Рубрика: Կենսաբանություն 9

Դաս 9 11.11-15.11

Կյանքի ոչ բջջային ձևեր՝վիրուսներ, կառուցվածքը, կենսագործնեությունը։Ընտրել որևէ վիրուսային հիվանդություն նկարագրել ախտանիշները, վարակման աղբյուրները, բուժման մեթոդները։ Էջ 33-35։

Դիֆթերիա

Դիֆթերիան վարակիչ բակտերիալ հիվանդություն է։ Հիվանդությունը հաճախ ազդում է շնչառական համակարգի վրա, բայց կարող է նաև վնասել այլ օրգաններ, ինչպիսիք են սիրտը, նյարդային համակարգը և երիկամները:

Հիվանդության հիմնական հատկանիշները

Շնչառական դիֆթերիա. Սա ամենատարածված ձևն է, որն ազդում է կոկորդի և քթի վրա։ Հիվանդությունը սկսվում է ցավոտ կոկորդից, ցածր ջերմությունից և թուլությունից, և բերում է սպիտակ կամ մոխրագույն թաղանթների գոյացման՝ կոկորդում կամ քթի հատվածում։

Մաշկային դիֆթերիա. տեղի է ունենում, երբ բակտերիան վարակում է մաշկը։ Այն բնորոշվում է կարմիր խոցերի և վերքերի առաջացումով, որոնք չեն ապաքինվում։

Վարակման ուղիներ

Դիֆթերիան տարածվում է օդային-կաթիլային ճանապարհով, երբ վարակված մարդը հազում կամ փռշտում է։ Վարակվել հնարավոր է նաև վարակված մարդու հետ շփման և ընդհանուր իրերի օգտագործման միջոցով։

Բարդություններ

Դիֆթերիան վտանգավոր է հատկապես այն պատճառով, որ առաջացնում է տարբեր բարդություններ, օրինակ՝

Սրտային բարդություններ, ինչպիսիք են միոկարդիտը։
Նյարդաբանական բարդություններ, ինչպիսիք են նյարդային համակարգի վնասումը։

Բուժում և կանխարգելում

Դիֆթերիայի բուժումը ներառում է հակաբիոտիկներ և դիֆթերիայի հակաթույն։ Կանխարգելումը հնարավոր է դիֆթերիայի պատվաստման միջոցով, որը սովորաբար կատարվում է մանուկ հասակում և անհրաժեշտության դեպքում՝ խթանիչ պատվաստմամբ:

Դիֆթերիան վերահսկելի հիվանդություն է ժամանակին և պատշաճ կանխարգելիչ միջոցներով, իսկ ժամանակին բուժումը կարող է կանխել լուրջ բարդությունները:

Ցիտոպլազմա, բջջի հիմնական օրգանոիդները, 2 ,3

Նկարագրել որևէ օրգանոիդի կառուցվածքը և ֆունկցիան ` համեմատելով (համապատասխանեցնել)մեզ շրջապատող կառույցների հետ(ծառ, էլեկտրոկայան, բժիշկ, հիվանդանոց, տնօրեն, զինվոր և այլն)

Միտոքոնդրիումներ

Կառուցվածքը

Միտոքոնդրիումները մանր կառուցվածքներ են, որոնք գտնված են բջիջների ներսում։ Նրանք ունեն երկշերտ թաղանթ՝ արտաքին և ներքին։ Ներքին թաղանթն ունի բազմաթիվ ծալքեր, որոնք կոչվում են քրիստաներ, իսկ թաղանթների միջև տարածությունը կոչվում է միջտաղանթային տարածություն։ Ներքին մասը՝ մատրիքսը, պարունակում է ֆերմենտներ, որոնք մասնակցում են էներգիայի արտադրությանը։

Ֆունկցիան

Միտոքոնդրիումներն էներգիա են արտադրում բջջի համար՝ օգտագործելով շնչառական գործընթացներ։ Նրանք սննդանյութերից (օրինակ՝ գլյուկոզից) պատրաստում են ադենոզին երեք ֆոսֆատ (ATP)՝ բջջի հիմնական էներգիայի աղբյուրը։ Այս պրոցեսը համեմատելի է էլեկտրակայանի հետ, որը վերափոխում է վառելանյութերը՝ էլեկտրաէներգիայի՝ սարքավորումների համար անհրաժեշտ էներգիա ապահովելու համար։

Рубрика: English 9

English 9

Complete the sentence with used to a verb from the list.

write spend

work

hold

help

act

teach

tell

do

Charles Dickens, the novelist, ased to write until early in the morning, and then go for long walks across London.

in some of his own plays. William Shakespeare used to act

The German philosophu Immanuel Kant used to do same time every day, so that people used to set exactly the same things at the their watches by his actions.

The author Agatha Christle used to help her second husband with his archaeological

excavations. The novelist James Joyce vsed to teach English in the Italian city of Trieste, and some

people say that he used to tell his students the wrong meanings of words as a joke.

The novelist Marcel Proust used to write In a special soundproof room.

The ancient Greek philosophers used to hold Is The Russian novelist Vladimir Nabokov used to spend their classes outside in the open air. bis free time studying and catching

moths and butterflies.

5 Complete the sentence with used to the verb in brackets in positive, negative or question form.

a What things (be) ased to be different in the past?

b For a start, all the continents (form) used to form one large land mais.

Obviously, there (be) ose to be the Earth cities and buildings, and forest covered a third of

d. The climate was different, and animals such as the lilppopotamus and thinoceros (estst) used to exist in northern Europe.

Many mountains in Europe (hejused to be active volcanoes,

Early people (live) didn’t use to live In complex societtes, but in small groups in places

where they could find food. What (cat did early people use to eat, They (cat) used to eat whatever they could find.

hEarly pesaple (stay) didn’t use to stay in the same place, but (travel) uned to travel distances, following the animals they needed for food.

fong

6 Complete the text with the past simple or past continuous form of the verbs in brackets.

The Vikings in America

Acconting to Viking conds, mund the year 1,000, while some Viking sailors Dook for) were looking for

the coon of Gecenland, they breach) mached the eastern coast of Amernica. While they

live were twing there, they of (trybied

to trade with the local Native Americans,

known by the Vilkongs as Skraelings, hut ut the end the Native Americans (fight) fought them out. Aler several anempes to mom, the Whings them and drive drove

in

the semant of one of the Viking settlements, and

give up) gave up

In 1966, while some atchanologists h (work) were working

Newfoundland, they (discover) discovered prove proved that the cory was true

Charles-Marie de la Condamine

In 1735 Chartes-Marie de la Condamine (sail soiled America. At that Viene, scientiris largue) were arguing

South

about the shape

of the Earth. The French Academy m (want)

warned him to take memmernes on the Expater, along with

we other scientists. The work

(tale) took them eight years and in the end. another

orific team o Chul) found

Douk for were looking

was traveling heme

Gearn) leamed

the awwer they

While de la Condamine Omnel)

along the River Amazon, he

many interesting things about the local people und their way of Ide When he (are) amived Pans 1745

hee (receive) received hetus welcome

Рубрика: Հայոց լեզու 9

Գործնական աշխատանք

Գոյականներ

1. սարեր

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ բազմական

Հոլովը՝  (անհորիզոնական)



2. ամպեր

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ բազմական




3. ձյուներ

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ բազմական





4. աղբյուրներ

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ բազմական





5. գլոր-գլոր

Տեսակը՝ ծանոթացում

Թիվը՝ միական




6. ձորագետ

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ միական





7. հեղեղներ

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ բազմական





8. աղմուկ

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ միական





9. ամառ

Տեսակը՝ ժամանակային

Թիվը՝ միական





10. տապ

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ միական





11. կոհակներ

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ բազմական





12. աշուն

Տեսակը՝ ժամանակային

Թիվը՝ միական





13. տերևներ

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ բազմական





14. ջրեր

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ բազմական





15. մառախուղ

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ միական





16. աշխարհ

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ միական





17. ձյուն

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ միական





18. տերևաթափ

Տեսակը՝ գործընթացային

Թիվը՝ միական





19. թզենիներ

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ բազմական





20. անտառ

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ միական





21. հացենի

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ միական





22. ծառեր

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ բազմական





23. տերևներ

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ բազմական





24. տանձիներ

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ բազմական





25. խազալի

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ միական





26. գազան

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ միական





27. տերևներ

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ բազմական





28. կանչ

Տեսակը՝ գործողություն

Թիվը՝ միական





29. մոշահավ

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ միական





30. սաղարթ

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ միական





31. փայտահար

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ միական





32. կեղև

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ միական





33. անտառ

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ միական





34. մառախուղ

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ միական





35. խոնավություն

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ միական





36. մամուռներ

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ բազմական





37. ծառեր

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ բազմական





38. քարափներ

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ բազմական





39. լանջ

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ միական





40. մատուռ

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ միական





41. կրակ

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ միական





42. հոտ

Տեսակը՝ գործողություն

Թիվը՝ միական





43. գերեզմանաքար

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ միական





44. երկաթագիր

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ միական





45. շշուկ

Տեսակը՝ գործողություն

Թիվը՝ միական





46. քարափ

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ միական





47. ուրիներ

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ բազմական





48. բուք

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ միական





49. բադեր

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ բազմական





50. մառախուղ

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ միական





51. ձորեր

Տեսակը՝ առարկայական

Թիվը՝ բազմական









Ածականներ

1. մթին

Տեսակը՝ որակական

Համեմատության աստիճանը՝ պարզ



2. կապույտ

Տեսակը՝ որակական

Համեմատության աստիճանը՝ պարզ



3. սառը

Տեսակը՝ որակական

Համեմատ

Рубрика: Գրականություն 9

Հոկտեմբերի 16

Ես քմծիծաղով եմ նայում բարոյական ցանկացած ձևակերպման։ Սերգեյ Դովլաթով

Անիմաստ է սեխի բուրմունքի մասին պատկերացում ներշնչել մարդուն, որը տարիներով ծամել է իր կոշիկի քուղերը: 

Ես քմծիծաղով եմ նայում բարոյական ցանկացած կտրական ձևակերպման: Մարդը բարի է… Մարդը սրիկա է… Մարդը մարդու բարեկամն է, ընկերը և եղբայրը․․․ Մարդը մարդու համար գայլ է… Եվ այլն․․․

Մարդը մարդու համար ամեն ինչ է, ամեն ինչ, ինչ կկամենաք: Կախված հանգամանքների խաչաձևումից: Մարդն ընդունակ է ամեն ինչի՝ և՛ լավի, և՛ վատի: Ես տխուր եմ, որ այդպես է: Թող Աստված մեզ ամրություն ու խիզախություն տա: Իսկ ավելի լավ կլինի՝ ժամանակ ու վայրեր, որոնք կհանգեցնեն բարուն․․․

«Գլխավորը գրքում և կնոջ մեջ ոչ թե ձևն է, այլ բովանդակությունը». անգամ հիմա՝ կյանքի անհամար հիասթափություններից հետո, այս մտահանգումը ինձ թվում է տաղտկալի: Եվ առաջվա պես ինձ դուր են գալիս գեղեցիկ կանայք: 

Իսկական խիզախությունն այն է, որ սիրես կյանքը՝ իմանալով նրա մասին ողջ ճշմարտությունը։ 

Քննադատում են ֆիլմը, նշանակում է՝ պետք է այն դիտել: Պարսավում են գիրքը, նշանակում է՝ արժե այն կարդալ: Ինչ-որ մեկին անհատապես վրա են տվել, նշանակում է՝ արժանավոր մարդ է…

Մենք անվերջ մեղադրում ենք ընկեր Ստալինին, մինչդեռ, այնուամենայնիվ, կուզենայի հարցնել՝ իսկ ովքե՞ր են գրել այն չորս միլիոն մատնագրերը:

Ընտրություն կատարելով սրիկայի ու հիմարի միջև՝ անկախ քեզնից մտատանջվում ես։ Մտածում ես, մտածում ու նախընտրում սրիկային։ Սրիկայի արարքներում ինքնօրինակ հիմնավորում կա։ Կա շահախնդիր ու այլանդակ տրամաբանություն։ Առկա է ողջամտություն։ Նրա գործողությունները կանխատեսելի են։ Հասկանում ես, որ իր դեմ հնարավոր է ու հարկավոր է պայքարել։ Հիմարի դեպքում լրիվ այլ է։ Նրա քայլերն անկանխատեսելի են, խառնիխուռն, անտրամաբանական։ Հիմարները բնակվում են մշուշոտ, խրթին քաոսում։ Ենթակա չեն տիեզերական ձգողականության օրենքներին։ Ունեն սեփական կենսաբանությունը, սեփական հանրահաշիվը։ Ու ամեն ինչը նրանց տրվում է չնչին գնով։ Նրանք անմահ են։

Առաջադրանքներ

Ա․ Համաձա՞յն եք հերոսի արտահայտած բոլոր մտքերի հետ։ Հիմնավորե՛ք։

Այո, ես համաձայն եմ, հեղինակը այստեղ խոսում է մարդկանց մեջ ամենատարածված սխալների մասին։ Խոսում է նրա մասին, որ մարդիկ հասկանալով, որ դա սխալ է, միևնույն է, շարունկաում են ապրել այդ սխալով։ Միևնույն է, կյանքի ընթացքում մենք կանգնելու ենք մի ընտրության առջև՝ ընտրել սրիկային, թե հիմարին։ Ես ավելի կնախատեսեի հիմարին, քանի որ հիմարի քայլերն անկանխատեսելի են, խառնիխուռն, անտրամաբանական։ Ունեն սեփական կենսաբանությունը, սեփական հանրահաշիվը։ Ու ամեն ինչը նրանց տրվում է չնչին գնով։ Իսկ սրիկաների արարքներում ինքնօրինակ հիմնավորում կա։ Կա շահախնդիր ու այլանդակ տրամաբանություն։ Նրա գործողությունները կանխատեսելի են։ Հասկանում ես, որ իր դեմ հնարավոր է ու հարկավոր է պայքարել։

Բ․Ո՞ր մտքերն են Ձեր կարծիքով ճիշտ բնութագրում այս մտքերի հեղինակին․

  • բարեհամբույր և համակերպվող է
  • փորձում է նմանվել հասարակությանը
  • ըմբոստ է, սիրում է հակադրվել
  • նախընտրում է հիմար լինել, քան սրիկա
  • ուզում է ընդունված բոլոր բարոյական նորմերը կոտրել։
Рубрика: Ֆիզիկա 9

Հոսանքի ուժ: Ամպերաչափ: Էլեկտրական լարում: Վոլտաչափ։

14․10-18․10 2024թ

Էլեկտրական հոսանքի ազդեցությունները կարող են լինել թույլ կամ ուժեղ, ունենալ իրենց քանակական բնութագիրը:

Էլեկտրական հոսանքը քանակապես բնութագրող ֆիզիկական մեծությունը կոչվում է հոսանքի ուժ:

Հոսանքի ուժը ցույց է տալիս հողորդիչի լայնական հատույթով մեկ վայրկյանի ընթացքում անցնող լիցքի քանակը:

Եթե կամայական հավասար ժամանակներում հաղորդչի լայնական հատույթով անցնում են լիցքի նույն քանակը, ապա ադպիսի հոսանքն անվանում են հաստատուն հոսանք:

Հաստատուն հոսանքի ուժը նշանակում են I  տառով:

Հաստատուն հոսանքի ուժը դրական սկալյար մեծություն է, որը հավասար է հաղորդչի լայնական հատույթով հոսանքի ուղղությամբ t ժամանակում անցած q լիցքի հարաբերությանը այդ ժամանակին:

I=q/t (1)

Միավորների միջազգային համակարգում հոսանքի ուժի միավորը կոչվում է ամպեր(Ա), ի պատիվ ֆրանսիացի ֆիզիկոս Անդրե Ամպերի (1775-1836թ.): 

mediapreview.jpg

Ամպերի սահմանման հիմքում ընկած է հոսանքի մագնիսական ազդեցությունը: 1Ա-ին զուգահեռ հաճախ գործածվում են 1մԱ =10−3Ա և 1մկԱ =10−6Ա  միավորները:

Հոսանքի ուժի միջոցով, եթե այն հայտնի է, կարելի է որոշել t ժամանակում հաղորդիչով անցնող լիցքի մեծությունը.

q=I⋅t (2)

(2) բանաձևը թույլ է տալիս սահմանել էլեկտրական լիցքի միավորը՝ կուլոնը (Կլ).  1Կլ=1Ա⋅1վ=1Ավ

Մեկ կուլոնն այն լիցքն է, որն անցնում է հաղորդչի լայնական հատույթով 1 վայրկյանում, երբ հոսանքի ուժը հաղորդչում  1Ա է: 

Հոսանքի ուժը չափում են հատուկ սարքի՝ ամպերաչափի կամ միլիամպերաչափի միջոցով: 

M4250.jpg

Ամպերաչափի պայմանական նշանն է`

el-pr14.gif

Ամպերաչափն այնպես է կառուցված, որ շղթային միացնելիս, հոսանքի ուժը շղթայում գրեթե չի փոխվում: Ամպերաչափը էլեկտրական շղթային միացնելու ժամանակ անհրաժեշտ է պահպանել հետևյալ կանոնները.

Ամպերաչափը միացնում են հաջորդաբար էլեկտրական շղթայի այն բաղադրիչին, որի հոսանքի ուժը պետք է չափեն:

Ընդ որում, ոչ մի նշանակություն չունի ամպերաչափը միացվել է հետազոտվող սպառիչի աջ, թե ձախ կողմում: Հետևաբար, հոսանքի ուժը շղթայի հաջորդաբար միացված տեղամասում նույնն է:

Ամպերաչափի «+» սեղմակը անհրաժեշտ է միացնել այն հաղորդալարի հետ, որը գալիս է հոսանքի աղբյուրի դրական բևեռից, իսկ «−» նշանով սեղմակը՝ այն հաղորդալարի հետ, որը գալիս է բացասական բևեռից:

Screenshot_4.png

Էլեկտրական հոսանքը լիցքավորված մասնիկների ուղղորդված շարժում է, որն առաջանում է, երբ էլեկտրական դաշտի կողմից նրանց վրա ուժ է ազդում և հետևաբար աշխատանք է կատարվում: Հոսանքի աշխատանքը համեմատական է տեղափոխված լիցքի քանակին՝ q-ին, հետևաբար նրա հարաբերությունը այդ լիցք քանակին հաստատուն մեծություն է և  կարող է բնութագրել էլեկտրական դաշտը հաղորդչի ներսում: Այդ ֆիզիկական մեծությունը կոչվում է լարում և նշանակվում է U տառով: 

Լարումը  ցույց է տալիս տվյալ տեղամասով 1Կլ լիցք անցնելիս էլեկտրական դաշտի կատարած աշխատանքը:

Լարումը սկալյար ֆիզիկական մեծություն է, որը հավասար է դաշտի կատարած աշխատանքի  հարաբերությանը հաղորդչով տեղափոխված լիցքի քանակին: U=A/q 

Էլեկտրական լարման միավորը կոչվում է վոլտ (Վ) հոսանքի առաջին աղբյուր ստեղծող Ա. Վոլտայի պատվին:

1Վ այն լարումն է, որի դեպքում շղթայի տեղամասով 1Կլ լիցք տեղափոխելիս էլեկտրական դաշտը կատարում է 1Ջ աշխատանք:

Վոլտաչափի սեղմակները միացվում են էլեկտրական շղթայի այն կետերին, որոնց միջև անհրաժեշտ է չափել լարումը՝ չափվող տեղամասին զուգահեռ։

Վոլտաչափի «+» նշանով սեղմակն անհրաժեշտ է միացնել էլեկտրական շղթայի չափվող տեղամասի այն կետի հետ, որը միացված է հոսանքի աղբյուրի դրական բևեռին, իսկ «−» նշանով սեղմակը՝ բացասական բևեռին: 

v
54

Թեմատիկ հարցեր և խնդիրներ

1․Ինչու՞ է անհրաժեշտ սահմանել հոսանքի քանակական բնութագիրը։

Անվտանգություն — կանխել գերտաքացումն ու կարճ միացումները:
Գործառնական արդյունավետություն — սարքերի պատշաճ շահագործում:
Հզորության հաշվարկներ — էներգիայի սպառումը որոշելու համար:
Համակարգի դիզայն — ճիշտ բաղադրիչների ընտրություն:
Մոնիտորինգ և ախտորոշում — միացումում առկա խնդիրները հայտնաբերելու համար:

2․ Ինչո՞վ է տարբերվում ազատ լիցքակիրների ուղղորդված շարժումը քաոսային շարժումից։

Ազատ լիցքակիր կրիչների ուղղորդված շարժումը (օրինակ՝ հաղորդիչում) շարժում է էլեկտրական դաշտի ազդեցության տակ, երբ էլեկտրոնները շարժվում են մեկ ուղղությամբ՝ առաջացնելով էլեկտրական հոսանք։

Քաոսային շարժումը ջերմային շարժման պատճառով մասնիկների պատահական, անկանոն շարժումն է։ Նման շարժումը էլեկտրական հոսանք չի ստեղծում, քանի որ մասնիկների շարժման ուղղությունները փոխադարձաբար փոխհատուցվում են։

3․ Ո՞ր հոսանքն են անվանում հաստատուն։

Ուղիղ հոսանքը՝ հոսանք է, որը հոսում է մեկ ուղղությամբ և ժամանակի ընթացքում չի փոխում իր արժեքը: Նման հոսանքի ժամանակ էլեկտրոնները անընդհատ շարժվում են բացասական բևեռից դեպի դրական:

4․ Սահմանել հաստատաուն հոսանքի ուժը։ Ի՞նչ է ցույց տալիս հոսանքի ուժը, և ո՞րն է նրա միավորը։

Ուղիղ հոսանքը միավոր ժամանակում անցնող լիցքի քանակն է:
Բանաձև՝ I=t/Q

Այն ցույց է տալիս, թե որքան լիցք է անցնում հաղորդիչով և չափվում է ամպերով (A):

5․ Ինչպե՞ս է սահմանվում լիցքի միավորը՝ կուլոնը։

Կուլոնը (C) էլեկտրական լիցքի միավոր է Միավորների միջազգային համակարգում (SI):

1 կուլոնը սահմանվում է որպես լիցք, որն անցնում է հաղորդիչի միջով 1 ամպեր հոսանքի դեպքում 1 վայրկյանում։ Այսինքն.

1 կուլոն= 1Ա•1Վ

6․ Ո՞ր սարքն են անվանում ամպերաչափ։ Ո՞ր երևույթի վրա է հիմնված նրա աշխատանքը։

Ամպերաչափը սարք է, որը չափում է էլեկտրական հոսանքի ուժգնությունը ամպերով:

Այն հիմնված է մագնիսական երևույթի վրա, որն առաջանում է, երբ հոսանքն անցնում է հաղորդիչով: Երբ հոսանքը հոսում է մետաղալարով, այն ստեղծում է մագնիսական դաշտ, որը կարող է ազդել հաշվիչի ասեղի կամ այլ բաղադրիչների վրա՝ թույլ տալով չափել հոսանքի քանակը:

7․Որքա՞ն է նկարում պատկերված ամպերաչափի սանդղակի բաժանման արժեքը :

M4250.jpg

1գիծ = 2ա

8․Հաշվեք կայծակի տևողությունը, եթե 30000Ա հոսանքի ուժի դեպքում կայծակի խողովակի ընդլայնական հատույթով անցնում է 60 Կլ լիցք:

t=60/30000=0,002

9․Որոշեք ջեռուցման սալիկում հոսանքի ուժը, եթե 5 րոպեում նրանով անցել է 1000 Կլ լիցք:

pbig_12218.jpg

I=t/Q​=1000Կլ/300վ=3.33Ա

10․ Էլեկտրական սրճեփ շղթայում հոսանքի ուժը 1.4 Ա է:

Որքա՞ն լիցք կանցնի նրա ջեռուցիչ  տարրով 10 րոպեում:

1f24f3886d251eb052bd7da05c853a36.jpg

t=10ր×60վ/ր=600վ

Q=1,4Ա×600վ=840Կլ

11․Ի՞նչ աշխատանք է կատարվում, երբ 220 Վ լարման ցանցին միացված  էլեկտրական լամպի պարույրով անցնում է 4 Կլ լիցք:

Ա=220Վ×4Կլ=880Ջ

12․Ինչի՞ է հավասար լարումը էլեկտրական ջերմատաքացուցիչի վրա, եթե դրանով 40 Կլ լիցք անցնելիս կատարվում է 1600 Ջ աշխատանք:

U=1600Ջ/40Կլ=40Վ

Рубрика: Գրականություն 9

Գրականություն 9

Հարի  Բրաունի  նամակը  դստերը

Շուտով  Ծննդյան  տոներն  են,  և  ես  նորից  չգիտեմ`  ինչ  նվիրել  քեզ:  Ես  գիտեմ,  որ  դու  սիրում  ես  գրքեր,  խաղեր  ու  շորեր:  Բայց  ես  ուզում  եմ  քեզ  նվիրել  մի  բան,  որը  քեզ  հետ  կլինի  ընդմիշտ:  Այնպիսի  մի  բան,  որը  քեզ  ամեն  Ծննդյան  տոներին  կհիշեցնի  իմ  մասին:  Եվ  ես,  կարծես,  գիտեմ,  թե  ինչ  կարող  եմ  քեզ  տալ:  Մի  պարզ  ճշմարտություն,  որի  մասին  ես  միանգամից  չեմ  իմացել:  Եթե  դա  դու  հիմա  հասկանաս,  այն  քո  կյանքն  ավելի  լավը  կդարձնի:  Դու  ավելի  պաշտպանված  կլինես  խնդիրներից:  Ես  քեզ  նվիրում  եմ  մի  պարզ  ճշմարտություն:

Ոչ ոք պարտավոր չէ ինչ—որ բան անել քեզ համար:

Ինչ  է  դա  նշանակո՞ւմ:  Ինչպե՞ս  կարող  է  այդ  պարզ  ճշմարտությունն  այդքան  կարևոր  լինել:  Հնարավոր  է,  հիմա  այս  ամենը  քեզ  կարևոր  չի  թվում,  բայց  այս  սկզբունքը  կփրկի  քո  կյանքը:  Ոչ  ոք  չի  ապրում  քեզ  համար,  իմ  սիրելի  բալիկ,  որովհետև,  դու  դու  ես,  և  ուրիշ  ոչ  ոք:  Ամեն  մեկն  ապրում  է  իր  համար,  իր  երջանկության  համար:  Եվ  ինչքան  շուտ  դա  հասկանաս,  այնքան  արագ  կազատվես  սպասումից,  որ  ինչ-որ  մեկը  քեզ  կարող  է  երջանիկ  դարձնել:  Դա  նշանակում  է,  որ  ոչ  ոք  պարտավոր  չէ  քեզ  սիրել:

Եթե ինչ—որ մեկը քեզ սիրում է,  ուրեմն`  դույուրահատուկ ես,  դու նրան դարձնում ես երջանիկ:

Փորձիր  հասկանալ,  թե  այդ  ո՞ր  յուրահատկության  համար  են  քեզ  սիրում  և  ջանքեր  գործադրիր,  որ  սիրեն  ավելի  շատ:  Եվ  եթե  մարդիկ  քեզ  համար  ինչ-որ  բան  են  անում`  միայն  այն  պատճառով,  որ  ուզում  են:  Ուրեմն,  դու  ինչ-որ  մի  պատճառով  թանկ  ես  նրանց  համար:  Բայց  ոչ  այն  պատճառով,  որ  ինչ-որ  մեկը  պարտավոր  է  քեզ  ինչ-որ  բան:  Դա  նշանակում  է,  որ  ոչ  ոք  պարտավոր  չէ  հարգել  քեզ:  Որոշ  մարդիկ  բարի  էլ  չեն  լինի:  Բայց  հենց  դու  հասկանաս,  որ  մարդիկ  պարտավոր  չեն  լինել  բարի,  կսովորես  խուսափել  մարդկանցից,  որոնք  քեզ  ցավ  են  պատճառում:  Այո,  դու  էլ  քո  հերթին  ոչ  ոքի  համար  ոչինչ  անել  պարտավոր  չես:  Եվ  նորից.  Ոչ  ոք  պարտավոր  չէ  ինչ-որ  բան  անել  քեզ  համար:

Դու ավելի լավը պետք է դառնաս միայն քեզ համար:

Այդ  դեպքում  ուրիշներն  էլ  կձգվեն  դեպի  քեզ,  կցանկանան  աջակցել  քեզ,  կիսվել  քեզ  հետ:  Եթե  ինչ-որ  մեկը  չի  ցանկանա  քեզ  հետ  լինել,  խնդիրը  դու  չես  լինի:  Եթե  դա  տեղի  ունենա,  ուրեմն  փնտրիր  ուրիշ  հարաբերություններ,  որոնք  դու  ես  ուզում:  Թող  ուրիշի  խնդիրը  քո  խնդիրը  չդառնա:  Երբ  դու  հասկանաս,  որ  շրջապատի  սիրուն  ու  հարգանքին  պետք  է  արժանանալ,  երբեք  անհնարինը  չես  սպասի  ու  չես  հիասթափվի:  Ուրիշները  չպետք  է  կիսվեն  քեզ  հետ  իրենց  զգացմունքներով,  մտքերով:  Բայց  եթե  դա  անում  են,  ուրեմն  դու  արժանի  ես  դրան:  Դու  կարող  ես  հպարտանալ  քո  ունեցած  սիրով,  ընկերների  հարգանքով,  բայց  մի  մտածիր,  որ  այդպես  էլ  պետք  է  լինի,  այդպես  կարող  ես  շատ  հեշտ  կորցնել  ձեռք  բերածդ:  Նրանք  քեզ  օրենքով  չեն  պատկանում,  այդ  ամենին  պետք  է  արժանանալ:

Իմ  ուսերից  կարծես  քար  ընկավ,  երբ  հասկացա,  որ  ոչ  ոք  պարտավոր  չէ  ինձ  համար  ինչ-որ  բան  անել:  Մինչև  այն  պահը,  երբ  չգիտեի  դա,  ես  չափազանց  շատ  ջանքեր  էի  գործադրում,  երբ  չէի  հասնում  իմ  ուզածին:

Ոչոք պարտավոր չէ ինձ հենց այնպես հարգել,  ընկերություն անել ինձ հետ,  սիրել,  ապահովել իմ զարգացումը:

Արդյունքում,  իմ  հարաբերությունները  միայն  շահեցին,  ես  սովորեցի  լինել  մարդկանց  հետ,  որոնց  հետ  ուզում  եմ  լինել,  և  անել  այն  ամենը,  ինչ  ուզում  եմ:  Այդ  ընկալումն  ինձ  տվեց  ընկերներ,  գործընկերներ,  սիրելիներ,  պոտենցիալ  հաճախորդներ:  Այն  ինձ  միշտ  հիշեցնում  է,  որ  իմ  ուզածը  ստանալ  կարող  եմ,  եթե  հաջողվի  ուրիշ  մարդու  համար  լսելի  դառնալ:  Ես  պետք  է  հասկանամ,  թե  ինչ  է  նա  զգում,  ինչն  է  նրա  համար  կարևոր,  ինչ  է  նա  ուզում:  Միայն  այդ  դեպքում  ես  կհասկանամ`  ուզո՞ւմ  եմ  այդ  մարդու  հետ  կապ  ունենալ,  թե՞  ոչ:  Դժվար  է  երկու  բառով  բացատրել,  թե  ինչ  եմ  սովորել  այս  տարիների  ընթացքում:  Բայց  գուցե  ամեն  Տոնին  դու  կարդաս  այս  նամակը  ու  ամեն  անգամ  ավելի  ու  ավելի  շատ  բան  հասկանաս:  Հուսով  եմ,  այդպես  էլ  կլինի,  որովհետև  պետք  է,  որքան  հնարավոր  է,  շուտ  հասկանալ.  ոչ  ոք  պարտավոր  չէ  ինչ-որ  բան  անել  քեզ  համար:

Առաջադրանքներ


Ա) Բացատրե՛ք մտքերից յուրաքանչյուրն ըստ ստեղծագործության․ համաձա՞յն եք դրանց հետ, թե՞ ոչ։ Հիմնավորե՛ք։

  • Ոչ  ոք  պարտավոր  չէ  ինչ-որ  բան  անել  քեզ  համար:

    Ես համաձայն եմ այս մտքի հետ, ամեն մարդ ապրում է իր համար և ոչ ոք ոչ մեկին պարտավոր չէ  ինչ-որ  բան  անել։
  • Եթե  ինչ-որ  մեկը  քեզ  սիրում  է,  ուրեմն`  դու  յուրահատուկ  ես,  դու  նրան  դարձնում  ես  երջանիկ:

    Ես լիովին համաձայն եմ։ Եթե մարդիք քեզ սիրում են ուրեմն դու ունես հատկություներ որոնք չունեն մյուսները և դրանով դու մարդկանց համար դառնում ես յուրահատուկ։
  • Դու  ավելի  լավը  պետք  է  դառնաս  միայն  քեզ  համար:

    Եթե մենք փորձենք դառնալ ավեի լավը ինչ որ մարդու համար, մենք կարող ենք այդքան տանջանքից հետո դավաճանություն ապրել, այդ մարտու կողմից։ Այդ իսկ պատճառով դու պետք է միայն ավելի լավը դառնալ հենց քեզ համար։
  • Ոչ  ոք  պարտավոր  չէ քեզ  հենց  այնպես  հարգել,  ընկերություն  անել  քեզ հետ,  սիրել,  ապահովել  քո  զարգացումը:

    Իհարկե, քանի որ մարդիկ կհարգնեն, կսիրեն նրանց ում կցանկանան։

Բ) Բնութագրե՛ք նամակի հեղինակին ՝ ըստ իր ներկայացրած մտքերի։

Իմ կարծիքով, հեղինակը անցել է բազմաթիվ իրադարձություների միջով և կարողացել է հասկանալ ամենա կարևոր բանը այս կյանքում։

Рубрика: Ֆիզիկա 9

Ինքնաստուգում

Իրար շփելիս ապակու և մետաքսի էլեկտրականացումը բացատրվում է հետևյալ կերպ.

I.Ապակու ատոմները ավելի թույլ են պահում իրենց կազմի մեջ մտնող էլեկտրոններին, քան մետաքսի ատոմները։

II.Այդ պատճառով էլեկտրոնները անցնում են ապակուց մետաքսին։

III.Էլեկտրականացման արդյունքում ապակու վրա առաջանում է էլեկտրոնների պակաս, իսկ մետաքսի վրա՝ էլեկտրոնների ավելցուկ։

IV.Մարմինը էլեկտրականում է միայն այն ժամանակ, երբ այն ձեռք է բերում կամ կորցնում է լիցք։

V.Հնարավո՞ր է շփելով էլեկտրականացնել ձեռքում բռնած մետաղյա ձողը։

2.հնարավոր չէ, քանի որ մետաղը և մարդու մարմինը հաղորդիչներ են։

VI.Պարկուճի՝ ձողին մոտիկ կողմում ստեղծվում է էլեկտրոնների ավելցուկ, և այդ կողմը կլիցքավորվի բացասական լիցքով։

VII.Պարկուճի հակառակ կողմում կստեղծվի էլեկտրոնների պակաս, և այն կլիցքավորվի դրական լիցքով։

VIII.Քանի որ ձողի ծայրը և պարկուճի ձողին մոտիկ կողմը լիցքավորված են նույնանույն լիցքերով, պարկուճը կվանի ձողը։

Рубрика: Ֆիզիկա 9

Էլեկտրոլիտներ և  ոչ էլեկտրոլիտներ: Էլեկտրոլիզ

1.Հավաքեք էլեկտրական շղթա պատկերված սխեմայի համաձայն : Այստեղ է-երը ածխե էլեկտրոդներն են, Բ-ն` ջրով լցված բաժակը:

Էլեկտրական շղթայի հավաքման համար հետևեք այս քայլերին.

  1. Պատրաստեք նյութերը.
  • Եղեք՝ ածխե էլեկտրոդներ (պաշտպանիչ սպիտակ նյութ, որպեսզի չվնասեն)։
  • Բաժակը՝ ջրով լցված (համոզվեք, որ ջուրը մաքուր է)։
  • Ժամանակակից էլեկտրոդներ (օրինակ, պողպատե կամ ցինկե)։
  • Կապակցման անջատիչ (օրինակ, մետաղական մալուխներ)։
  1. Շղթայի հավաքում.
  • Միացրեք ածխե էլեկտրոդը ջրի մեջ՝ 1-2 սմ խորությամբ։
  • Հաջորդը, միացրեք մյուս էլեկտրոդը ջրի մեջ (և համոզվեք, որ դրանք մի-бարձր չեն)։
  • Միացրեք էլեկտրոդները էլեկտրական աղբյուրին՝ ապահովելով, որ տարբեր մասեր ճիշտ միացված լինեն (օրինակ, + և -):
  1. Էլեկտրական շղթայի ստուգում.
  • Մինչ ամեն ինչ հավաքել, ստուգեք, որ բոլոր կապերը ամուր են։
  • Սեղմեք անջատիչը և դիտեք, թե ինչ տեղի կունենա ջրի մեջ (օրինակ, գազերի արտազատում)։

Եթե ունեք ավելի կոնկրետ հարցեր կամ հավելյալ տվյալներ, խնդրում եմ ասեք:

2. Փակե՛ք շղթան: Ինչո՞ւ լամպը չի վառվում:               

Որովհետև ջուրը թորած է։                            

3. Բացեք շղթան: Ածխե էլեկտրոդները տեղափոխեք պղնձի սուլֆատի լուծույթով լցված բաժակի մեջ: Կրկին փակեցեք շղթան: Վառվո՞ ւմ է արդյոք այժմ լամպը: Ինչպե՞ս կարելի է բացատրել դիտվող երևույթները:   

Այո, քանի որ պղնձի սուլֆատի լուծույթը հոսանք է հաղորդում։                                                                                                          

4. Միացրեք շղթան մեկ-երկու րոպեով, այնուհետև անջատեցեք այն և նայեցեք էլեկտրոդներին: Ո՞ր էլեկտրոդի  վրա է պղինձ նստել, նրա վրա՞ որը միացված է հոսանքի աղբյուրի դրական, թե՞ նրա, որը միացված է բացասական բևեվոռներին: Լիցքի ի՞նչ նշան ունի պղնձի իոնը:

Դրական։

5. Ի՞նչ եզրակացություն կարելի է անել արված փորձերից:

Նյութեր, որոնց ջրային լուծույթներն էլեկտրական հոսանքի հաղորդիչներ չեն․ կոչվում են ոչ էլեկտրոլիտներ։

Նյութեր, որոնց ջրային լուծույթներն էլեկտրական հոսանքի հաղորդիչներ են․ կոչվում են էլեկտրոլիտներ (II կարգի հաղորդիչներ )։

Ես հասկացա, որ պղնձաջասպի ջրային լուծույթը էլեկտրական հոսանքի հաղորդիչ է, հետևաբար պղնձաջասպը էլեկտրոլիտ է։ Աղաջուրը նույնպես էլեկտրական հոսանքի հաղորդիչ է, հետևաբար աղը էլեկտրոլիտ է։ Շաքարաջուրը էլեկտրական հոսանքի հաղորդիչ չէ, հետևաբար շաքարը ոչ էլեկտրոլիտ է։Սոդայաջուրը էլեկտրական հոսանքի հաղորդիչ չէ, հետևաբար շաքարը ոչ էլեկտրոլիտ է։ Կան նյութեր, որոնք չոր վիճակում հաղորդից չեն, բայց երբ դրանք խառնում ենք ջրի հետ նրանց մի կանիսը դառնում են հաղորդիչներ։

Рубрика: русский язык 9

Ван Гог

Ван Гог — один из самых известных художников в истории искусства. Он жил в конце 19 века и стал ключевой фигурой постимпрессионизма. Его работы известны яркими цветами, выразительными мазками и эмоциональной глубиной. Среди его самых известных картин — «Звездная ночь», «Подсолнухи» и «Автопортрет». Несмотря на трудности в жизни и борьбу с психическими расстройствами, его творчество оказало огромное влияние на современное искусство. Если тебя интересует что-то конкретное о Ван Гоге, дай знать!

Ван Гог создал множество великолепных картин с изображением цветов, среди которых особенно известны его натюрморты с подсолнухами и ирисами. Его работы отличаются яркими, насыщенными цветами и экспрессивными мазками, что придаёт им особую живость и эмоциональность. Например, серия «Подсолнухи» демонстрирует не только красоту этих цветов, но и глубокие чувства художника. Если тебя интересуют конкретные картины или аспекты его творчества, дай знать!

Рубрика: Հայոց լեզու 9

Հայոց լեզու

Գործնական քերականություն

1. Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության լրացնելով է կամ ե։

Այգեէտ, այժմէական, անէական, անպատեհ, առէջ, առօրէական,
անվրեպ, գոմեշ, գրեթե, դողէրոցք, ելևէջ, երբևէ, երբևիցե ,էլեկտրաէներգիա, էմալե, ինչևէ, ինչևիցե, լայնէկրան, խեցի, կրետ, հէկ, հապճեպ, հիպոթեզ, հյուլե, հնէաբան, մանանեխ, մանրէ, միջօրեական, որևէ որևիցե պոեմ, սեթևեթել, վայրէջք, տիեզերք,տոթակեզ, տրիոլետ, քրիստոնեական։

2. Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության լրացնելով օ կամ ո։

Ականջօղ, ամանորյա, ամենօրյա, անօգնական, անօթևան, անորոշ,ապօրինի, արծաթազօծ, բացօթյա, բնօրրան, գազօջախ, գիշերուզոր, գիշերօթիկ, զորք, լավորակ, կեսօր, հանապազորդ, հանապազօրյա, հոգս, հօդս ցնդել, հոտնկայս, մեղմօրոր, մեղմորեն, միօրինակ, նախօրոք, ոսկեզօծ, ջրօրհնեք, վաղորդայն, վաղօրոք, տասնօրյակ, տարորոշել, տափօղակ, օրըստօրե, օրորել։

3. Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության լրացնելով ը տառը։

Ակնդետ, ակնթարթ, անակնկալ, անընդհատ, առընթեր, առնչվել, գույնզգույն, դասընթաց, դասընկեր, երկընտրանք, ինքնըստինքյան, լուսնկա, խոչընդոտ, կորնթարդ, համընկնել, հյուրընկալ, ձեռնտու, ճեպընթաց, մերթընդմերթ, նորընտիր,որոտընդոստ, սրընթաց, ունկնդիր։

4․ Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության լրացնելով յո, իո, եո։

Ամբիոն, աքսիոմ, բրաբիոն, լեգեոն, հետիոտն, արդյոք, մարմարիոն, թեորեմ, մեդալիոն, միլիոն, ակորդեոն, չեմպիոն, պանսիոնատ, Սրապիոն, տրիլիոն, օրիորդ, ավիացիոն, ինդուկցիոն, ամեոբա, քամելեոն։

5. Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության գրելով յ տառը։

Կայուն, հաելի, Միքայել, զրոական, էություն, նայել, վայելել, գաիսոն, էակ, ատամնաբուժ, Ռաֆայել, միայն, պոեմ, պոետ, միասին, հիանալ, թեյել, խնաել, հիանալ, որդիական