահայտ
գեր-գերմարդ, գերխնդիր, գերիշխող, գերաճ
դժ-դժգույն,դժկամ, դժգոհ, դժբախտ, դժմիտ
համ-համահունչ,համատեղ, համամիտ, համապատասխան
հակ-հակադարձ, հակադիր, հակահունչ
ստոր-ստորգետնյա, ստորադաս, ստորակետ
չ-չբեր, չհաս, չտեսչբեր, չհաս, չտես չկամ
տ- տգեղ, տգետ տխմար
դեր-դերանուն, դերասան, դերբայ
արտ-արտերկիր, արտագաղթ, արտահերթ
փոխ-փոխտնօրեն, փոխանցել
ենթ-նթադրել, ենթակազմ, ենթասպա
անդր-անդրադարձ անդրշիրիմյան

2.Տրված վերջածանցներով կազմել 3-ական ածանցավոր բառ;
-ալի-բանալի, հիանալի, զարմանալի, ցանկալի, բանալի, անհասկանալի
-գին-անգին, թանկագին, էժանագին
-անի-երանի, մատանի
-ավուն-կարմրավուն, դեղնավուն, կանաչավուն
-յալ-կատարյալ, ներայալ, անբաստանյալ, առտոնյալ
-ուն-անանուն, խաղանուն, բառանուն
-ելի-բացատրելի, անբացատրելի, անհասանելի, երԵՎելի
-ան-բանան, կծան, իշխան
-անակ-բանակ, անառակ, հասարակ, բարակ
-անոց-խոհանոց, գժանոց, հիվանդանոց
-ոց-գոռոց, գզվռտոց, բազմոց, դարբնոց
-ուստ-ներքուստ
-եստ- արվեստ
-իչ-նկարից, ուսուցիչ
-յուն-արյուն, կայուն, հնչուն
-ստան-Վրաստան, Հայաստան, Ռուսաստան
-վածք-կտրվացք, նստվագք, կարուքվագք
-ույց-ցույց, զրույց
-ք-բարձրունք, վազք, մուտք

3. Բառաշարքում գտնել վերջածանցավոր բառերը և ընդգծել ածանցները:

Վայրի, խոհուն, մրգատու, մականուն, փութկոտ, մուրացկան, առհավետ, արգելակ, գունեղ, ոսկեգույն, նվազագույն, բանակ, խորք, միածին, զայրույթ, դռնակ, միաբան, իշխան, հարսնացու:

Рубрика: Հայոց լեզու

Հայոց լեզու

95. Բառակապակցությունների իմաստներն արտահայտի՛ր մեկական բառերով:

Ինքն իրենից գոհ—ինքնագոհ
իրեն հավանող—ինքնահավան
իր կյանքի պատմությունը—ինքնակենսագրություն
ինքն իրեն կրթել—ինքնակրթություն
իրեն ժխտել—ինքնաժխտում
իրեն սիրելը—եսասեր
իրեն կառավարելը—ինքնակառավարում

96. Ընդգծված բառակապակցությունները մեկական բառերով փոխարինի՛ր:

եռևս հեռու անցյալում մարդիկ նկատել են, որ կաղնին ծառերի մյուս տեսակներից ավելի հաճախ է խփվում կայծակից:

ծառերիտեսակներից=ծառատեսակից
խփվում կայծակից=կայծակահարվում

Կայծակի ժամանակ և անձրևից պաշտպանվելու համար պատսպարվելու տեղ փնտրելիս պետք է հեռու գնալ կաղնուց:
պատսպարվելու տեղ=ապաստարան

հեռու գնալ=հեռանալ

Կանաչով պատելը փրկում է քաղաքում բնակվողներին. օդում եղած փոշու ու գազի մեծագույն մասը ծառերի, թփերի, խոտի վրա է նստում:

Կանաչով պատելը=կանաչապատելը
քաղաքում բնակվողներին=քաղաքցիներին

Փայտի նյութից գրեթե քսան հազար արտադրանքի տեսակ են ստանում:
փայտանույթից-փայտի նյութից
արտադրանքի տեսակ=արդրատեսակ

97. Ընդգծված բառակապակցությունները մեկական բառերով փոխարինի՛ր:

Վանա լճի մոտ շրջանում(մոտակայքում) ընկած Ռշտունյաց լեռները հայտնի էին պղնձի, կապարի, երկաթի հանք ունեցող վայրերով (հանքավայր), որոնք բազմաթիվ անգամներ(բազմիցս) հիշատակվել են հայկական ձեռքով գրված գրքերում (ձեռագրերում): Բրոնզի ու երկաթի դարերի շրջաններից (դարաշրջանից) սկսած՝ հայկական լեռնոտ աշխարհում (լեռնաշխարհում) արդյունահանվում ու ձուլվում էին տարբեր մետաղներ, որը պատճառ էր դառնում, որհանվող նյութերի անունները դառնային տեղերի անուններ (տեղանուններ):
Հետագայում հնէաբանությամբ զբաղվող գիտնականներն (հընեաբաններ) ու երկրաբանությամբ զբաղվողները (երկրաբաններ)  այդ անվանումների միջոցով հայտնաբերում էին լեռներում գտնվող լքված փորված տեղեր (փոսեր) ու մետաղ ձուլելու տեղեր (մետաղաձուլարաններ) :

Հետագայում հնէաբանությամբ զբաղվող գիտնականներն ու երկրաբանությամբ զբաղվողները այդ անվանումների միջոցով հայտնաբերում էին լեռներում գտնվող լքված փորված տեղեր ու մետաղ ձուլելու տեղեր:

98. Տրված բարդ բառերի իմաստներն արտահայտի՛ր բառակապակցություններով:

Գահընկեց- գահից ընկնել
իշխանազուն-իշխանի որդի
արյունարբու-արյուն խմող
արքայանիստ-արքաների ժամանակավոր բնակավայր
դյուրաբեկ-հեշտ բեկվող՝ ճկվող
գավաթակից-գավաթի՝ կերուխումի ընկեր
դրկից- դուռ դռան կից՝հարևան

99. Ընդգծված բարդ բառերի իմաստներն արտահայտի՛ր բառակապակցություններով:

Ալպինիզմ մարզաձևն իր անունն ստացել է եվրոպական հայտնի լեռնազանգվածից: 1786 թվականին շվեյցարացի երկու ճանապարհորդներ բարձրացան նրա ամենաբարձր գագաթներից մեկը՝ Մոնբլանը: Այդ թվականն էլ համարվում է լեռնային այդ սպորտի ծննդյան տարին:

մարզաձևն-մարզվելու ձև
եվրոպական-եվրոպա երկրամասում
լեռնազանգվածից-լեռնային զանգվածից
շվեյցարացի-ազգությամբ շվեդ
ամենաբարձր-բոլորից բարձր
լեռնային-լեռնոդ վայր

Ճապոնացի լեռնագնաց Նաոմ Ուեմուրը բոլոր լեռնագագաթները հաղթահարում է մենակ՝ անընկեր:

Ճապոնացի-Ճապոնիայում բնակվող
լեռնագնաց-լեռներ մագլցող
լեռնագագաթները-լեռների գագաթները 

Անգլիայում արտադրվում է սարք, որը հնարավորություն է տալիս արագ գտնելու այն դահուկորդներին, զբոսաշրջիկներին ու լեռնագնացներին, որոնք լեռներում ընկել են ձյունահյուսքերի մեջ կամ ինչ-որ այլ վտանգի են ենթարկվել:

դահուկորդներին-դահուկ քշող
լեռնագնացներին-լեռներ գնացող
ձյունահյուսքերի-ձյան գալարներ

Рубрика: Հայոց լեզու

Հայոց լեզու

88. Ժխտական ապ, դժ, տ, ածանցներով կազմի՛ր տրված բառերի հոմանիշները:
Անգույն — դժգույն
Անբախտ — դժբախտ
Անգետ — տգետ
Անշնորհք — ապաշնորգ
Անարդյունք — ապարդյունք
Անօրեն — ապորինի
Անձև — տձև
89. Առանձնացրո՛ւ այն բառերը, որոնք ժխտական նախածանց ունեն:

Ան-արվեստ, ան-դեմ, ան-դուռ, անիվ, ան-սիրտ, ան-ահ, անուշ, ան-մահ, անուն, դժոխք, դժ-գոհ,
դժ-բախտ, դժնի, դժ-կամ, ապագա, ապ-արդյուն, ապ-երախտ, ապուր, ապ-աշնորհ, ապուշ,
ապտակ, տարի, տկար, տ-հաճ, տպել, տ-գեղ, տխուր, չամիչ, չ-տես, չ-կամ, չարիք:



90. Ժխտական նախածանցների իմաստները վերջածանցներով արտահայտելով՝ կազմի՛ր տրված բառերի և բառապակցության հոմանիշները:

Դժգույն-Գունատ

Անպոչ-Պոչատ

Անկուռ-Անթև

Անքուն-Քնկոտ

Անգլուխ թողնել-Գլխատել



91. Գործողության անունը դարձրո՛ւ այդ գործողության հետ կապված առարկայի անուն: Գրի՛ր գործածված ածանցները:

Քերել-քերիչ

գրել-գրիչ

կապել-կապոց

քամել-քամիչ

թակել-թակիչ

ըմպել-ըմպելիք

բացել-բացիչ

գործել-գործիք

խաղալ-խաղալիք

ուտել-ուտելիք

խմել-խմելիք

հագնել-հագուստ

ձգել-ձգան

փակել-փակիչ

խթանել-խթանիչ

փաթաթել-փաթաթիչ

ճոճել-ճոճանակ

գանձել-գանձիչ

զսպել-զսպանակ

ջնջել-ջնջիչ

ծածկել-ծածկոց

կապել-կապոց

օրորել-օրորոց

93. Տրված արմատներով բաղադրյալ (բարդ և ածանցավոր) բառեր կազմի՛ր` դրանք դնելով նոր բառերի սկզբում, մեջտեղում և վերջում:

Ձեռք, հյուր, հույս, վերջ, գետ, (գիտ), գետ

Ձեռագիր, հյուրանոց, հուսահավատ, անվերջ, աշխարհագետ, գետակ։


Рубрика: Հայոց լեզու

Մայրենի

1.Բառակապակցությունն անվանիր մեկ բառով:
Յոթ գլխով, ստրուկի մտքով, լի և առատ, կյանքի հյութ, ցավից լլկված, մոլոր մտքով, սուր ընթացող, խելքը կորցրած, նոր հայտնված, մենակ ապրող, խիստ բարքով, երկար ապրող, նոր եկած, աչքին հաճելի:
Յոթ գլխով-յոթգլխանի
ստրուկի մտքով-ստրկամիտ
լի և առատ-լիառատ
կյանքի հյութ-կենսահյութ
ցավից լլկված-ցավալլուկ
մոլոր մտքով-մտամոլոր
սուր ընթացող-սրընթաց
խելքը կորցրած-խելակորույս
նոր հայտնված-նորահայտ
մենակ ապրող-մենակյաց
խիստ բարքով-խստաբարո
երկար ապրող-երկարակյաց
նոր եկած-նորեկ
աչքին հաճելի-ակնահաճո
2.Բացատրական բառարանի օգնությամբ գտիր այս բառերի բացատրությունը:
Նկուն, պախուրց, նանիր, հորջորջել, ագուցել, զեղծել, թալկանալ, ոթել, դժնդակ, ճեպել:
Նկուն-ընկճված
պախուրց-երասանակ
նանիր-դատարկ
հորջորջել-անվանել
ագուցել-հագցնել
զեղծել-ապականել
թալկանալ-նվաղել
ոթել-հոսեցնել
դժնդակ-անգութ
ճեպել-շտապել:
3.Տրված բարդ բառերի առաջին բաղադրիչները փոխելով ստացիր նոր բարդ բառեր:
Հորդահոս, սառնորակ, անուշահամ, կենսագիր, զբոսանավ, կարմրազգեստ, գայլաձուկ:
Հորդահոս-արագահոս
սառնորակ-բարձրորակ
անուշահամ-դառնահամ
կենսագիր-բնագիր
զբոսանավ-շոգենավ
կարմրազգեստ-շրջազգեստ
գայլաձուկ-շնաձուկ:
4. Տրված բառերի վերջին բաղադրիչները փոխելով ստացիր նոր բառեր:
Բարձրախոս, դեղնակտուց, ջրաղաց, աշխարհամարտ, ծովածոց, լեռնագնաց, սրբավայր:
Բարձրախոս-բարձրաճաշակ
դեղնակտուց-դեղնագույն
ջրաղաց-ջրաթափանց
աշխարհամարտ-աշխարհակալ
ծովածոց-ծովակալ
լեռնագնաց-լեռնաշղթա
սրբավայր-սրբատեղի: