Месяц: Декабрь 2022

ա)(8x-3)(4x+5) = 32x^2 + 28x -15

բ)8x-3 * 4x+5 = -4x + 5

գ)(4a-3) * 2a — 3 = 8a^2 — 6a — 3

դ) 4a — 3 (2a — 3) = -2a + 9

1.Պատմել խաչակրաց արշավանքի  մասին

1095թ․ Ֆրանսիայի Կլերմոն քաղաքում Ուրբանոս երկրորդի պապը հավատացյալներին կոչ արեց արշավելու դեպի Երուսաղեմ և անհավատներից փրկելու Հիսուս Քրիստոսի գերեզմանը։ Պապի խոսքերը մեծ տպավորություն գործեցին ներկաների վրա։ Նրանք ամիջապես սկսեցին խաչեր կարել իրենց հագուստներին,որտեղից էլ առաջացավ արշավանքի մասնակիցների անվանումը՝ խաչակիրներ։ Բացի քրիստոնեական սրբավայրերի ազատագրումից՝ կազմակերպիչները և շարժման մասնակիցներն ունեն նաև շահադիտական նպատակներ։ Նրանք ցանկանում եին հարստանալ Արևելքի երկրների հաշվին։

Իսկ կաթոլիկ եկեղեցին ցանկանում էր իր իշխանությունը հաստատել Արևելքի եկեղեցիների վրա։

2.Կազմել իրադարձությունների ժամանակագրությունը

1095թ.-Ֆրանսիայի Կլերմոն քաղաքում Ուրբանոս II պապը հավատացյալներին կոչ արեց արշավել դեպի Երուսաղեմ։

1096թ.-Սկսվեց խաչակիրների առաջին արշավանքը։

1098թ.-Խաչակիրների առաջնորդներից մեկը Բալդունինը մտավ Եդեսիա քաղաքը և ստեղծեց խաչակրաց առաջին պետությունը Եդեսիաի կոմսությունը։

1098թ.-Խաչակիրները գրավեցին Անտիոք քաղաքը, ստեղծեցին Անտիոքի դքսությունը։

1099թ.-Նրանք գրավեցին Երուսաղեմը, ստեղծեցին Երուսաղեմի թագավորությունը։

1187թ.-Եգիպտոսի առաջնորդ Սալահ ադ Դինը պարտության մատնեց խաչակիրներին և գրավեց Երուսաղեմը։

1189թ.-Սկսեց խաչակրաց երրորդ արշավանքը որը գլխավորեցին գերմանական կայսր Ֆրիդրիխ I Բարբարոսան, Անգլիայի թագավոր Ռիչարդ I Առյուծասիրտ-ը և Ֆրանսիայի թագավոր Ֆիլիպ II Օգոստոսը։

1190թ.-Ֆրիդրիխ I-ը խեղդվեց Կիլիկիաի գետերից մեկում անցնելիս, Ֆիլիպ II-ը գրավեց Ակրա քաղաքը որը դարձավ Երուսաղեմի թագավորության մայրաքաղաքը։ Ֆիլիպ II-ը վերադարձավ Ֆրանսիա։

1192թ.-Մնալով մենակ Ռիչարդ-ը հաշտության պայմանագիր ստորագրեց Սալահ ադ Դինի հետ։

1204թ.-Խաչակրաց 4-րդ արշավանքը։ Մասնակիցները գրավեցին և կողոպտեցին Կոստանդնուպոլսիը։

1291թ.-Մուսուլմանները հետ գրավեցին խաչակիրների վերջին հենակետ Ակրան։

3.Համեմատել Սալահ ադ Դինին և խաչակրաց արշավանքների մյուս առաջնորդներին

Սալահ ադ Դինը հիշատակում են քրիստոնեական և մուսւոլմանական աղբյուրներում, որպես մարդ, ով «միշտ հավատարիմ էր իր խոսքին»:Սուլթան Սալահ ադ Դինը բավական ուժեղ ղեկավար էր։ Լինելով տիպիկ մահմեդական և  դաժան անհավատարիմների նկատմամբ,այնուամենայնիվ  ողորմություն էր դրսևորում քրիստոնյաների նկատմամբ, որոնց հետ նա անմիջական գործ ուներ: Նա քրիստոնյաների և մահմեդականների մոտ հայտնի դարձավ որպես իսկական ասպետ:Նրա մեծահոգությունը դրսևորվում էր զիջումներում, որը նա ցուցաբերեց Ռիչարդ I Առյուծասիրտ թագավորի  և գերիների նկատմամբ: Սալահ ադ Դինը շատ բարի էր,սիրում էր երեխաներին, երբեք չէր ընկճվում։ Նա կարողացավ միավորել իսլամական երկրները խաչակիրների դեմ պայքարում:

4.Գրավոր ներկայացրու  քո մտորումները «Երեխաների խաչակրաց արշավանքը» երևույթի մասին

 1212 թվականին Ֆրանսիայի և Գերմանիայի մանուկների կողմից դեպի Երուսաղեմի Սուրբ հողեր իրականացված խաչակրաց արշավանք։ Այն իր նպատակին չհասավ և կործանեց տասնյակ հազարավոր եվրոպացի մանուկներ։ Մանուկների խաչակրաց արշավանքը չհասավ իր նպատակին. ոչ մի տարածք չգրավվեց և ոչ մի մարտ տեղի չունեցավ, սակայն մանուկների մեծ, բայց տկար բանակը շատ կարճ ժամանակում գրեթե ամբողջովին ոչնչացվեց։

Դա իմ կարծիքով դաժան և ապարդյուն արշավանք էր։

Դիտել  կամ կարդալ 10-15 նախադասությամբ ամփոփել/ընտրիր երկուսից մեկը/

Միջնադարում առեվտրի և արվեստների զարգացումը նպաստեց քաղաքների առաջացմանը։ Արհեստավորները և առևտրականները հաստատվում էին այնպիսի վայրում որտեղ հեշտ էր հումք ձեռք բերել և արտադրանքն իրացնելը։ Միջնադարի քաղաքները սկզբնական շրջանում առաջացան Իտալիայում և Ֆրանսիայում։ Սովորաբար քաղաքի բնակչությունը կազմում էր 10.000-50.000 մարդ։ Քաղաքներում միևնույն մասնագիտության Արհեստավորները միավորվում էին հատուկ կազմակերպության մեջ որը կոչվում էր համարություններ,իսկ առեվտրականնե

Ածական

1.Տրված գոյականները ածանցների օգնությամբ դարձրու ածականներ:
Աղմուկ-աղմկոտ, պատկեր-պատկերավոր, հմայքժ-հմայիչ, յուղ-յուղոտ, գիշեր-գիշերային, ցավ-ցավոտ, ձև-ձևավոր, գովք-գովելի, շող-շողուն, հույզ-հուզական, վաստակ-վաստկավոր, հրապույր-հրապույրիչ, ժպիտ-ժպտուն, գույն-անգույն:

2. Առաջին և երկրորդ շարքերի համապատասխան արմատներով կազմիր 6 բարդ ածական:
ա. հաստ, թանկ, խիստ, սաղարթ, առատ, հորդ
բ.  պահանջ, խիտ, ձեռն, գին, բուն, առատ:

Հաստաբուն, թանկագին, խստապահանջ, սաղարթախիտ, առատաձեռն, հորդառատ

ա. աստղ, փուշ, շեկ, քաղցր, արագ, գիրկ
բ.  համ, հեր, վազք, տերև, զարդ, բաց:

Աստղազարդ, փշատերև, շիկահեր, քաղցրահամ, արագավազ, գրկաբաց

3. Առաջին շարքի ածականների հականիշները գտիր երկրորդ շարքում:
ա. երկչոտ, խոր, հարազատ, զուլալ, շնորհալի, ցնծուն, միամիտ
բ.  օտար, ծանծաղ, աներկյուղ, ապաշնորհ, խորամանկ, պղտոր, տրտում:

Երկչոտ-աներկյուղ, խոր-ծանծաղ, հարազատ-օտար, զուլալ-պղտոր, շնորհալի-ապաշնորհ, ցնծուն-տրտում, միամիտ-խորամանկ

4.Բառախմբում առանձնացրու հոմանիշ ածականների 5 եռյակ:

Հռչակավոր, աժդահա, դաժան, պարծենկոտ, հզոր, անողոք, մեծամիտ, վիթխարի, զորեղ, անվանի, անգութ, նշանավոր, գոռոզ, հուժկու, հսկա:

Հռչակավոր-անվանի, նշանավոր

աժդահա-վիթխարի, հսկա

դաժան-անողոք, անգութ

պարծենկոտ-գոռոզ, մեծամիտ

հզոր-զորեղ, հուժկու

5. Տրված առածներում կետերի փոխարեն տեղադրիր հականիշ ածականները:

անժոռնի ճուտիկը սիրուն կարապ կդառնա: (սիրուն, անճոռնի)
Ասելը հեշտ է, անելն է դժվար : (հեշտ, դժվար)
լավ կտորից վատ վերարկու չես կարի: (լավ, վատ)
Ժլատի փորը դատարկ, գրպանը՝ լիքը: (լիքը, դատարկ)
Չքավորի գրպանը դատարկ ՝, սիրտը՝ լիքը: (լիքը, դատարկ)

1. Որո՞նք են տնտեսության զարգացման նախադրյալները

Գյուղատնտեսություն, արդյունաբերություն, սպասարկման ոլորտ, նյութական և հոգևոր պահանջմունքների բավարարում, բնական պայմաններ, ռեսուրսներ, աշխարհագրական դիրք, եղանակ:

2. Նշեք 5 երկիր որտեղ տնտեսության առաջատար ճյուղը

1. ա) գյուղատնտեսությունն է
   Բանգլադեշ, Զանզիբար, Սոմալի
    
   բ) արդյունաբերությունն է
   Չինաստան, Հնդկաստան, Բրազիլիա, Նիգերիա, Լիբիա
   
   գ) սպասարկման ոլորտն է
   Հայաստան, Ռուսաստան, Ֆրանսիա, Գերմանիա, Իտալիա

3. Ի՞նչ ազդեցություն ունի երկրի աշխարհագրական դիրքը երկրի տնտեսության զարգացման վրա. բերել օրինակներ:

Աշխարհագրական դիրքը մեծ ազդեցություն ունի գյուղատնտեսության վրա: Գյուղատնտեսության մեջ մտնում է որսորդությունը, իսկ եթե երկրի դիրքը այնպիսին է, որ չկան անտառներ, կարող ենք վստահ ասել, որ այնտեղ չի կարող զարգանալ գյուղատնտեսության այդ ոլորտը: Այդպես է օրինակ`Եգիպտոսում: Եթե երկիրը չունի ծով, օվկիանոս կամ լիճ այդ դեպքում նա չի կարող զարգացնել ձկնորսությունը:

4. Ի՞նչ ազդեցություն ունեն երկրի բնական պայմաններն ու ռեսուրսները երկրի տնտեսության զարգացման վրա. բերել օրինակներ:

Երկրի արդյունաբերությունը կարող է շատ քիչ զարգացում ունենալ, եթե երկիրը չունենա նավթ: Այսինքն կարող ենք հետևություն անել, որ երկրի համար բնական ռուսուրսները շատ մեծ ազդեցություն ունի, հատկապես արդյունաբերության ոլորտում:

5. Ի՞նչ ազդեցություն ունի հարևան երկրների ազդեցությունը երկրի տնտեսության զարգացման վրա. բերել օրինակներ:

Եթե հարևան երկրները թույլ չտան այլն երկրներից ապրանք, կամ ուտելիք բերել, դա կարող է մեծ ազդեցություն ունենալ երկրի տնտեսության վրա, քանի որ այդ երկրի ժողովուրդը զրկվում է այդ ապրանքից, կամ այդ ուտելիքից:

125.

ա) (a+1)(a+1) = a^2 + 2a +1
զ)(a-2)(3-a) = -a^2 + 5a — 6

126.

ա) (5m + 7n)(2n+4m)= 20m^2 + 38mn + 14n^2
զ) (-7x — 4y)(-5x + 7y)= 35x^2 — 29xy — 28y^2

127.

ա) (a+1)(a+1)(a+1)=a^3 + 3a^2 + 3a + 1
զ) (a-b-c)(a-1)=a^2 — a ab +b — ac + c

Ածականները լինում են որակական և հարաբերական:
Որակական ածականները ցույց են տալիս առարկայի հատկությունը, այսինքն՝ հատկանիշ, որը հատուկ է տվյալ առարկային: Օրինակ՝ կապույտ երկինք, նեղ ճանապարհ, զուլալ աղբյուր և այլն:
Հարաբերական ածականները ցույց են տալիս առարկայի կապը, հարաբերությունը ուրիշ առարկաների հետ: Օրինակ՝ երկաթե դուռ, մայրական սեր, արևային օր: Հարաբերական ածականները սովորաբար ցույց են տալիս առարկայի ոչ համեմատելի հատկանիշ: Հարաբերական ածականներ են կազմվում ական, ային, ե, եղեն, ենի, յա, յան ածանցներով, ուսուցչական, լեռնային, փայտե, հրեղեն, մայրենի, մարմարյա, հուլիսյան և այլն:

Առաջադրանքներ:
1.Կազմիր կապակցություններ՝ փակագծերի մեջ առնված գոյականներից կազմելով հարաբերական ածականներ:

(Երկաթ) դարպաս-Երկաթե դարպաս, (մետաքս) թաշկինակ-մետաքսյա թաշկինակ, (լեռ) գոտի-լեռնային գոտի, (ծով) կենդանի-ծովային կենդանի, (որդի) սեր-որդնական սեր, (աշակերտ) պայուսակ-աշակերտական պայուսակ, (դպրոց) հասակ-դպրոցական հասակ, (զինվոր) ջոկատ-զինորական ջոկատ, (գյուղ) կյանք-գյուղական կյանք, (օդ) ուղիներ-օդաին ուղիներ, (մարմար) սյուն-մարմարիա սյուն, (բյուրեղ) արցունք-բյուրեղիա արդյունք, (հերոս) արարք-հերոսական արարարք, (ջուր) կենդանի-ջրաին կենդանի:

2.Ընդգծված սեռական հոլովով գոյականները փոխարինիր այդ գոյականներից կազմված հարաբերական ածականներով:

Ցանկապատի երկաթի ճաղերը ներկված էին սև գույնով: Լուսիկը լեռան ծաղիկների մի փունջ էր բերել իր հետ: Օտար երկրներում թափառելով՝ Արմենակը միշտ հոր տան կարոտն էր քաշում: Գյուղի համայնքը իր միջոցներով վերանորոգում է դաշտի ճանապարհները: Փչում էր գիշերվա զով քամին: Հեռվից լսվում էր հովվի սրնգի ձայնը: Այստեղից սկսվում է անտառի գոտին: Գյուղի կենտրոնում բարձրանում են կառուցվող դպրոցի շենքի քարի պատերը:

3.Տրված բառերում ընդգծել ածականակերտ նախածանցներն ու վերջածանցները:

Զորեղ, բաղձալի, դժկամ, բյուրավոր, նազելի, երևանյան, համեղ, անձև, անմերժելի, գարնանային, խորին, վախկոտ, հրե, լռին, բուրավետ, կեղտոտ, կարմրավուն, հնարովի, եռանդուն, ոսկյա, խոհուն, գեղանի, նկարչական, ապարդյուն, չխոսկան, փոքրիկ, դժբախտ, մայրենի, կատաղի, անկենդան, ողբալի, հակադիր, շահավետ, ժայռեղեն, անկոչ, հուզիչ, ահագին, մեծագույն, ապերախտ:

4.Տրված ածականները ըստ հոմանիշության բաժանի՛ր չորս խմբի: 
Խոշոր, երկերեսանի, առատ, մեծահռչակ, կեղծավոր, պտղաբեր, երեսպաշտ, վիթխարի, արգավանդ, նշանավոր, շողոքորթ, հանրածանոթ, ահռելի, մեծ, բեղուն, երևելի, ականավոր, բերրի, աժդահա, բարեբեր, հանրաճանաչ, հսկա, անվանի: 

1.Խոշոր, վիթխարի, ահռելի, մեծ, աժդահա, հսկա,

2.Երկերեսանի, կեղծավոր, երեսապաշտ, շողոքորթ,

3.Առատ, պտղաբեր, արգավանդ, բեղուն, բերրի, բարեբեր,

4.Մեծահռչակ, նշանավոր, հանրածանոթ, երևելի, ականավոր, հանրաճանաչ, անվանի

Հայկական Ամանորի պատմությունից

Հայերի մոտ տարվա առաջին ամիսը օգոստոսն էր և կոչվում էր Նավասարդ։

Նման բազմազանությունը ժողովուրդների տնտեսական ու կուլտուրական փոխհարաբերություններում դժվարություններ էր առաջացնում։ Ուստի տասնվեցերորդ դարի վերջերից սկսած (1582 թվականին), որոշվեց նոր տարվա սկիզբը համարել հունվարի մեկը։ Հենց այդ բանն էլ դրվեց մեր ներկա օրացույցի հիմքում։

Նավասարդ անունը պարթև-իրանական ծագում ունի և կազմված է երկու բառից՝ նավա-նոր և սարդ-տարի, այսինքն՝ Նոր տարի։

Նավասարդը ամռան վերջին ամիսն է, «ոսկե աշնան» նախադուռը։ Նավասարդի օրերին հասնում են հայկական հողի ու ջրի բարիքները՝ խաղողն ու տանձը, դեղձն ու ձմերուկը։ Նավասարդյան օրերը հայերը տանում էին առանձին շուքով, որը համարվում էր ամենահանդիսավոր ու ուրախալի տոնը։

Նոր տարին սկսվում էր նավասարդի (օգոստոս) մեկից և տևում մեկ շաբաթ։

Հայկական բոլոր ընտանիքներում Նավասարդը դիմավորում էին մեծ խրախճանքով։ Այդ օրը յուրահատուկ կերակուրներ և ուտելիք էին պատրաստում։ Ճոխ սեղան էին բացում և ընտանիքի բոլոր անդամներն ուրախությամբ էին դիմավորում Նավասարդը։

Հացը՝ ամանորյա խորհրդանիշ

Մեր նախնիների համար հացը նաև Ամանորի խորհրդանիշ է համարվել: Տարբեր նահանգներում հացի հետ կապված տարբեր ավանդույթներ կային:
Բարձր Հայքում ճերմակ ցորենի հաց էին թխում, կեսը ուտում էին հին տարում, մյուս կեսը` Նոր տարում, կարծես խնդրելով հայոց աստվածներին, որ Նոր տարին հին տարվա պես հացառատ լինի:
Աղձնիքում Նոր տարվա ուտելիքներով ծանրաբեռնված սեղանի վրա մի քանի բուռ հացահատիկով փոքրիկ բլուր էին պատրաստում և ասում.
-Հիմա Անահիտ աստվածուհին կգա, կշնորհավորի  Նոր տարին, մի պատառ հաց կվերցնի  և գալիք տարում ցորենի բլուրներով կվարձատրի մեր արդար աշխատանքը:
Տուրուբերանում Նոր տարվա սահմանագլխին թոնիր էին վառում և թարմ լավաշի բույրով լցնում  տունը:
Վասպուրականում Նոր տարվա նախօրյակին գինու բոլոր կարասների ու տիկերի բերանները փակում էին, կարծելով, թե հայոց Ամանորի պատանի աստվածը կարող է գինի խմել, հարբել և մոլորվել: Բայց նկատի առնելով, որ Ամանորը երկար ճամփա է անցել և կարող է քաղցած լինել, նրա համար կարասների և տիկերի բերաններին մեկական կտոր թարմ հաց էին դնում:
Ծոփքում ցորենը աղանձ էին անում, մի մասը ուտում էին, մի մասը լցնում գետը կամ առուն` նվիրելով անձրևի աստծուն` գալիք տարին ցորենաբեր լինելու համար:
Կորճայքում տան գլխավորը չորեքթաթ շրջում էր սենյակի մեջ և Նոր տարվա համար թխված լավաշից կտորներ էր տալիս տան անդամներին, դրանով կարծես ասել էր ուզում , որ Նոր տարուն աստվածները հաց կտան նրան, ով մեջքը ծռած կաշխատի օրնիբուն:
Պարսկահայքում Նոր տարվա հացի խմորը շաղում էին Կապուտան լճի ջրով, հուսալով, որ Նոր տարում երաշտ չի լինի: Պարսկահայերն ասում էին, թե երաշտի տարիներին Կապուտանը փոթորկվում է,  և նրա ցայտքերը թռչում էին երկինք, ապա անձրև դառնալով` թափվում շոգից տոչորվող արտերի վրա:
Սյունիքում  Նոր տարվա շեմին իրարից խռով մարդիկ  պետք է ուտեին հացի նույն կտորից, այլապես Աստված բերքառատ չէր անի նրանց արտերը:
Արցախում ցորեն էին խաշում, լցնում մեծ ամանի մեջ և դնում սեղանին: Խաշվելուց հատիկները ուռչում էին և սովորականից երկու անգամ մեծանում: Արցախցին դրանով հիշեցնում էր աստվածներին, որ հաճելի կլինի, եթե Նոր տարում ցորենի հատիկները այդքան խոշոր լինեն:
Փայտակարանում Նոր տարուց մի քանի ժամ առաջ տան եղած գարին տանում էին գոմ կամ մի այնպիսի գաղտնի անկյունում էին պահում, որ Ամանորի աստծու աչքին չերևա, չասի, թե ունեք, և Նոր տարին ցորենաբեր չանի:
Ուտիքում տան շեմին կախում էին մի կտոր հաց` ցանկանալով ասել, որ ամեն մարդ  կարող է հյուրասիրվել և մի կտոր հաց ուտել:
Գուգարքում Ամանորը դիմավորում էին բոլոր ջրաղացները աշխատեցնելով:
Արարատում համոզված էին, որ Նոր տարին ձյունափայլ լավաշի խուրձերը ուսին իջնում է Մասիսի կատարից և հաց բաշխում նախ աշխատավորներին, հետո մնացածը տալիս հարուստ ծույլերին և ծույլ աղքատներին:

Ամանորյա հայկական մաղթանքներ

1990թ. «Հանրագիտակ-օրացույցից»
Թող Նոր տարում խաղաղության մեջ պայթեն ու ճայթեն բոլոր բողբոջները` և նուռը կարմիր, և խնդությունը մարդկային հոգու, և հիացք ու զարմանք պատճառող ամեն տեսակ շնորհք ու տաղանդ:
Թող ամենալավն ու խաղաղավետը լինեն Նոր տարվա առաջին օրը, հաջորդ օրը և մնացած բոլոր օրերը:
Ամանոր, խաղաղությամբ ու բարությամբ լցրու ամենքի սրտերը: Բարությունից մարդու աչքին աշխարհը հազար անգամ մեծ է երևում, ունեցածը` հազարապատիկ շատ:
Մաղթենք, որ Ամանորը անկատար չթողնի ոչ մեկի բարի ցանկությունը:
Նոր տարի, գալդ բարի, խաղաղալից ու պտղալից եղիր:
Ամանոր, թող խաղաղությամբ անցնեն մարդկային կյանքի բոլոր օրերը: Այնպես արա, որ պատանին չշտապի տարեց դառնալու, ոչ էլ տարեցը ժամանակից շուտ հևասպառ դառնա ծերության լանջերին:
Նոր տարին խաղաղություն է, խաղաղությունը` Նոր տարի:
Նոր տարին մարդուն դարձնում է առավել բարի, առույգ, մարդամոտ, երազկոտ; Մաղթենք, որ նա այդպիսին մնա մինչև տարեվերջ  և հաջորդ բոլոր տարիներին:
Ամանոր, խաղաղության մեջ պահիր համայն աշխարհը և առանձին-առանձին ամեն տուն, և թող ծիծաղն անպակաս լինի ամենքի դեմքից:

Առաջադրանքներ:

1. Վերը նշված ածանցավոր ածականների շարքին ավելացրու ևս երկուական ածական:

2.Յուրաքանչյուր բառաշարքում ընդգծել 5 պարզ ածական.

ա. կլոր, ալեկոծ, կույր, աղվես, աներ, մերկ, անգործ, կարճլիկ, կաղ, տկլոր

բ. համերաշխ, բոբիկ, քաջ, անայլայլ, անուրջ, հզոր, երկար, կարճ, անարգ, անվախ

գ. սև, գաթա, խրոխտ, բոլոր, նեղ, հաստ, դաշտ, նոսր, կորովի, ճահճապատ

դ. զվարթ, գավաթ, գմբեթ, արագ, դրոշ, մեղմ, լուրջ, ծանր, ուժեղ, դիտմամբ

3.Յուրաքանչյուր բառաշարքում ընդգծել 5 բարդ ածական.

ա. քարաշեն, սկզբնապես, լիտրանոց, բրոնզաձույլ, ձյունաթույր, հանդարտ, մեծամեծ, թափուր, քաջարի, ճերմակ

բ. խուճուճ, ալեզարդ, հեռաձիգ, հավասար, կապտականաչ, ձվաձև, կիսախուփ, դժբախտ, երիտասարդական

գ. սրճագույն, շեղակի, դանդաղաշարժ, երկթերթ, առհավետ, սրաքիթ, համընթաց, ստահակ, հավերժ, պատրաստ:

4. Յուրաքանչյուր բառաշարքում ընդգծել 5 ածանցավոր ածական.

ա. թավշյա, քնքուշ, աշակերտական, դժվար, տգեղ, ողորկ, դիպուկ, շքեղ, քաղցր, օտար

բ. ահագին, նիհար, ամենամեծ, վստահ, դժգոհ, հարմար, հարադիր, բարի, գեղեցիկ, լիուլի

գ. դեղին, մթին, պակաս, լավագույն, դժբախտ, կապույտ, անվախ, կոպիտ, դարավոր, վարար

դ. ամենախիզախ, վարարուն, ուրախ, նազելի, ծարավ, հզորագույն, պղտոր, վճիտ, գունատ, գիտակից

5.Կապակցության իմաստն արտահայտիր ածականով.
ճահիճներով պատված-ճահճապատ
մանրէներ ծնող-մանրէածին
միայնակ ապրող-մենակյաց
մեգով պատված-միգապատ
անուշ բուրող-անուշաբույր
թախծոտ դեմքով-
միրգ տվող-
նոր տնկած-
շահույթ բերող-
շեկ մազերով-շիկամազ
շատ շնորհներ ունեցող-շնորհաշատ
ոսկուց ձուլված-

1. Քիմիական տարրի կարգաթիվը 7 է։ Ո՞րն է 5մոլեկուլ այդ տարրի ատոմներից կազմված նյութը։

ա)P5, բ) N5, գ) 5N2, դ) 5P

2) Տարրը գտնվում է երրորդ պարբերության հինգերորդ խմբի գլխավոր ենթախմբում։ Ո՞րն է այդ տարրը։

ա) ազոտ, բ) ֆոսֆոր, գ) այլումին, դ) արսեն

3) Հաշվեք հետևյալ երեք տարրերից յուրաքանչյուրի ատոմի իրական զանգվածը՝ m0-ն։

ա) Ar(բոր)=11, բ) Ar(ցինկ)=65, գ) Ar(պղինձ)=64

4) Ի՞նչ է ինդեքսը և երբ է այն օգտագործվում։

Ինդեքսը դա տվյալ ատոմի համարն է՝ թիվը, որը գտնվում է քիմիական նշանից ներքև և աջ։ Ինդեքսը ցույց է տալիս տվյալ ատոմների բաղադրությունը նյութի մեջ։

5) Գրեք նյութերի քիմիական բանաձևերը, եթե հայտնի է, որ դրանց բաղադրության մեջ առկա են

ա) կալիումի երկու ատոմ և ծծմբի մեկ ատոմ

K²S

բ) ածխածնի ու թթվածնի մեկական ատոմ

CO